Trump paralajmëron Iranin: Nëse vret vetëm një amerikan, ne kemi 52 site iraniane në shënjestër

Presidenti amerikan Donald Trump ka reaguar pas sulmit me raketë në zonën e gjelbërt në Bagdad, ku ndodhet dhe ambasada e SHBA-së.

Trump bën një paralajmërim të fortë kundrejt Iranit, duke thënë se nëse Irani do të hakmerret duke sulmuar qoftë dhe një amerikan të vetëm apo një aset amerikan atëherë SHBA do të sulmojë 52 objekte të Iranit që përfaqësojnë 52 amerikanët e marrë peng nga Irani vite më parë.

Sipas Trump, sulmi për vrasjen e gjeneralit iranian Qassem Soleimani u bë pasi ai kishte planifikuar të sulmonte ambasadën amerikane.

“Irani me guxim të madh thotë se ka në shënjestër disa asete të SHBA-së si hakmarrje për sulmin tonë ndaj liderit terrorist i cili vrau një amerikan dhe shumë të tjerë u plagosën rëndë, pa përmendur njerëz të tjerë që vrau gjatë jetës së tij përfshi dhe qindra protesues iranianë së fundmi. Ai tashmë po sulmonte ambasadën tonë dhe po përgatitej të godiste në disa lokalitete të tjera.”– shkruan Trump.

Më tej Trump bën paralajmërimin se SHBA nuk do më kërcënime dhe nëse Irani vret qoftë dhe një amerikan atëherë reagimi do të jetë shumë i ashpër.

“Irani nuk ka qenë asgjë vetëm problem për shumë vite. Le të shërbejë kjo si PARALAJMËRIM. Nëse Irani vret qoftë një amerikan apo sulmon nje aset të amerikanëve, ne kemi në shënjestër 52 site iraniane që përfaqësojnë 52 amerikanët e marrë peng nga Irani shumë vite më përpara. Disa nga këto site janë tepër të rëndësishme për Iranin, kulturën iraniane. Irani vetë do të GODITET SHUMË SHPEJT E SHUMË FUQISHËM. SHBA nuk do më kërcënime!”- përfundon presidenti amerikan.

Vrasja e gjeneralit goditi rëndë prestigjin e Iranit

Analistët amerikanë Ilan Berman dhe Jason Brodsky thonë se vrasja e gjeneral Qassem Soleimanit ishte një goditje e rëndë për prestigjin e Iranit.

Për këtë arsye sipas tyre Irani ka të ngjarë të përgjigjet, por jo në një mënyrë që do të shkaktonte një përplasje të përgjithshme. Gjenerali iranian Qassem Soleimani u vra të premten pas një sulmi të forcave amerikane i urdhëruar nga Presidentit Donald Trump. Korrespondenti i Zërit të Amerikës Steve Hirsch sjell më shumë hollësi.

Sulmi ajror amerikan ka shkaktuar një “tërmet” që do të “ndjehet në të gjithë globin”, tha për Zërin e Amerikës Jason Brodsky, drejtor për politikat në organizatën Të Bashkuar Kundër Iranit Bërthamor.

“Qassem Soleimani nuk ishte thjesht një simbol. Ai gjithashtu kishte fuqi dhe autoritet thelbësor në Republikën Islamike. Ky simbolizëm erdhi pasi ai konsiderohej një dëshmor i gjallë nga udhëheqësi suprem i Iranit. Substanca e fuqisë së tij buronte vërtet nga autoriteti i tij për të ushtruar më shumë pushtet se sa lejonte posti i tij në Teheran. Ai nuk ishte vetëm komandant i forcave që përfaqësonin Iranin në rajon. Ai po ndërhynte edhe në politikën e brendshme të vendit”.

Si strateg i lartë ushtarak i Iranit dhe kreu i forcave elite Quds të Gardës Revolucionare, Soleimani ishte “fytyra e boshtit të rezistencës”, tha analisti Brodsky, duke shtuar se ishte “një lëvizje interesante e udhëheqësit suprem për të emëruar në këtë post zëvendësin e tij, gjeneral Esmail Qaani-n”.

Ilan Berman, nënpresident i Këshillit të Politikës së Jashtme Amerikane tha se vrasja e Soleimanit është “në të njëjtin nivel” me vrasjen e Bin Ladenit nga administrata e Presidentit Obama…dhe vrasjen e Al-Bagdadit nga administrata e Presidentit Trump.

“Përfshirja e Soleimanit në destabilizimin e rajonit, orkestrimin e drejtpërdrejtë dhe koordinimin e një sërë veprimesh terroriste në të gjithë rajonin është e njohur, sigurisht që ai njihet mirë nga qeveria amerikane. Mendoj se sulmi është një sinjal shumë i rëndësishëm se administrata e Presidentit Trump është e përgatitur për të saktësuar pasojat ndaj individëve si Soleimani që përfshihen në këto lloje veprimesh”.

Irani ka të ngjarë të përgjigjet, sepse vrasja e Soleimanit ishte një goditje e rëndë për prestigjin e vendit, thotë Berman, por në një mënyrë që nuk do të shkaktojë një përplasje të përgjithshme për shkak të forcës së ushtrisë amerikane dhe për shkak se regjimi iranian e di tashmë se Shtetet e Bashkuara e kanë seriozisht.

Zëdhënësja e Departamentit Amerikan të Shtetit Morgan Ortagus tha se Presidenti Trump “ishte përballur me një vendim të vështirë, që bazohej në pyetjen: a është Amerika më e sigurt me Qassem Soleimanin të vdekur apo të gjallë, dhe presidenti vendosi që bota ishte më e sigurt pa Soleimanin”.

Funerali i gjeneralit Soleimani, miliona njerëz “pushtojnë” Teheranin

Miliona njerëz mbushën rrugët e kryeqytetit Iranian, Teheran për funeralin e komandantit të vrarë Qasem Soleimani. Soleimani u vra në një sulm me dron në SHBA në Irak të Premten me urdhër të Presidentit Donald Trump.

Udhëheqësi suprem i Iranit, Ajatollah Khamenei drejtoi lutjet dhe në një moment është parë duke qarë. Irani ka premtuar hakmarrje të ashpër për vdekjen e Soleimani dhe të dielën u tërhoq nga marrëveshja bërthamore e 2015.

Soleimani, 62-vjeç, kryesonte operacionet ushtarake iraniane në Lindjen e Mesme dhe u vlerësua si një terrorist nga SHBA.

Televizioni shtetëror tregoi turma të mëdha në Teheran për funeralin e Soleimanit. Njerëzit mund të shiheshin duke qarë ndërsa të tjerët shtrëngonin fotografitë e komandantit të ndjerë.

NATO, mbështetje për SHBA në Lindjen e Mesme

Të gjitha vendet anëtare të NATO-s shprehën mbështetje ndaj SHBA në Lindjen e Mesme, tha Sekretari i saj i Përgjithshëm Jens Stoltenberg të hënën, pas informimit që iu bë atyre mbi sulmin me dron të së premtes, i cili çoi në vrasjen e komandatit të forcave elitë iraniane, Kasem Sulejmani.

Duke folur pas një takimi të pazakontë të NATO-s për Iranin dhe Irakun, në të cilin Shtetet e Bashkuara informuan aleatët, zoti Stoltenberg bëri thirrje për ulje të tensioneve, duke u bërë jehonë deklaratave të disa udhëheqësve evropianë.

“Ne jemi të bashkuar në dënimin që i bëjmë mbështetjes së Iranit për një shumëllojshmëri grupesh terroriste,” tha zoti Stoltenberg.

“Në takimin e sotëm, aleatët bënë thirrje për përmbajtje dhe çtensionim. Një konflikt i ri nuk do të ishte në interes të askujt. Prandaj Irani duhet të përmbahet nga dhuna dhe provokimet e mëtejshme”, tha ai.

Megjithë zemërimin vitin e kaluar midis disa aleatëve evropianë të NATO-s ndaj strategjisë amerikane në Lindjen e Mesme nën Presidentin Donald Trump, dy diplomatë të pranishëm konfirmuan se takimi dy-orësh në selinë e NATO-s u zhvillua pa probleme, sipas agjencisë së lajmeve Reuter.

Ata thanë se asnjë ambasador nuk i sfidoi zyrtarët e Departamentit të Shtetit dhe të Mbrojtjes, të cilët informuan me videokonferencë mbi operacionin me dron.

Në takim nuk pati diskutime apo kritika rreth listës me objektiva të Presidentit Trump, që përfshijnë edhe objekte kulturore, nëse Irani hakmerret me sulme ndaj amerikanëve ose pronave të SHBA, thanë diplomatët.

Takimi u përqendrua kryesisht te vendimi i NATO-s për të pezulluar misionin e saj të trajnimit në Irak, pas një rezolute të parlamentit irakian, që bënte thirrje për largimin e trupave të huaja.

Ndërsa ekzistonte shqetësimi se vrasja e njeriut të dytë më të fuqishëm të Iranit mund të shkaktojë një konflikt të ri në Lindjen e Mesme, Franca, Gjermania dhe të vende të tjera thanë se dëshirojnë që misioni në Irak të vazhdojë.

“Do të dërgohej sinjali i gabuar nëse tërhiqemi,” tha një diplomat i NATO-s.

Misioni i NATO-s për Irakun, i përbërë nga disa qindra trajnues, këshilltarë dhe staf mbështetës si nga vende anëtare ashtu edhe jo-anëtare, partnere të aleancës, përfshin personel ushtarak dhe civil.

Çfarë do të ndodhë me çmimin e naftës nëse lufta do të “shpërthejë” përsëri në Lindjen e Mesme?

Mitch Kahn kujton se si, kur filluan luftimet në luftën e dytë në Irak, çmimet për naftën e papërpunuar amerikane erdhën 10 dollarë për fuçi gjatë natës.

Kjo do të nënkuptonte një fitim prej 50,000 dollarë nëse një tregtar do të kishte blerë. Ose, po aq humbje e madhe nëse tregtari kishte vendosur të shiste.

Kahn po punonte si një tregtar i pavarur në New York Merchantile Exchange (NYMEX) në Rrugën Vesey në qendër të Manhattan, ku nafta e papërpunuar, gazi dhe vaji i ngrohjes tregtoheshin në katin e poshtëm dhe metalet e çmuara tregtoheshin sipër.

Në fakt, Z. Kahn thekson, pavarësisht rritjes së çmimit të së Premtes, gjithçka në lidhje me tregjet e naftës është e ndryshme sot sesa lufta e fundit që filloi në Irak.

Vendet ku prodhohet, mënyra se si është e rafinuar dhe si tregtohet nuk kanë asnjë ngjashmëri me industrinë e viteve të mëparshme.

Rregullat kanë ndryshuar

Çmimi i papërpunuar Brent vuri më shumë se 4% për të arritur 69,50 $ për fuçi të Premten.

Çmimet e naftës filluan të rriten nga lajmet se Gjenerali iranian Qasem Soleimani u vra në një sulm me avionë droni të SHBA në aeroportin e Bagdadit, të cilin Pentagoni e përshkroi si “veprim mbrojtës”.

Çmimet e aksioneve të BP dhe Royal Dutch Shell u rritën me rreth 1.5%.

Faktori i vetëm më i madh që ndryshon lojën në naftë nga viti 2004 deri tani, thotë Michael Widmer, një strateg i mallrave në Bankën e Amerikës, është se SH.B.A. bën naftë të mjaftueshme për të qenë e pavarur.

SH.B.A. nuk është më e varur nga nafta nga Lindja e Mesme.

Ndërsa tensionet u ngritën në skenën politike me retorikë të ashpër midis Iranit dhe SH.B.A.-së dhe një plan për të vendosur sanksione të reja, çmimi i naftës u rrëzua në 60 dollarë për fuçi dy javë më vonë.

Por ligjërimi i thartë politik shtroi çdo frikë nga prishja e çmimeve.

Kjo për shkak se më shumë vende, veçanërisht Rusia dhe SH.B.A., tani po pompojnë naftë.

Opec, karteli i vendeve kryesisht të Lindjes së Mesme, i cili dikur kontrollonte pjesën më të madhe të furnizimit me naftë, nuk ka më të njëjtën ndikim.

Në Luftën e “Gulf”, e cila filloi në 1990, nafta erdhi nga dy vende. Ose ishte nga Opec, ose ishte prodhuar në vende që konsiderohen të shtrenjta dhe të rrezikshme, si Deti i Veriut.

Gjetja e naftës dhe marrja e saj nga oqeani, veçanërisht 40 vjet më parë, ishte një çështje e paparashikueshme dhe e rrezikshme.

Tani, për shkak të ngërçeve të bëra në Amerikën e Veriut, ka një grumbull nafte.

“Në atë kohë, tregjet e mallrave sapo ishin krijuar. Tani ka shumë më shumë pjesëmarrës në treg,

Kur prodhuesit e Arabisë Saudite u sulmuan në shtatorin e kaluar, imazhet satelitore të anijeve që linin portin dhe vetë bimët, treguan se prodhimi u rifillua shpejt dhe eksportet kishin rifilluar.

Për momentin, Opec dhe kompani të tjera prodhuese të naftës si Rusia kanë rënë dakord të vazhdojnë të pompojnë sa më shumë naftë që munden.

Kjo e bën veçanërisht të vështirë të dihet se çfarë do të ndodhë me çmimin e naftës ndërsa tensionet rriten në Lindjen e Mesme.

Në afat të shkurtër, analistët në Citibank presin që çmimet të qëndrojnë të larta nga frika e hakmarrjes.

Sulmet në tubacionet e ndërmarrjeve të naftës amerikane, ose ku kompanitë e naftës perëndimore dhe amerikane kanë investuar në eksplorime të reja, do të çonin më shumë bruto.

Çdo drejtim i konfliktit midis Iranit dhe SH.B.A.-së do të përkeqësojë situatën dhe çmimet do të pësojnë deflacion, thonë ata.

Si do të hakmerret Irani në Gjirin Persik

Tani pyetja është vetëm një: si dhe ku do të hakmerret Irani.  Deri më tani, reagimet kanë qenë politike. Teherani ka kërcënuar (dhe është betuar) për hakmarrje, dhe ka njoftuar se tani beson se të gjitha klauzolat e marrëveshjes për programin bërthamor janë të harruara, duke e çliruar veten nga ai pakt i shkelur tashmë nga Donald Trump.

Rreziku është shumë i lartë, por nga shumë anë, në Iran, besojnë se ka ardhur koha për të goditur Shtetet e Bashkuara me një veprim “ushtarak”, duke konfirmuar rrezikun e shprehur prej shumë analistëve dhe diplomatëve, që përshkallëzimi mund të ndikojë në interesat strategjike të SHBAnë Lindjen e Mesme, duke filluar pikërisht nga bazat ushtarake amerikane ose të aleatëve.

Nuk është një vendim i lehtë.  Goditja e një baze amerikane me rrezikun e vrasjes së ushtarëve të angazhuar jashtë vendit, do të nënkuptonte ardhjen e kundërpërgjigjes së SHBA për Iranin. Dhe me një president si Trump i cili nuk ka hezituar të vrasë Qasem Soleimanin, është e pamundur të mendohet se një sulm i tillë mund të “pranohet” nga Shtëpia e Bardhë dhe Pentagoni. Ka nga ata që besojnë se shpallja e rifillimit (de fakto) të programit bërthamor tashmë mund të jetë reagimi i Republikës Islamike: hipoteza që gjithashtu mund të shkaktojnë reagimin e Izraelit dhe aleatëve amerikanë në rajon, me rrezikun e një sulmi ndaj infrastrukturës iraniane të programit atomik (sulm kibernetik apo edhe me një bombë kirurgjikale). Por gjithashtu mund të supozohet se Teherani – në veçanti Pasdarani – mund të hakmerret për vdekjen e Soleimanit, duke u nisur nga zemra e sfidës midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit: Gjiri Persik.

Ngushtica e Hormuzit, një rrugëkalimi themelore për trafikun botëror të naftës, mund të jetë pika e parë në të cilën Irani mund të përqendrohet. Dhe shumëkush e mban mend krizën e naftës këtë verë, kur Garda e Revolucionit kapi disa kamionë nafte (përgjigje ndaj sekuestrimit prej Mbretërisë së Bashkuar, të një super-ngarkese iraniane në Gjibraltar), dhe kur Gjiri Persik ishte shndërruar në një front të vërtetë lufte mes sulmeve, rrëmbimeve dhe shpërthimeve pak a shumë misterioze.  Mundësia që Gjiri Persik (Deti Arabik për SHBA) mund të jetë përsëri skena e përplasjes, është i lartë.  Aq sa edhe H. I. Sutton, për Forbes, ka analizuar të paktën dhjetë mënyra me të cilat Irani mund të sulmonte cisterna nafte në Gjirin Persik, në përgjigje të asaj që ndodhi në Bagdad me vrasjen e shefit të forcave të Quds.

Irani ka të vendosur në Gjirin Persik një marinë të fuqishme, si dhe të dyfishtë. Në njërën anë ka atë shtetërore, Marinën Iraniane, trashëgimtare e asaj Persiane. Një doktrinë detare kundrejt oqeanit, nevoja për të mbajtur gjithmonë të hapur një rrugë drejt deteve dhe një lidhje të fortë, por më pak të drejtpërdrejtë me Revolucionin. Në anën tjetër ndodhet Marina e Pasdaranëve, e cila ka kontroll të plotë dhe monitoron Gjirin Persik, si dhe menaxhon një flotë që zhvillohet pothuajse ekskluzivisht si një forcë guerile detare: qindra motoskafë të saj mund të godasin befasisht  çdo anije apo flotë që udhëton nëpër rrugët detare të Gjirit. Dhe aftësia për t’u mbrojtur nga një sulm i njëkohshëm prej dhjetëra motoskafëve është shumë e vogël.

(Dy) marinat e Teheranit janë përqendruar për dekada në zhvillimin e aftësive guerile në ujëra të cekëta. Në pamundësi për të ngushtuar hendekun me armikun amerikan, alternativa ishte për ta transferuar konfliktin në fronte të tjera. Dhe kështu u bë. Flota e nëndetëseve është jashtëzakonisht e madhe, e përbërë nga anije të vogla por shumë reaguese, dhe mbi të gjitha të markës kombëtare.  Këtyre u shtohet klasa Kilo e shitur nga Moska dhe Fateh, një nëndetëse e prodhuar në Iran, e cila mund të nisë një raketë dukshëm më të fuqishme, se 14 nëndetëset Ghadir. Shumë besojnë se këto mund të përdoren nga Irani për të goditur cisternat e naftës, anijet tregtare, automjetet ushtarake, por edhe shënjestra që ndodhen përtej Gjirit, si puse, rafineri apo edhe baza amerikane ose aleatësh arabë.

Një taktikë tjetër që Irani mund të përdorë tani është ajo e anijeve eksplozive. Jo një strategji e kalibrit të vogël: Hothët, pararojë shiite në Jemen, kanë përdorur prej kohësh jo vetëm raketa nga pozicionet bregdetare, por edhe këto anije të vogla të shndërruara në bomba. Dhe marina iraniane ka qenë duke stërvitur për përdorimin e këtyre anijeve prej disa kohësh (me ose pa pilot), duke u praktikuar edhe për aeroplanmbajtëset amerikane (USS Truman ndodhet në zonë).

Hipotezë që Marina e Shteteve të Bashkuara po e mban nën kontroll, kjo edhe sepse duket se droni që nisi raketën kundër makinës së Soleimanit, u nis nga Al Udeidi, në Katar. Dhe është Gjiri që ndan bazat e Pasdaranëve nga pararoja amerikane. Por këto janë hipoteza që kanë të bëjnë edhe me një ngushticë tjetër të të njëjtit sektor: Bab el Mandeb.

Porti i Detit të Kuq konsiderohet si një nga objektivat e mundshëm të marinës iraniane, pasi ashtu si Hormuzi ai përfaqëson një shtysë për trafikun tregtar dhe naftën që shkon e vjen nga Mesdheu. Houthit ndodhen në bregdetin jemenas të Bab el Mandeb dhe menjëherë mund të ofrojnë baza për të goditur anijet që lundrojnë në ujërat midis Adenit dhe Detit të Kuq. Nuk është rastësi që Operacioni Sentinel i filluar nga SHBA për lirinë e lundrimit dhe Irani përfshin si Hormuzin, ashtu edhe ngushticën tjetër midis Afrikës dhe Gadishullit Arabik.

Raketa dhe varka shpërthyese kanë, por në atë rast Irani nuk do të mund të kapte cisterna nafte: një ide që në Teheran mund të konsiderohej me rrezik të ulët konflikti, por me një normë të lartë incidencash në tregun e arit të zi. Megjithëse objektivi që mendojnë në selinë e Pasdaran nuk duket të jetë ekskluzivisht ekonomik: pritet një përgjigje befasuese, veçanërisht nga segmentet më impulsive dhe të zemëruar. Hakmarrja për Soleimanin do të jetë më shumë sesa thjesht një rrëmbim. Por një bllokim detar në Hormuz do të ishte çështje tjetër

Irani kërkon hakmarrje, ofron 80 milionë dollarë për kokën e Donald Trump

Irani ka vendosur një shpërblim prej 80 milionë dollarësh për këdo që do të vrasë Presidentin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump.

Gjatë transmetimit në televizion të funeralit të gjeneralit Qassem Soleimani, i cili u vra pas një sulmi ajror në Irak të urdhëruar pikërisht nga Trump, u njoftua se çdo iranian do të kontribuonte me 1 dollar dhe paratë e grumbulluara do të jepeshin për atë që vret Presidentin amerikan.

“Irani ka 80 milionë banorë. Duam të grumbullojmë 80 milionë dollarë për t’ia dhënë atij që vret Donald Trumpin”, ishte njoftimi i bërë sipas “en24”.

Teherani premtoi “hakmarrje të ashpër” pas vrasjes së gjeneralit Qassem Soleimani, të premten në aeroportin e Bagdadit.