2018-07-09

Masakra e Srebrenicës kthehet në film, kërkohet mbështetje edhe nga Serbia


Producentët e filmit për masakrën e Srebrenicës më 1995, që po e përgatit regjisorja nga Bosnja e Hercegovina, Jasmila Zhbaniq, do të kërkojnë mbështetje financiare edhe nga Serbia, shkruan sot “Blic” i Beogradit.

Niederlande Urteil Ratko Mladic | Fernsehübertragung (picture-alliance/AA/n: Ibrahimkadic)

Ajo planifikon t’i ofrojë Serbisë të bëhet bashkëproducente e projektit, i cili merret me njërën nga temat më të dhimbshme të historisë së saj më të re, protagonist i së cilës është komandanti i luftës së Ushtrisë së Republikës Serbe, Ratko Mlladiq, i dënuar në shkallën e parë nga Tribunali i Hagës me burgim të përjetshëm, ndër të tjera, për shkak të vrasjes së tetë mijë boshnjakëve në Srebrenicë.

Jasmila Zhbaniq (44), bashkë me fituesin e Oscarit Danis Tanoviq, i prin grupit të krijuesve filmikë nga BeH të formuar dhe të bërë publik pas luftës. Për filmin “Gërbavica” më 2006 ka marrë çmimin Ariu i Artë.

Ajo ka bërë të ditur se partnere në këtë projekt e ka Xhemile Taliq Gabrijel, e cila jeton në Australi, dhe e cila ka qenë producente në filmin e saj paraprak “Për ata që nuk mund të flasin”.

Ende nuk është publikuar se kush cilin rol do ta luajë, pra as rolin e Mlladiqit.

Sulmi mbi Srebrenicën kishte filluar më 6 korrik të vitit 1995 dhe ka përfunduar pesë ditë më vonë, pas hyrjes në qytet të ushtrisë së Republika Serpska nën komandën e gjeneralit Ratko Mlladiq, përcjell Koha.net. Sipas aktakuzës së Tribunalit të Hagës, ushtarët nën komandën e Ratko Mlladiqit deri më 19 korrik në mënyrë të organizuar dhe sistematike vranë rreth tetë mijë meshkuj e djem boshnjakë (myslimanë). Rreth 30 mijë gra e fëmijë u deportuan brenda dy ditësh.

Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në Hagë masakrën e Srebrenicës më 2007-ën e cilësoi si akt gjenocidi. Rezolutat me të cilat u vërtetua ky aktgjykim u morën në Parlamentin e vendeve të BE-së, Kanadasë, SHBA-së dhe të Australisë.

Kuvendi i Serbisë më 2010-ën miratoi Deklaratën me të cilën dënohen krimet në Srebrenicë, duke konfirmuar aktgjykimin e Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, por në tekstin e Deklaratës nuk përmendej shprehja gjenocid.

Bosnien und Herzegowina Geschichte über einen Knochenjäger (DW/Z. Ljubas)

"Kasapi i Ballkanit", Ratko Mladiq u denua në Tribunalin e Hagës me burg të përjetshëm. Gjykatësit konstatuan se ish-komandanti i forcave serbe është përgjegjës për veprat më të rënda gjatë luftës në Bosnje-Hercegovinë.


Ratko Mladiq, është fajtor për gjenocid në Srebrenicë dhe për krime të tjera që janë bërë në Bosnje-Hercegovinë. Trupi gjykues në Tribunalin e Hagës, në procesin e fundit që po zhvillohet atje, ishte i bindur me argumentet e prokurorisë dhe vendosi që ish-komantandi i forcave serbe në Bosnje - Hercegovinë të mbetet në burg të përjetshëm. Udhëheqësi i trupit gjykues, Alfons Ori, kontatoi se në Srebrenicë është kryer gjenocid kundër boshnjakëve të atjeshëm. Qëllimi i të akuzuarit ishte ndarja e burrave nga femrat dhe ekzekutimi i tyre, deportimi i popullatës tjetër dhe spastrimi nga myslimanët. Mladiqi ka dhënë urdhëra konkrete në lidhje me krimet dhe gjenocidin në Srebrenicë.

Mlladiqi bën kryq, por gjendja e tij përkeqësohet

Ratko Mladiq u fut në sallë në gjendje të mirë shëndetësore. Së pari bëri kryq, ngriti gishtin e madh dhe u ul. Gjatë fjalës së gjykatësit Ori, i cili lexonte argumentimin e vendimit, Mladiqi tundte kokën në shenjë mohimi dhe me buzëqeshje përcolli fjalinë e tij, se "pas një vendimi të nënshkruar nga Karaxhiqi dhe Mladiqi, ka qenë shumë i qartë qëllimi që territori i Srebrenicës të spastrohet nga boshnjakët dhe ajo të shndërrohet në territor serb".


Por ndërkohë gjatë leximit të vendimit, u përkeqësua gjendja e tij shëndetësore dhe seanca u ndërpre për më shumë se gjysmë ore. Mbrojtja kërkonte ndërprerjen e procesit. Mbrojtja kërkoi që vendimi të shqiptohet pa leximin e argumentimit. Por gjykata vendosi të vazhdojë leximin, ndërsa Mladiq u largua nga salla, për të ndjekur procesin përmes videos.

Gjykata ka konstatuar se forcat serbe kanë granatuar edhe objektiva civile në Sarajevë, ku banorët kanë jetuar në një gjendje të pandërprerë rreziku. "Çdo herë kur kanë dalur nga shtëpia kanë rrezikuar jetën nga mundësia e goditjes së snajperistëve". I akuzuari ka udhëhequr personalisht me granatimin e Sarajevës dhe ka urdhëruar ndërprerjen e furnizimit të qytetit. Ai ka drejtuar edhe fushatën e goditjeve me snajper të popullatës civile në Sarajevë.

Keqtrajtime, deportime, krime, dhunime

Në burgje ka pasur keqtrajtime të rënda fizike dhe psiqike. Të zënit robë janë detyruar të dhunojnë njëri-tjetrin. Shumë myslimane janë dhunuar, ndër to edhe fëmijë që kanë pasur vetëm 12 vjet. Në shumë rajonet të Bosnje-Hercegovinës (Banjalukë, Bijeljinë, Foçë, Ilixhe, Novi Grad, Pale, Prijedor, Rogaticë, Sanski Most, Sokolac, Vlasenicë), ka pasur deportime masive të myslimanëve. Gjakata ka konstatuar se në B-H janë bërë krime kundër njerëzisë dhe shfarosje masive të mylsimanëve. Pala kundërshtare ka treguar pak, apo aspak, sjellje njerëzore dhe humane.

Bosnien und Herzegowina Geschichte über einen Knochenjäger (DW/Z. Ljubas)
I akuzuari ka qenë në kontakt të përhershëm me Serbinë dhe krerët e ushtrisë serbe, me qëllim koordinimin dhe furnizimin e forcave serbe në B-H. Mladiqi kishte kufizuar edhe furnizimin e popullatës civile mysliamane. Ai kishte organizuar edhe një qendër propagande kundër kroatëve dhe myslimanëve dhe ka gënjyer bashkësinë ndërkombëtare. Veprat e tij kanë mundësuar kryerjen e krimeve në përmasat që kemi parë.

Qëllimi i të akuzuarit ka qenë largimi i përhershëm i myslimanëve dhe kroatëve nga territoret, për të cilat është pretenduar që atje të mbeten vetëm serbët. Mladiq ka qenë pjesë e grupit kriminal ku kanë qenë edhe Plavshiq, Krajishnik, Karaxhiq dhe të tjerë. Mladiq ishte përgjegjës edhe për marrjen peng të pjesëtarëve të forcave ndërkombëtare (Unprofor), të cilët janë dërguar në vendet strategjike, për të penguar bombardimet e forcave ndërkombëtare.

Vendimi

Pas trajtimit të të gjitha argumenteve, duke marrë parasysh të gjitha rrethanat dhe dokumentet, Ratko Mladiq, nuk shpallet fajtor për gjenocid në gjashtë komuna të Bosnje-Hercegovinës, që ishte pika e parë e atkakuzës. Por Mladiqi u shpall fajtor për 10 pikat tjera të aktakzës: për gjenocid në Srebrenicë, krime, deportime, dhunime, vrasje, krim kundër njerëzisë, terror dhe shkelje të parimeve të luftës, sulme ndaj civilëve, marrje të pengjeve... Këto janë krimet më të rënda që njeh njerëzia. Ndaj gjykata në shkallë të parë vendosi: Rako Mladiq denohet me burgim të përjetshëm.


Flori Bruqi

No comments:

Post a Comment