Librat që lanë gjurmë në jetën tonë

Cilat ishin romanet apo rrëfimet historike që na ndryshuan…. Flasin poetja Natasha Lako dhe shkrimtarët Virion Graci, Beqë Cufaj e Ylljet Aliçka

Një libër mund të ndryshojë jetën tënde. Selma Lagerlof, shkrimtarja e parë femër që fitoi çmimin “Nobel” në letërsi, do të shkruante në kujtimet e saj se ishte një libër, ai që e bëri të ndryshonte mendim për Elkan, bashkëshortin e saj të ardhshëm (shkrimtar) e të binte në dashuri me të. Por nuk është vetëm dashuria, destinacioni që na çojnë librat…

Një libër i mirë di të na tregojë rrugën që duam të gjejmë përmes rreshtash, apo ta njohim më mirë dikë që e kemi gjykuar. Librat janë ato që kanë ndryshuar historinë dhe na i kanë sjellë personazhet e saj në një mënyrë për t’i njohur e kuptuar më mirë. Ashtu si në disa raste, na kanë bërë t’i gjykojmë… Në një kohë kur botohen kaq shumë libra, sërish duket se nuk ka humbur tek ne shqisa për të kuptuar librin e duhur, atë libër që për javë të tëra ecën me ne dhe që mezi presim ta kemi në duar mbrëmjeve në shtrat…

Në një treg të ri, siç është tregu i librit në vend, dhe 2012-a ishte një vit i mbushur me botime të reja. Nga romanet e lehta, tek ato të shkrimtarëve të njohur klasikë, apo botimeve filozofike, historike, politike, apo studimore, këto libra mbushën stendat e librarive. Cilët ishin librat që lexuam gjatë këtij viti? Si erdhën ato tek ne? Poetja Natasha Lako dhe shkrimtarët Virion Graci, Beqë Cufaj dhe Ylljet Aliç kaj bëjnë një udhëtim në librat që lexuan gjatë vitit 2012.

Vargjet e ndjera të poetit amerikan Archibald Ammons, që erdhën në shqip nën përkthimin e Rudi Erebarës duket se janë shijuar gjatë nga Lako. Si dikush që di ta ndjejë gjuhën e poezisë, libri “Te era e kam shpëtimin”, është përzgjedhur prej saj si libri poetik më i mirë që ka lexuar këtë vit. Romani amerikan me shkrimtarët e saj përfaqësues si Philip Roth dhe Roberto Bolanjo ka tërhequr këtë vit vëmendjen e Viron Gracit. Në listën e librave që kritika bashkëkohore rendit si më të lexuara për vitin 2012 është dhe përmbledhja me tregime e “Shtëpia” e nobelistes Toni Morrison. 20 vjet pas marrjes së çmimit “Nobel”, Morrison vjen me këtë libër po aq e gjallë dhe tronditëse me përshkrimet e saj plot jetë. Macy Halford, shkrimtar, zgjedh si librin më të mirë që ka lexuar gjatë vitit 2012 “Testamenti i Marisë” shkruar nga Colm Toibin’s. Një histori ndryshe e mamasë së Jezusit, sikur ajo jetoi dhe pa jetën dhe vdekjen e të birit. Një libër i udhëhequr nga misteri dhe tragjedia e kryqëzimit, përmes vuajtjeve të vetë nënës. Mary H.K Choi analiste në “Wired” zgjedh si librin e preferuar të vitit 2012, novelën e Scott Hutchinsit “Një teori për dashurinë”, të cilin e quan një rrëfim tepër të sinqertë, nga ai cili mëson gjërat e vogla që çdo ditë nuk i vë re në jetën tënde. Ndërsa revistat e njohura për kritikat për librat vijojnë të bëjnë sondazhe se cili ishte libri që mori më shumë vëmendje në vitin 2012, tek ne, duket se dominon letërsia amerikane… Tregimtarja e njohur Ann Beattie e pyetur nga “The New Yorker” se cili është libri që do të veçonte nga viti që shkoi, zgjodhi “Zemra konstante” nga Craig Nova, duke e quajtur atë si një nga shkrimtarët më të shkëlqyer të kohës. Judith Thurman zgjedh kujtimet e shkrimtares Edna O’Brien si librin e vitit. Janë pafund librat që emrat më të njohur të letrave propozojnë si tituj që duhet t’i kemi patjetër në bibliotekë. Por le të ndalemi tek autorët tanë, cilët ishin librat më të mirë sipas tyre, që lexuan në 2012-n…

Comments

Popular posts from this blog

Libra të rinj - Shkarkim falas

Ese për Vitin e Ri

Poezi të zgjedhura nga GJERGJ FISHTA (23 tetor 1870 - 30 dhjetor 1940)