Ndikimi i Gandit nё Indi

Mahatma Gandi është një ndër personalitetet mё mahnitëse tё shek. XXAngazhimi i tij pa dhunё kundёr diskriminimit nё Afrikёn e Jugut dhe nё Indi dhe mёsimi i tij e bёjnё atё njё ndёr udhёrrёfyesit mё tё rёndёsishёm tё njerёzimitMe veprёn e tij ai ka frymëzuar njerёz tё shumtё, siç ishte rasti edhe me aktivistin amerikan pёr tё drejtat e njeriut  Martin Luter  King. Martin Luter KingMosdhënia e Çmimit Nobel pёr Paqe përbën një nga kapitujt mё tё errёt tё historisё sё Komitetit tё Çmimit Nobel
Jeta dhe vepraNjё tekst i zgjeruar merret me jetёn dhe veprёn e Gandit nё Afrikёn e Jugut dhe nё Indi.
CitateNё kёtё pjesё mund tё gjeni citate tё Ganditndёr tё tjera edhe për temёn e rezistenca pa dhunё, mosbindja civile dhe morali.
SfondHistoria e Afrikёs sё Jugut dhe e Indisё pёrbёjnё sfondin e ndikimit tёGandit.
MaterialeKjo pjesё pёrmbledh citate dhetekste mbi Gandinndёr tё tjerash ngaMartin Luter King.
LinklistaNё kёtё faqe mund tё gjeni burime tё zgjedhura informative nё internet mbi Gandin.
Citat
I urrej privilegjet dhe monopolet.Kundёrshtoj çdo gjё qё s'mund tё ndahet me popullin.
[Mahatma Gandhi]
 Ndikimi i Gandit nё Indi
India para 15 gushtit 1947
Disa publikime statistikore tё Indisё britanike para 15 gushtit 1947 paraqesin situatёn e Gandit pas kthimit tё tij: 410 milionë banorёprej tyre 281 milionë hindu, 115 milionë myslimanë, 7 milionë të krishterё dhe 6 milionë sikh përballë 150.000 anglezёve. Hindutë ishin ndarё nё 3.000 shtresa dhe nёnshtresames tyre rreth 70 milionë nё tё paprekshёm dhe nё pasardhёs tё banorёve tё vjetёr autoktonë. Nёn administrimin britanik ndodheshin 310 milionë banorё, tё cilёt popullonin 2/3 e territorit1/3 e vendit me afro 100 milionë banorё ishte ndarё nё 565 principatafliteshin 15 gjuhё dhe 845 dialekte. 85% e popullsisё analfabete dhe varfёria e papёrshkruar (...) pengonin pavarёsinё.


Gandi fitoi gradualisht mbёshtetjen e fortё tё popullsisё sё Indisё

Pas kthimit tё tij nё IndiGandi filloi të bënte publik qёndrimin e tijRezistencёn civile kundёr pushtetit tё pakufizuar anglez e tregoi i ashtuquajturi Marshi i kripёs i vitit 1930me anё të tё cilit u thye monopoli shtetёror mbi kripёn dhe popullsia e Indisё pati lehtёsime ekonomikeMe rёndёsi pёr Gandin ishte t'u mësonte bashkëkombësve ta mposhtnin sundimin ushtarak britanik nëpërmjet njё fuqie tjetёr mё tё fortё moraleNdërsa nё fillim, shumё aktivitete tё ndryshme paqёsore dёshtuan, ngaqë masat nuk bindeshin, me kalimin e kohës, Gandi arriti të fitonte njё mbёshtetje tё fortё tё popullit tё Indisё dhe ta forcojё vetёdijen e tij kombёtare.

Preferoi jetёn e thjeshtё dhe e bёri furkёn simbol tё kёsaj mёnyre jetese

Rruga e Gandit e ktheu atё prapё nё burimet e fuqisё sё besimitLuftoi me pёrkushtim kundёr industrializimit dhe u mundua të mbronte veten  dhe vendasit kundёr mendimeve perёndimore dhe mёnyrёs perёndimore tё jetesёsAi preferoi jetёn e thjeshtё, pjesë e së cilës ishte mёnyra vegjetariane e jetesёsmjekёsisё popullore dhe higjienaFurkёn e bёri simbol tё kёsaj mёnyre jetese dhe u premtoi bashkёkombësve tё tij, se pёrmes tekstilit tё tjerrë dhe thurur vetё do të krijonte industrinё fshatare, si luftё kundёr industrisё angleze tё tekstilitPas fillimit tё mbajtjeve tё fjalimeve publike, ai shpesh ulej mbi furkё, pёr tё demonstruar nё kёtё mёnyrё idenё e tij.
Pёr Gandin ishte shumё i rёndёsishёm pajtimi i hinduve me tё "paprekurit", gjё qё nuk arriti ta realizonteEdhe pse hindutë dhe pariasit, nuk arriti dot të bënte të njëjtën gjë edhe me hindutë dhe myslimanёtPjesёtarёt e bashkёsisё sё tij fetare nuk ia dhanё besimingjё qё shkaktoi rritjen e konflikteve tё pёrgjakshme mes grupeve tё armiqёsuaraMe rastin e shpalljes sё pavarёsisё sё Indisё dhe realizimit tё saj mё 15 gusht 1947 u bё njёkohёsisht edhe ndarja e Indisё nga Pakistani.

Me trishtim tё thellё shihte grindjet mes grupeve tё ndryshme

Qёndrimi i Gandit pёr rezistencё pa dhunё mbetet amanetNё kёtё kontekst nuk duhet harruar se ai, nëpërmjet mёnyrёs sё tij tё njёanshme tё jetesёs dhe "tërheqjes nё jetёn e thjeshtёi anashkaloi kёrkesat e kohёs dhe me kёtё pengoi njёkohёsisht vendimet politike tё njё njёsie shtetёrore, e cila duhet t'i pёrshtatej rrjedhёs sё kohёs.

Dramatik ishte edhe fundi i GanditMё 30 janar 1948, Gandi, tё cilin poeti indian Tagore e kishte quajtur Mahatma (shpirti i madh), u vra nga plumbat e revolveritAi gjithë jetёn e tij luftoi pёr njё politikё pa dhunёMe trishtim tё thellё shihtë grindjet dhe luftrat mes grupeve tё ndryshme para dhe pas shpalljes sё pavarёsisёU pёrpoq tё ndёrmjetёsonte dhe i ftoi besimet pёr vёllazёrimDhjetё ditё para vdekjes sё tij, gjatё mbajtjes nga ana e tij tё njё mbledhjeje fetare shpёrtheu njё bombёPak ditё para vdekje vrasjes sё tij, Gandi tha: "Nёse do tё vritem nga plumbi i ndonjё tё çmenduri, atёherё do tё vdes duke qeshurTek unë nuk duhet tё ekzistojë inatiZoti duhet tё jetё nё zemrёn dhe buzёt e miandёrsa ju duhet tё me premtoni njё gjёNё rast se ndodh njё gjё e tillё, ju nuk duhet të derdhni lotё pёr muaShёrbimin tim ndaj njerёzimit unё nuk e kam filluar me lutjen e ndokujte nuk mund ta pёrfundoj me lutjen e askujtJam i tillё, siç mё deshi Zoti dhe veproj siç mё kёshillon aiLëreni tё bёjё atё qё do tё bёjë me muaNёse do, Ai mund tё mё vrasёUnё mendoj se veproj ashtu siç mё urdhёron ai."

Lajmi pёr vdekjen e tij shkaktoi dhimbje nё mbarё botёnKombet e Bashkuara i ulёn flamujt nё gjysmёshtizёDhembja pёr tё u shpreh nga Vatikani deri nё KremlinGandi mbeti udhёrrёfyes i madh nё botё.

Comments

Popular posts from this blog

Libra të rinj - Shkarkim falas

Ese për Vitin e Ri

Poezi të zgjedhura nga GJERGJ FISHTA (23 tetor 1870 - 30 dhjetor 1940)