2018-06-25

Ngrohtësia e shpirtit të një shkrimtareje të shquar

Image result for eshref ymeri

Prof.dr. Eshref Ymeri


Kam në dorë librin më të fundit të shkrimtares së shquar Vilhelme Vranari Haxhiraj. Libri titullohet “Simfonia e shpirtit” dhe ka dalë nga shtypi disa ditë më pare.Është një përmbledhje emocionuese me skica letrare, në të cilën shpërfaqet aq bukur ngrohtësia e shpirtit të kësaj Mjeshtreje të Madhe të Penës.
Image result for simfonia e shpirtit
Është një ngrohtësi që përcjell dridhërimën e zemrës, delikatesën e ndjenjave dhe fisnikërinë e shpirtit të saj bujar. Është aftësia për t’i ngrohur njerëzit rreth e qark me dritën e shpirtit të saj. Është gatishmëria për t’iu përgjigjur thirrjes së kujtdo që ka nevojë për ndihmë. Ështe gatishmëria për të ndarë me njerëzit e mirë pasurinë shpirtërore dhe zjarrin e zemrës së saj.

Është tipari shpirtëror i një zonje të shquar të letrave shqipe, i cili shfaqet në çdo hap të jetës së saj dhe tërheq drejt vetes njerëzit me zemër të madhe. Është aftësia për të ndarë me njerëzit e afërt hapësirat e gëzimit dhe honet e trishtimit. Është aftësia për të përjetuar bashkërisht lartësitë e gëzimit dhe tatëpjetat e dëshpërimit.

Image result for vilheme vranari

Vilhelme Vranari Haxhiraj

Kur e mbaron së lexuari këtë përmbledhje me skica letare kaq emocionuese, shpirti i lexuesit fort të vëmendshëm, tek pikësynon përjetësinë, zbulon dhe përjeton një mori ndjenjash dhe gjendjesh të larmishme psikologjike. Përvojat e tij më të mira vinë dhe i pasurojnë thesaret e shpirtit, i cili bëhet më i ndjeshëm, më i lehtësuar, më i dëlirë dhe më i fisnikëruar.

Me këtë përmbledhje me një titull mjaft domethënës, autorja e mëson lexuesin se si ai ta edukojë shpirtin, ta edukojë në përputhje me porositë e Hyjnisë për të shkuar drejt vetëpërsosjes.

Ajo shpesh kalon nga njëra dukuri jetësore te tjetra, duke i trajtuar ato në një ndërvarje mrekullore përmes ndërhyrjeve në ngjarjet e shtjelluara me artin e rrëfimtarisë në vetën e parë. Kjo i jep mundësinë asaj për një grupim më të lirshëm të materialit në morinë e ballafaqimeve sa më të shumëllojshme të dukurive jetësore, çka del në pah bukur mirë nëpërmjet përsiatjeve lirikofilozofike.

Skica me titull “Kur flet ndërgjegjja” është dëshmia më kuptimplote e përsiatjeve të tilla, të stërpikura aq mjeshtërisht me vlera aforistike.

Kjo mënyrë të shkruari e shkrimtares në këtë gjini të letrave shqipe, të sjell në kujtesë zanafillën e skicës, si gjini letare, në fqinjësi të ngushtë me publicistikën dhe me gazetarinë e kohës sëRiçard Stillit (Richard Steele- 1672-1729), shkrimtar, gazetar dhe politikan irlandez,dhe Xhozef Adisonit (Joseph Addison- 1672-1719), publicist, dramaturg, estet, poet dhe politikan anglez, që të dy themelues të letërsisë iluministe angleze.


Përmbajtja e skicave letrare të kësaj shkrimtareje të kujton vlerat edukative të skicave në letërsinë evropiane, të mishëruara në penën e autorëve francezë, siBalzaku (Honoré de Balzac-1799-1850)dhe Zhul Zhanen (Jules Janin - 1804-1874), shkrimtar, kritik dhe gazetar.

Në mbyllje të mbresave të mia për përmbledhjen në fjalë, dëshiroj të theksoj se shkrimtarja Vilhelme Vranari Haxhiraj, një penë e shquar kjo në panteonin eletrave shqipe, vazhdon të mbetet një krijuese, e rrethuar nga një tis i admirueshëm thjeshtësie. Por gjëja më e thjeshtë në jetëështë gjëja më e vështirë: të duash njerëzit, të mos dorëzohesh, të mos zemërohesh, të mos nxehesh, të udhëhiqesh vetëm nga kulti i së vërtetës.

Natyra e thjeshtë e zonjës Vilhelme të kujton një thënie të Nikanorit, njërit nga apostujt-ithtarë të Jezu Krishtit, të cilët janë marrë me predikimin e doktrinës së tij në shek. I të erës sonë. Ai ka thënë:

“Gjeniu është njeri i thjeshtë, sepse çdo gjë gjeniale është e thjershtë”.

Përmbledhjes “Simfonia e shpirtit” i paraprin vlerësimi kritik që i ka bërë Profesori Fatmir Terziu, Mjeshtër i Madh i Penës, një personalitet i kulturës shqiptare, një figurë e shquar e kritikës letrare. Ja se si Profesor Fatmiri e nxjerr në pah thjeshtësinë e zonjës Vilhelme:

“Kur shoqet e saj ngjitnin shkallët e politikës në Parlament, në Qeveri apo në institucionet me ajër të kondicionuar, Vilhelmja zgjodhi rrugën e ëndrrës, krijimtarinë letrare. Dhe kjo i dha mundësi të gjejë vetveten në honet e pluhurosura të kohës”.
Në fund dëshiroj t’i rekomandoj moderatorit të krijimtarisë së zonjës Vilhelme, bashkëshortit të nderuar Fitim Haxhiraj, që, vlerësimet kritike për veprat e botuara, t’i mbledhë dhe t’i përgatitë për botim me rastin e 75-vjetorit të lindjes së saj, të cilin do ta festojë më 08 dhjetor 2019.

Tiranë, 24 qershor 2018
--------------------------
Image result for vedat shehu

Prof.dr.inxh. Vedat Shehu



From: vedat shehu
Date: 2018-06-24 6:11 GMT-07:00
Subject: Re: Ngrohtësia e shpirtit të një shkrimtareje të shquar
To: "ymerieshref@gmail.com" ymerieshref@gmail.com

I nderuar Profesor Ymeri,

Shkrimin tuaj per personalitetin dhe krijimtarine e Shkrimtares se Madhe Vlhelme Vranari-Haxhiraj, e vleresoj real, te denje, te merituar dhe qe i pergjigjet thjeshtesise se nje njeriu model dhe forces se mendimit filozofik te shprehur edhe ne permbledhjen e fundit “Simfonia e Shpirtit, kurorezim i 75-vjetorit telindjes ne prag te pritjes se 2019-s.

Me konsideratë

Prof.dr.inxh. Vedat Shehu

Boston, 24 qershor 2018

No comments:

Post a Comment