Gëzuar viti i ri 2025 !

Viti i Ri është një festë ndërkombëtare e cila festohet me familjen dhe simblolizon ardhjen e Vitit të Ri. Në shumë kultura, kjo festë festohet në të njëjtën mënyrë.

 Viti i Ri i kalendarit gregorian, sot në përdorim në mbarë botën, bie në 1 janar, ashtu siç ndodhte edhe me kalendarin romak. 

Ka kalendarë të shumtë që mbeten në përdorim rajonal të cilët e llogarisin Vitin e Ri ndryshe. 

Sipas traditës katolike, 1 janar është dita e rrethprerjes së Jezusit (në ditën e tetë nga lindja e tij), atëherë kur iu vu edhe emri (Lluka 2:21). 

 Për babilonasit, viti i ri fillonte me rilindjen e Tokës, domethënë me pranverën. Por, përse viti i ri festohet në dimër, në datën 1 Janar? 

Sepse romakët antikë, vazhdonin të festonin vitin e ri në marsin e vonuar, por kalendari i tyre ishte i ‘sinkronizuar’ me diellin. Kështu Jul Cezari, në vitin 46 para Krishtit, krijoi atë që ende edhe në ditët e sotme është i njohur si kalendari Julian, që stabilizonte fillimin e vitit të ri ditën e parë të vitit, pra në 1 janar. 

Këtë ditë, romakët ftonin miqtë e tyre dhe shkëmbenin dhuratë një vazo të bardhë me mjaltë, dhe gjëra të tjera që ishin urim për fat dhe lumturi. Këtu ekzistonte dhe imazhi i Dea-s, e cila kishte domethënien e fatit dhe të lumturisë. Në shumë vende evropiane, përdornin kalendarin julian.

 Ndërsa të tjerët e festonin vitin e ri sipas kalendarit të tyre, për shembull, në 1 mars (Viti i Ri në Romën Republikane) ose në 25 dhjetor (Krishtlindjet). Vetëm me përdorimin universal të kalendarit Gregorian (nga emri i papës Gregorio XIII, i cili e ideoi në vitin 1582), data e 1 janarit shënon fillimin e vitit të ri duke u bërë një gjë e përbashkët për të tërë. Data 1 janar është pranuar relativisht vonë në kulturën perëndimore si dita e parë e vitit.

 Deri në vitin 1751 në Angli dhe Uells (dhe të gjitha zotërimet britanike) viti i ri fillonte më 25 mars. Ndryshimi u bë në vitin 1600 në Skoci. 

Gjatë mesjetës, disa ditë të tjera janë marrë si ditë të fillimit të vitit kalendarik (për shembull 1 marsi, 25 marsi, Pashkët, 1 shtatori, 25 dhjetori). 

Në shumë vende, të tilla si Republika Çeke, Italia dhe Britania e Madhe, 1 janari është festë kombëtare. Me përhapjen e kulturës perëndimore në shumë vende të tjera në botë gjatë shekujve të fundit, kalendari Gregorian është miratuar nga shumë vende të tjera si kalendar zyrtar, si dhe data 1 janar e Vitit të Ri është bërë globale, madje edhe në vende që kanë datën e tyre të fillimit të Vitit të Ri si Kina dhe India.

Nata e ndërrimit të viteve festohet në gjithë planetin dhe është një festë që bën bashkë anëtarët e familjes dhe njerëzit më të dashur. 

 Njerëzit, në anë të ndryshme të botës festojnë këtë natë me mënyra të ndryshme, por të gjithë besojnë se dëshirat e tyre do të realizohen në vitin që pason. 

 Ndryshe nga vendet e tjera të botës, apo edhe mes fqinjëve, nata e vitit të ri tek Dardanët  festohet ndryshe. 

Ka disa tradita të cilat na dallojnë nga të tjerët dhe ku merr kuptim fjala ‘shqiptarët’: Pastrimi i shtëpisë cep më cep 

 Tradita e mamave shqiptare për të pastruar shtëpinë për Vit të Ri vazhdon edhe sot.

 Xhamat, dyert, tapetet, çdo gjë duhet të jetë e larë që Viti i Ri të na gjejë të rregullt.

 Mish, mish, mish 

 Ka gjel deti në tryezë por mishit nuk i shmangeni dot. 

Ka mish në pjatën e parë, të dytën, të tretën dhe në çdo pjatë derisa të vijmë te bakllavaja. 

Lufta e fishekzjarrëve 

 Nga dritarja, ballkoni, oborri i shtëpisë, fishekzjarret nuk mungojnë.

 Duhet gjithmonë fishekzjarri pak më i madh se i fqinjit. 

“Luftë” me pak fjalë. 

Euro dhe Dollari  në byrek ose bakllava.    Valuta  nuk duhet të mungojë sepse ikën fati. 

Po nëse nuk ka bie Valuta çfarë të bëjmë? 

Shohim vitin tjetër. 

 5.Kush do të hyjë i pari në shtëpi? 

 Thonë që kur të hyn një djalë i vogël në shtëpi, viti do të shkojë mbarë. 

Akoma më shumë, shqetësimi më i rëndësishëm; të hyj me këmbën e djathtë. 

Një traditë që vështirë të zbehet.

Gëzuar viti i ri 2025.

Floripress :Flori Bruqi

Në protestat e djeshme në Serbi, kishte më shumë njerëz sesa kur përmbysën Sllobodan Millosheviqin

Në bazë të pamjeve të disponueshme nga lart, të marra dje rreth orës 17:00, Arkivi i Kuvendeve Publike ka konstatuar se rreth 100 mijë qytetarë kanë marrë pjesë në protestën e djeshme në Beograd.

 Me arritjen e këtij kufiri psikologjik, ajo u bë protesta më e madhe jo vetëm kundër pushtetit aktual, por edhe protesta më e madhe e mbajtur ndonjëherë në Serbi. 

 Në "Trg Slavija'' dhe në rrugët qendrore të qytetit që po afrohen, dje u mblodhën më shumë njerëz se sa kishte rreth Kuvendit në momentet më kritike gjatë rrëzimit të Sllobodan Millosheviqit nga pushteti në vitin 2000

. Gjithashtu, ishte dyfishi i numrit të demonstruesve sesa në protestën më të madhe të verës kundër minierave të litiumit, dhe gjithashtu dyfishi i numrit të pjesëmarrësve se sa ka arritur të mblidhet ndonjëherë në një vend koalicioni aktual qeverisës. 

 Sigurisht, kjo ishte ngjarja më e madhe në histori e organizuar nga studentët në Serbi.

 Krahas shënimeve të tjera, për herë të parë që kur Arkivi i Tubimeve Publike regjistron lloje të ndryshme tubimesh, ka ndodhur që dendësia mesatare e përcaktuar jashtë të jetë më e madhe se dy persona për metër katror. 

 Një protestë jashtëzakonisht masive e organizuar nga studentët u mbajt dje edhe në Nish, ku u mblodhën rreth 7000 demonstrues, që krahasohet me popullsinë prej 53,000 në Beograd.

Kryetari i Partisë Demokratike, Prof.Dr.sci. Sali Berisha ka reaguar sot ndaj vendimit për të mbyllur për një vit Tik-Tok-un në Shqipëri.

Sipas tij, kryeministri Rama e ka ndërmarrë këtë akt pasi ka parë sondazhet që PD-ja ka një audience të madhe në këtë rrjet social.

“Kërkon pra me çdo kusht të gjejë argumente për të mbyllur këtë rrjet, këtë platformë, e cila ka meritën e veçantë, njëlloj si Twitter, pasi u ble nga Elon Musk, të mos aplikojë censurën. Tik- Tok është një platformë, e cila nuk prodhon rrugaçëri siç pretendon Edi Rama.Sipas një kompanie shumë serioze të studimit. PD-ja dominon në mënyrë dërrmuese në audiencë, por edhe në postime sepse këtu nuk mund të censurohet. Është pikërisht ky shkaku, tmerri nga suksesi, nga pëlqyeshmëria e lartë publike e opozitës në Tik-Tok dhe mediat sociale, e cila përmbys të gjithë piramidën e mashtrimit të tij të bazuar në mediat konvencionale dhe pollet e përditshme që bën”, u shpreh Berisha.

Tik-Tok-u është një platformë, e cila nuk prodhon rrugaçëri siç pretendon Edi Rama, shtoi më tej kreu i PD-së