RIZA LAHI : NJË SOPRANO KËNDON KËNGË TË LUFTËS ANTIFASHSTE….



RIZA LAHI



Në anën tjetër të nr.2256040, pas tingujve të njohur në gjithë botën të “Pod moskovnie vjeçerom”, erdhi një zë vajzëror dhe  me një shqipe të pastër më njoftoi se “ Për fat të keq, ende nuk është bërë gjë për Shvedçikovin.Por…”
Po plas që të na vijë në vëndin tonë njëri nga poetët më të mëdhej të njerëzimit të sotëm. Është rusi Adolf Shvedçikov, 74 vjeç dhe shkruan poezi ( e kush shkruan poezi më në këtë moshë? Mirëpo….dje unë zbulova një “Shvedçikov shqiptar” që është 2-3 vjet më I madh nga gjiganti rus dhe, popo….shkruante poezi shumë të bukura, të mrekullueshme,  por do të shkruajmë një herë tjetër, kur do t’ua tregojmë dhe  emrin dhe artin e tij …). Shvedçikov, ka shkruar dhe një poezi për shqiptarët dhe kushedi se çfar mrekullirash poetike do t’i dhuronte miqësisë së dy popujve tanë,  po të na vinte!!! Unë që kam përkthyer dhe botuar një cikël të tij dhe e kam mik, hmmm…nuk kam bërë asnjë përpjekje praën ministrisë sonë të Turizmit…E vetmja gjë që kam bërë gjer tani që të vijë, ja…”mos e sjell ambasada ruse?!”
Ky “Por” - i zërit të ëmblë të atasheut kulturor të ambasadës ruse në Tiranë, që quhet Anna Rukova , kishte të bënte vërtetë për një sihariq, që, hëhë, e kompensonte sadopak mungesën e “të rejave”  për ardhjen apo botimin e  Shvedçikovit në Shqipëri, për ditlindjen e të cilit kishte botuar një ditë më parë revista kulturore “Obelisk”poezinë kushtuar  “Shkodrës dhe shkodranëve gazmorë”
“ Jeni të mirëpritur të na urdhëroni sonte ….” i  vajzës ruse të angazhuar me kulturën, kishte të bënte me koncertin që do të jepte pa para në sallën e Akademisë së Arteve një soprano e re nga Voronezhi. Ajo   ka nisur të studiojë artin skenik që në moshën 4 vjeçe, dhe kishte marrë çmime nderi në konkurse vokale e shfaqje në Rusi, Ukrainë, në vëndet skandinave dhe qark detiti Balltik.
Sopranoja e mrekullueshme Olga Mitrofanova do të shoqërohej nga pianistja brilante shqiptare Klejda Tare.
Dy vajza të reja, pra, do të a jepnin  këngë të 60 – 70 viteve më parë. Këngë të periudhës kur populli rus me 28 milion të vrarë, I vuri gjoksin I pari bishës hitleriane, i theu hundët e I preu kokën me pas asaj  në bashkëpunim me popullin anglez, amerikan  të gjithë popujt e pushtuar që u përlanë fytafyt për liri.
                 Nga tër miqtë që njoftova shpejteshpejt  për këtë koncert, njëri po më priste te dera e Akademisë. Isha i sigurtë që do të vinte patjetër, edhe në spital të ishte. Me këmishën e bardhë mbi xhaketë, me rrobe ngjyrëçelura ashikësh.hekurosur e kërpitur, me flokët krehur e dallgëzuar me merak si për një ballo dashnorësh, ja ku po priste ish mësuesi im i rusishtes në gjimnaz, shkodrani Fejzi Ceka, ndërsa shiu nuk pushonte.
 Ca më tej priste mysafirët Ana Rukova, vajza  me të cilën kisha folur në telefon.
Fejzi Ceka I foli rusisht . Vajza   më falënderoi edhe një herë për “Obeliskun” dhe na tregoi vëndin..
” Pah, more! Sa e bukur kenka! Si e pat, more emrin? E? Anna?Eeeeeeejjjj, kur isha unë në Rusi….papapapap…ishte njëra….U plaka, pasha zotin!”- dëgjova mërmërimën e profesorit tim, tanimë 73 vjeçar.
 Zumë  vënd dy radhë përball skenës  dhe unë, sapo matesha ta pyesja profesorin për ndonjë “store d’amore” me ndonjë vajzë ruse, ndonjë që I përngjiste kësaj bukuroshes së ambasadës   që , ishalla të na sjellë Shvedçikovin, kur …”Shshshssttt, se filloi”.
Gjuha imë është e varfër të shprehë mrekullinë e  interpretimit të këngëve nga sopranoja Olga Mitrofanova . Jo vetëm ishin këngë nga më populloret e rusëve të periudhës kur u kënduan, por disa nga ato janë të njohura edhe tek ne, madje, ndonjëra, këndohet edhe në dasmat tona. Në dasmat tona krahas këngëve determinuese tonat, a e keni vënë re që këndohet edhe  ndonjë këngë greke, sërbe, italiane dhe, popo, edhe ndonjë ruse. Si kjo “Katjusha”, “Krillat”, “Moska ime”
Profesori në krah bënte me saktësi dhe letaz zërin e  dytë, ndërsa Olga Mitrofanova shoqëruar mrekullisht nga shqiptarja Klejda Tare . Fejzi Ceka ende I bie fiziarmonikës, siçi I binte kur na jepte rusisht në gjimnaz dhe papushim “me shoqninë”.
“Nji kyt kangë e kam …edhe njate….Papapapa….”. Profesori duartroket me furi. E tër salla. Edhe unë, fort. Për më tepër, uou…ja një këngë për pilotët. .”Ne fluturojmë në qiell me aeroplanë – pastaj , poshtë, na presin vajzat”.
Kjo këngë më sjell ndër mënd rininë time; një jetë në ajër me shokët e mi të mrekullueshëm, që janë mplakur të gjithë , si unë, por që kur takohemi, dukemi të rinj e plot pasione. Brezi im I përket shkollës shqiptare të aviacionit, por këtë këngë e kemi dëgjuar nga veteranët tanë që I përgatiti shkolla ruse e pilotëve.
Që të gjitha këngët e  kënduara nga artistja e re, kanë patur kompozitorin dhe poetin e saj; që të gjithë qenë përmendur në fletpalosjen e shfaqes. Janë këngë me të cilat në gojë janë vrarë njerz në front përballë hitlerianëve apo janë kënduar kur njerëzit nuk kishin bukë dhe luftonin në rrethim.
Do të qe gjë e bukur dhe dinjitoze sikur edhe ne të organizojmë koncerte me këngë shqiptare të kësaj periudhe, që I këndonin djalëria shqiptare që kish rrokur armët për liri.
Pas shfaqes, si takojmë atashenë e bukur ruse e cila na premton për mundësinë e përgatitjes së një CD me kësi këngësh e për të na i dhuruar, krah më krah, dalim me professor Fejziun dhe shiu ka pushuar.
Profesori nis të mërmërijë tani një këngë melankolike partizane që është kënduar me kitarrë. E këndon me zërin e tij melodioz, të saktë; është I njëti zë që mërmërinte zërin e dytë lehtë rrëzë veshit tim, këngët e  dives  ruse këndonte live në shoqërinë e pianistes së ëmbël.

Ps
Në shfaqe nuk u pa as edhe një kamer të ndonjë stacioni televiziv, që të kishte mundësi të kënaqeshin më shumë njerëz të vëndit tonë, sikur u kënaqëm e tër salla dhe unë me professor Fejziun. Por as edhe ndonjë përfaqësues I minsitrisë që mbulon në të njëjtën kohë dhe me një ministër, edhe turizmin, edhe kulturën, edhe rininë, edhe sportet e vëndit tonë…Kot nuk thonë, kur ka nuse shumë, mbetë shtëpia pa ujë. E  si  të mos vinte qoftë edhe dikush, për “lezet”, nga kjo ministri me kaq shumë valenca? Të vijë një këngëtare kaq e madhe, nga një vënd kaq I madh, me një periudhë kohe historie të përbashkët goxha dhe të këndojë për një tematikë kaq të madhe dhe…askush për të thënë një fjalëz përshëndetjeje? Vallahi- bilahi, mua më duket e çuditëshme, or miku im që të mërzita e ta cava kryetin duke më lexuar deri në fund. Po ty?

Comments

Popular posts from this blog

AKADEMIK PROF. DR HAKIFBAJRAMI PH.D : GRUSHTSHTETI IDYTËNDAJKOSOVËS( PAS 23 MARSIT 1989) MË 25 MARS 2020

Legjenda e Mujit dhe Halilit