Atdheu i vegjëlisë është buzëqeshja

       Përgatiti: Adem ZAPLLUZHA

ANTOLOGJI E POEZISË MODERNE SHQIPE

BEDRI NEZIRI

          

             Hyrje

            Bedri Neziri u lind me 27 prill 1962 në katundin Bunjak (ish Krasmirovcit) të Skënderajt.

            Shkollën fillore dhe fazën e parë të arsimit të mesëm të orientuar i kreu në Kastriot (ish Obiliq) dhe dy vjet të tjera i kreu në Prishtinë. Diplomoi në Universitetin e Prishtinës, në Fakultetin Filologjik, dega Gjuhë dhe letërsi shqipe.

            Përveç me prozë, merret edhe me shkrime poetike e publicistike ku disa krijime letrare i  ka të botuar në revista e gazetat periodike në Kosovë e Shqipëri si “Rilindja”, ”Zog mëngjesi”, ”Kosova’’ e KEK-ut”, ”Bulevard” dhe “Vegime letrare” te Durrësit  në të cilën u përfshi një numër i konsideruar i poezive të tij.

            Në përvjetorët e  Lidhjes Shqiptare të Prizrenit që organizohej në Obiliq, është fitues i dy  shpërblimeve letrare i cili mori çmimin e parë në poezi  dhe  çmimin e tretë në prozë në vitet 2007, 2008.

            Punon në shkollën fillore ”DR. Ibrahim Rugova” dhe është themelues dhe drejtues i grupit letrar i cili vepronte ne kuadër te SHKA ”Rruga e lirisë” e me vonë i Klubit letrar  dhe tash i Shoqatës së Shkrimtarëve ”Fahri Fazliu” në  Kastriot. Është anëtar  i  Lidhjes së Shkrimtareve të Kosovës prej vitit 2011. Jeton në Kastriot dhe punon si Zëvendësdrejtor  në  SHMU “ Dr. Ibrahim Rugova” prej vitit 1990 .

            Deri me tani ka të botuara këta libra:

            “Kohë e ndaluar” monografi, 2001

            “Shtegtimet e Arbërit” poezi, 2008

            “Shtegtime letrare”monografi, 2012

            “Dritat e shkëlqimit poetik”, fituesit e poezive dhe tregimeve 1990-2011

LAHUTA E GJYSHIT

Në fshat ka mbetur vetëm oda e vjetër

vatra e ndezur e kujtimeve

dhe gjyshi që ende na e mëson lahutën

Dhe pushkën si t’ia kthejmë hasmit

Sa herë kthehem në atë odë

Dëgjoj zërin e gjyshit tek ia thotë malësorçe

Dhe ndjej mallin si rritet si bari

Nuk e di a jam në ëndërr

Mbase sërish po zgjohen vegimet

Derisa përkundem në djepin e së kaluarës

Dua të më zë gjumi nën tingujt e lahutës

ATDHEU

Atdheu është buzëqeshja ime e parë

është lulja e kuqe e mëllagës

që rritet në shiun e buzëqeshjeve tona

uji i kristaltë ku burimi shuan etjen

është djepi i stërlashtë i gjyshit

ku na mësoi si të rritemi

është betejë fitoresh për liri

është bukuri me të cilën mund të matet vetëm parajsa

është frymëzim shpirti gjak zemre

është buzëqeshja nga e cila rriten yjet

që i bëjnë dritë sa herë ecë nëpër natë

e nëpër stuhi

është lule që i falë bukuri njeriut

kur është i lirë

është si bjeshka me lule

si përralla me zana e shtojzovalle

është e vetmja fjalë që bekon dëshmorin

e vetmja këngë për dashurinë që na bashkon

SHTEGTIMET E ARBËRIT

                  

U rrita dhe u plaka

Pa arritur në Krujë

Pa shkuar në Vlorë

Të mësoj si fitohet liria

Për Drenicën për Kosovën

U rrita dhe u plaka

Pa arritur në Ulqin e Preshevë

Në Medvegjë e Tetovë                      

Në Manastir e Strugë

Në Janinë e Çamëri

Të mësoj si ecet vertikalisht

Shekujve nën robëri

U rrita dhe u plaka

Pa arritur në Tivar e në Prevezë

Për të parë Pluhuri i Harrimit

Sa ka mbuluar Dritë edhe Rreze

U rrita dhe u flijova

në Drenicë dhe në Prishtinë

po kurrë s’e pashë tok Arbërinë

U rrita dhe u plaka

Duke pas frymë Besën Shqiptare

Duke u shoqëruar me shpresën për liri

Fushave të bujarisë dhe trimërisë kombëtare

LAPSI MAGJIK

                     

Me lapsin magjik

Shkruaj diçka për shpirtin

Netëve të vona

                     

Fushave të frymëzimeve

Vjel lule për martirët

Për të mirët

Derisa në sytë e mi

Si bletët punëtore

Vallen e lirisë vallëzojnë dëshmorët

Të nesërmen mbi botë

Na përshëndetë dielli...

                                  

NJËQIND VJET ME NET ME STU

Atdheu i vegjëlisë është buzëqeshja

nga e cila rriten yjet

që i bëjnë dritë sa herë që ecë nëpër natë nëpër stuhi

duke lakmuar bukurinë e atdheut

u bënë lule lirie

duke lakmuar bukurinë e lirisë

u bënë lapidar guximi e trimërie

u bënë vet historia me data të reja

Si historia e Krujës si historia e Vlorës

duke imituar Kastriotin, Qemailin,  Boletinin

hynë në përrallë shtegtuan nëpër histori

në shteg mali në ballë shkëmbi

i zunë prit ujkut që donte të hante

Njëqind vjet me net me stuhi

Kërkuan dritë për kullën

Për zogun që duhej të fluturonte

Njërin e quanin Skënderbe

E thërrisnin tjetrën Ismail Bej Qemajli

Për ta pagëzuar lirinë

Ranë duke kënduar në altarin e kombit

Duke kënduar hynë në histori

Tash edhe dielli edhe yjet

Marrin fuqi nga bukuria e buzëqeshjeve të tyre

ATY KU NDODHI NËNTORI  I DYTË

Doja të ripërtërihem si lulja në stinën e lirisë

Doja të rritesha si fëmija në gjirin e nënës

Me fluturimin e shqipeve për të mbërri një ditë

Aty ku shqipja e ka folenë

                            

Dhe rrit fëmijët me dashurinë e atdheut

Aty ku buzëqeshja lindë

Nga dashuria për tokën për qiellin

Aty ku flamuri është prijës

E jo këmishë e hedhur në gardh

Aty ku pleqtë kthejnë nga betejat

Fitimtarë duke sjell diell në atdhe

Aty ku shkëmbi është shtëpi e shqiponjës

 E lulet janë bukuria e saj

Aty ku e kuqja është dashuria

Ndërsa e zeza stoli e dashurisë

Aty ku ndodhi Nëntori i dytë

Dhe krenaria iu bë kurorë

RITI I FISIT TIM

       Përgatiti: Adem ZAPLLUZHA

ANTOLOGJI E POEZISË MODERNE SHQIPE

AVNI DEHARI

          

             Hyrje

         Avni Dehari lindi më 3. 5. 1947, në fshatin Sllupçan, rrethi i Kumanovës. Shkollën fillore e kreu në vendlindje. Shkollën e mesme, gjimnazin, e mbaroi në Preshevë, kurse u diplomua në Fakultetin e Filologjisë – Dega Gjuhë dhe Letërsi Shqipe, në vitin 1974, në Prishtinë.

            Deri më tash ka botuar këta libra: poemën për fëmijë “Dielli”, botim i Redaksisë së “Zërit të Kosovës, me pseudonimin Agim Vardari, më 1990, në Zvicër”, monografinë “Arif Seferi – në shërbim të popullit”, në bashkautorësi me Destan Hajdinin, më 1993, në Zvicër, përmbledhjen poetike për të rritur “Pas rrezes së diellit”, më 1994, në Shkodër, librin për fëmijë në prozë “Saja fluturuese”, më 1996, në Tiranë, përmbledhjen me poezi për fëmijë “Hëna në dritare”, më 2005, në Prishtinë, librin për fëmijë në prozë “Kënga e Drerit Fjalëpak”, më 2010, në Prishtinë, librin në prozë për fëmijë "Trimoshi dhe Flokhapareshuri, më 2011, në Prishtinë, librin në prozë për fëmijë “Gjergji i Arbërisë”, më 2011, në Prishtinë dhe përmbledhjen poetike për fëmijë “Nxin e qesh natyra”, më 2012, në Prishtinë, përmbledhjen poetike “Dielli në qerre të re” më 2013 në Prishtinë dhe “ librin në “Gjergji i Arbërisë në Adrianopojë”, më 2014, në Prishtinë. 

             “Sajën fluturuese” shtëpia botuese “Rozafa” e Tiranës, në vitin 1996, e vlerësoi ndër librat më të mirë për fëmijë që kishte botuar në tre vjetët e fundit.

            Avni Dehari nga viti 2001 jeton në Prishtinë.  

AMANETI I SHOKËVE

(Dëshmorëve: Jusuf e Bardhosh Gërvalla dhe Kadri Zeka)

Të dashuruar pas rrezes së diellit,

Në udhën e rrahur ndër shekuj,

Ranë shokët tanë,

Vdekjen me vdekje e mundën,

Ditë e natë pranë nesh qëndrojnë

Si yj që nuk shuhen kurrë.

Nderim e lavdi

Ata paçin përjetë,

Se amanet na i lanë:

Gjakun,

Kurrë të mos na ndalet hovi rinor,

Gjuhën,

Zemrat të na i zbutë e të na i forcojë,

Sytë,

Horizonteve ta hedhim vështrimin,

Këmbët,

Hapin ta kemi të gatshëm për marshim,

Grushtin,

Shtrigat t’i shkallmojmë,

Krahët,

Agimet e kuqërremta t’i përqafojmë,

Zemrat, oh zemrat,

Kambanë për ditën e madhe.

Heu, kush shkel mbi gjakun e tyre,

Dritë e diellit e verboftë,

Mallkimi i tokës nënë e zëntë!

RITI I FISIT TIM

Nëntëmbëdhjetë vjet,

Në dhe të huaj,

Në afshin tënd u poqa,

U përcëllova,

Gati u treta,

Vendi im, oqean malli!

Nëntëmbëdhjetë vjet,

Rrezja e diellit tënd,

Agimeve të trëndafilta,

Nuk ma puthi ballin,

Vendi im liqen lotësh!

Nëntëmbëdhjetë vjet,

Pa gurgullimën e krojeve të tua,

Shekuj m’u bënë,

Vendi im,

Ujëvarë bjeshke!

Nëntëmbëdhjetë vjet,

Në dhe të huaj,

Butësinë e ograjave,

Më kot ta kërkova,

Vendi im,

Ëndërr fëmijërie!

Nëntëmbëdhjetë vjet,

Mezi i plaka

Pa urimin “Tungjatjeta!”

Rit i fisit tim,

Vendi im,

Gurrë jete!

Nëntëmbëdhjetë vjet,

Pa cicërimën e ëmbël

Të zogjve pranverorë,

Vendi im,

Vetull ylberi!

Nëntëmbëdhjetë vjet,

Në dhe të huaj,

Pa mugullimin e marsit,

Dehje për kthim,

Etje për lirinë e shumëpritur!

Vendi im krahëhapur,

Vendi im prehër ngrohtë,

Shekujt nuk më dalkan,

Ta shuaj mallin përvëlues

Në gjirin tënd magjepsës!

E LUMJA UNË, BIR!

Mbrëmë e kalova natën

Në shtëpinë e vjetër.

Sa mirë!

Më vuri në gjumë

Zëri i nënës:

“Fli, bir!”

Mëngjesi më çeli

Në shtëpinë e vjetër.

Sa mirë!

Më shkriu

Pyetja e nënës:

“A fjete, bir?”

Në shtëpinë e vjetër

E hëngra mëngjesin.

Sa mirë!

Më shtoi oreksin

Urimi i nënës:

“Të bëftë mirë!”

Në shtëpinë e vjetër

Rrobat e punës i vesha.

Sa mirë!

Më forcuan

Fjalët e nënës:

“Punë e mbarë, bir!”

Në shtëpinë e vjetër

Armën në brez e vura.

Sa mirë!

Më trimëroi

Përgëzimi i nënës:

“E lumja, unë bir!”

UJI FLUTURON

Është pak si çudi,

Ti nuk e beson,

Unë nuk bëj mahi:

Uji fluturon!

Ti ngul këmbë:

Uji nuk ka fletë.

Si ikën te lumi,

Si ngjitet përpjetë?

Kthehet pika-pika,

Kur bie shi tatëpjetë,

Sa shkon te lumi,

Ngjitet prapë te retë.

Dhe kur bie borë,

Fluturon si bletë,

Sa ndeshet me rrezen,

Shkon te lumi shpejt.

Sapo hap lëfytin,

Ai fap fluturon,

Futet në kanal,

Prapë te lumi shkon.

Ti ngul këmbë:

Uji s’fluturon.

Si ngjitet te retë,

Te lumi si shkon?

Uji shumë pak fle,

Uji pak pushon,

Tungjatjeta diell,

Në qiell fluturon!

VRULLNAJA

Në mes të qytetit,

Vallëzon, vallëzon,

Bukuri i jep sheshit,

Freskon, freskon.

E përqafon diellin,

Vrujon, vrujon,

E lind ylberin,

Gulçon, gulçon.

Currila hedh,

Vrullon, vrullon,

Me fresk të deh,

Gulfon, gulfon.

E bukur si përrallë

Vrullnaja valëzon,   

Pikla - margaritarë,

Fërfëllon, fërfëllon.

Të gjithë lisat hhahen nga jashtë...

       Përgatiti: Adem ZAPLLUZHA

ANTOLOGJI E POEZISË MODERNE SHQIPE

FEMI CAKOLLI

          

             Hyrje

            Emri dhe mbiemri: Femi Cakolli

            Datëlindja: 01.03.1969

            Vendlindja: Krilevë, qyteza Dardanё (Kamenicë), Kosovë

            Edukimi:

            Shkollimi fillor: v. 1976-1983 nё fshatin Krilevё.

            Shkollimi i mesëm: v. 1983-1987 në Gjimnazin e Dardanës drejtimi juridik.

            Shkollimi i lartё: v. 1988-1992 nё Degёn e Letërsisё dhe Gjuhës Shqipe, Fakulteti Filologjik i UP.

            Diplomimi: v. 1995 në UP me temën “Bibla dhe letërsia shqiptare”, tek prof. Hasan Mekuli.

            Studimet pasuniversitare në Degën e Letërsisë Shqipe në Prishtinë i ka ndjekur gjatë viteve 1996-1998.

            Ka magjistruar në vitin 2002 me tezën “Kodi biblik në letërsinë shqiptare”, tek prof. Dr. Sabri Hamiti.

            Ka doktoruar nё vitin 2006 me tezën “Hiperteksti biblik në letërsinë e Kosovës”, në Fakultetin e Filologjisë të Universitetit të Prishtinës.

            Studime specializuese: v.2009-2012 nё “Instituti Biblik pёr Zhvillimin e Udhëheqësve” BILD nё Iowa, USA.

            Veprimtari profesionale dhe sociale:

            Kryetar i Grupit Letrar “Fan Noli” në Dardanë më 1986.

            Themelues dhe kryetar i Shoqërisë Kulturore “Albana”, në vitet 1990-1992 në Dardanë.

            Themelues dhe pastor i “Bashkësia Ungjillore e Mesisë” prej vitit 1994.

            Gjatё viteve 1995-1998, vullnetar në Shoqatën e Paraplegjikëve të Kosovës (sot HANDIKOS).

            Themelues dhe editor i Shtëpisë Botuese “TENDA”, në Prishtinë, prej vitit 1997.

            Themelues dhe kryeredaktor i Revistës “Letra e Gjallë prej vitit 1997.

            Prej vitit 2006 anёtar i Shoqatës pёr Zhvillimin e Gallapit “Galabri”.

            Prej vitit 2010 nёnkryetar i Shoqatёs pёr Zhvillimin e Gallapit “Galabri”.

            Prej vitit 2010 anёtar i Shoqatёs sё Lidhjes sё Shkrimtarёve tё Kosovёs.

            Mё 2011 kryeredaktor i Revistёs “Gallapi”.

            Familja:

            I martuar dhe kam tre fёmijё.

            Ligjёrime, seminare, konferenca:

            Prej vitit 1992 e deri më sot ka qenë i ftuar për qëllime mёsimdhёniesh, trajnimesh nga fusha e publicistikёs, studimeve krahasimtare letrare, teologjie dhe historike, në këto vende: Shqipëri, Maqedoni, Amerikë, Britani të Madhe, Afrikё tё Jugut, Gjermani, Holandë, Austri, Itali, Zvicër, Poloni, Turqi, Çeki, Hungari, Bullgari, Filipine, Belgjikё etj.

            Botime:

            - Kodi biblik në letërsinë shqiptare (2003), kritikë letrare

            - Pamfletet e mia krishtere (2004), doktrinё

            - Hiperteksti biblik në letërsinë e Kosovës (2006), kritikë letrare

            - Mish fryme (2008), poezi

            - Intervistё me Dr. Skёnder Gashin (2014), intervistё

            Deri tani kam botuar mbi 260 njësi shkencore dhe publicistike në gjuhën shqipe, angleze, gjermane, polake dhe serbe.

            Jetoj dhe vepron në Prishtinë prej vitit 1988.

            Adresa elektronike: femi_cakolli@yahoo.com

GACA

Gacë e gacë

T’vogëlza

E t’mira

Ashtu si jeni

U mbaj

Në dorë

Qe shumë kohë

U vë kurorë

Nga një tjetër shoqe

Gacë mbi gacë

Vijnë e shkojnë

Erërat t’i fryjnë

Për t’u kallë

Po pres më këmbë

Gacan do bëhem

Që të buf flakë.

RRUGЁ

Asnjë rrugë

S’duhet ecuar

S’duhet kaluar

S’duhet kerruar

Shpejt

Veç për në spital!

BILETA

Kur pëlqeni

Dëshirën

Dhe lojën time

Biletohet.

DEMOKRACI

Shumë shtihen

I pari mësova

T’i ngrinim dy gishtërinj

E ne të gjithë

Prej klasës së parë

Paskemi lypur

Demokraci.

KALBI

Të gjithë lisat

Thahen nga jashtë

Kalben nga brenda

Frikë

Tutë

Hata

Brenda është kalbi.

U PARAFOSHI

Fund

S’kanë paratë

Edhe ne jemi në to

Shumë i kërkojnë

Etas mbesin

U them

U parofshi!

KUAJT

Ti

Lehtë flet

Prej kali

Zbrit poshtë

N’ta mbajtë

Quku-quk

Qukuu-quuk

Qukuuu-quuuk...

Ikën kuajt.

Kur ka hënë huti diç do të hajë

       Përgatiti: Adem ZAPLLUZHA

ANTOLOGJI E POEZISË MODERNE SHQIPE

RAIF GASHI

          

             Hyrje

            Raif Gashi u lind më 20.03.1961 në fshatin Meshinë, Malësia e Gallapit, komuna e Dardanës. Shkollën fillore e kreu në vendlindje dhe në Tygjec, ndërsa shkollën e mesme në Dardanë. Studimet e filluara në Prishtinë iu ndërprenë në vitin 1981, për shkak të angazhimeve në rezistencën kombëtare kundër okupimit serb.

            Me shkrime letrare filloi të merret qysh si nxënës i shkollës së mesme. Kryesisht shkruan poezi e herë pas herë edhe prozë. Disa herë është shpërblyer në konkursin letrar tradicional që e organizojnë komuna e Dardanës dhe klubi letrar "Nositi", në kuadër të manifestimeve multikulturore "Lulëkuqet e Prillit".

Ka botuar librat:

"Çiltërsia prej qelqit" - 2005,

"Mollë e egër"  - 2008,

"Ecje nëpër etje"  - 2010,

"Stinët e përziera"  - 2010,

"Hije e trishtë"  - 2011,

"As ëndërr as jetë"  - 2012,

"Fjalët mbesin gjallë" - 2013,

"Secili për vete ..."  - 2014,

"Mugëtira e lanës"  - 2014.

GOTË E NGRIRË

Figurë e thyer

Në shënimlindjen time

Netët e liga udhëtare

Shtegtuan

Në padrejtim

E humba lotin

E syrit tim

Një copë jetë

E mykur

E mbyllur  në arkë

hidhësi

Mos u hap

Hije e trishtë

Me lule në dorë

Rob i robërisë  tënde jam

Pak

Vetëm pak më prek

Nesër do të jam

Një  gotë e ngrirë

Paguximin

Urrejtja e pëlcet

Kambriku  bardhon

Mbishkrim  varri

Vetëm

Ti më bjen

Pashërimshmëri

Fund i Zotit

E i motit

MOTI IM

Loti i gurit

Pikë

Rrit  kroje

Lumnojnë

Derdhje e lakore

Shtrat bëjnë

Shi e ujë

Lundrimi

Enigma vjen

Ura

Mbi lumin e vogël

Mbi lumin e madh

KUSH...

Thepa të larta

ngreh në Evropën plakë

gjithmonë rrugë pa krye

kohët erdhën e shkuan

shtëpi me kalem s`ndërtuam

aty u mpreh shpata

për kokën e Sutës së vogël

aty u fik drita

e ti gjete të reja

në epokat trishtuese

AH GURI IM

Pështjellim i terratisur

Derdh ecje në etje

Kalorësi i lakmisë

Qeshet në udhëtimin e pafund

As emër

As shenjë

Shushullima e mpirë

Vargon gdhendjen e gurit tim

MAJA E PLISIT

Mbrëmje qielli kuqëloi

dielli perëndoi

nata afrohej

të gjithë do të  flinin

një lenë e lisit ra

në maje të plisit

Engjëjt bien të pushojnë

lojëra lozin vetëm djallëzitë

lindja e keqe po vjen

mushka do të pjellë

një lenë e lisit ra

në maje të plisit

Kur ka hënë

huti diç do të hajë

një lakuriq nate

me lëkurë të hollë

me sa më pak zorrë

një lenë e lisit ra

në maje të plisit

Baba plisbardhi

tashti luhet zjarri

vdekjet kurrë s`do t`i numërojnë

ilirikumi në zjarr

kurrë më lena e lisit

në maje të plisit