Kur vi unë...

(www.sa-kra.ch)

       Përgatiti: Adem ZAPLLUZHA

ANTOLOGJI E POEZISË MODERNE SHQIPE

NIKOLLA SPATHARI

          

             Hyrje

 
            Ka lindur në Malësi të Madhe me  5. 12. 1940, ku  mbaroi edhe mësimet e para. Erdhi fare i vogël në qytetin e Shkodrës dhe bëri shkollën e mesme pedagogjike. Studimet e larta i kreu  për matematikë - fizikë. Ka botuar 15 libra, nga të cilat 7 libra me poezi për të rritur dhe për fëmijë. Merret me  poezi, prozë, publicistikë, studime. Është nderuar me medaljen “Naim Frashëri” dhe me titullin  “Mirënjohja“ e qytetit të Durrësit. Ka marrë çmimet: “Mark Tuen“, “Migjeni“, “Dritëro Agolli“ dhe “Xha Deralla“.  Është laureat i dy çmimeve të para dhe i një çmimi të dytë në poezi. Ka qenë kryeredaktor i gazetës “Besa" në Shkodër dhe i gazetës "Pena" në Durrës. Gjithashtu ka qenë sekretar i  Degës së Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve në Shkodër dhe sekretar i Shoqatës “Atdhetare –Kulturore Kosova“. Aktualisht është kryetar i Klubit të Shkrimtarëve dhe Artistëve Durrës dhe drejtor i revistës "Vegime letrare"

MANASTIRI I GRAÇANICËS

Si Atlasi mitik mbaj sonte qiellin

Mbi Manastirin e Graçanicës.

Si s’kam qenë këtu në atë natën e largët

Kur i nxorën sytë Simonidës!

Do të hidhesha mbi mure                       

Si hero

Baladash me zana,

Do të zija vend para Simonidës

Dhe do të priteshim gjithë natën me jatagana.

Simonida mund të çuditej me guximin tim.

Ku ta dinte ajo

Se, shumë vite më vonë

Diku në Kosovë do të njihja ty

Dhe do t’isha prapë gati të zhvishja jataganinre

Për një palë sy.

NË RRUGËN ME PALMA

     

 Në rrugën me palma,

Muzgu i heshtur

Nisi të bjerë...                                                                      

Hijet u zgjatën dhe formuan konturet e  natës,

Veç në fustanin tënd kishte mbetur pak diell .

Një zog u ul 

Në anë të një gjethi palme

Si t’ishte ulur në teh të një shpate.

Qielli le të zbrazej një çast nga perënditë

Sa të bënim ne ca mëkate.

KAPAKU I PIANOS MBETI I HAPUR

- Këngëtarit Esat Bicurri, post mortum -

Mbi partitura

Shkelën udbashët.

Ndoshta ishte një këngë për lirinë

Dhe ju të paudhë,

Me gozhdë,  tejpërtej, po e shponi,

Kapaku i pianos mbeti i hapur

Dhe ashtu  u harrua te salloni.

                                    

E morën këngëtarin,

Muzgu i Gjakovës   

I ra pas sokakëve të çarshisë,

Kënga “Çu dëshrush me t’pa ty “

Vuri kujën te Hani i Haraçisë.

                                    

Xhamia e Hodumit,

Deri në thyerje e përkuli minaren,

Në vend të ezanit

Deshi të shpërndajë nga Pashtriku

Këngën e Esatit.

Hëna nuk e gjeti dot rrugën e qiellit

Që të dilte mbi Sukë të Çabratit.

Por do të vinte liria

Dhe do të kthehej dhe ai

Një ditë dimri me borë,

E para tij

Do të përkulej, me dhimbje e gjithë Gjakova.

Unë, tek varri, nuk i vura kurorë,

I vura këngën: “Një kllef me ar ta çova“.

MAGJIA E  NJË KËNGE                             

Kur këndoje ti

Desha të mos ishim midis njerëzish,

Të ishim diku larg

Në një pyll,

Pranë gjetheve, atje ku është gjelbërimi,

Ku të digjet, mbi kokë, papritmas  një yll.

Dhe të bënim së bashku një koncert,

Zëri ynë

T’i binte natës dhe degëve mes për mes,

Te një trung edhe mund të putheshim,

Se çdo bënim deri në mëngjes...

Por ajo natë se nga më iku,

E mua

S’ më ndahen e s’më ndahen largësitë,

Me to, monopateve, grindet era ,

Por do përleshem dhe unë një ditë.

FSHATI IM

Kur vi unë

Kisha e vogël del e para nga nata,

Del edhe qielli                                                                      

Me kostelacione të njohura që në fëmijëri,

Te  burimi, mbi drurët,,

Banojnë gjithë natën yjet,

Banon dhe një koloni zogjsh gjithashtu,

Perëndia, që të gjitha gjërat i vuri në vendin e vet ,

Qetësinë e natës e vuri këtu.

Në mëngjes dielli hapë korijet

Dhe ti s’di ende

Në ç’ botë do të kthehesh.

Kudo mund të këpusësh një lule,

Kudo mund të ndjekësh një flutur, si përherë,

Dhe s’ke kohë as të çuditesh

Se si mund të ketë kaq shumë pranverë.

Kur vi këtu

E ndiej se s’do të kem vdekje,

Sepse për të vdekurit

Flitet njësoj si për të gjallët.

Ata , njëqind vjet dhe dyqind vjet,

Po aq madhështorë zbresin nga lufta ,

Se për të vdekur nuk vdiqën asnjëherë

Vetëm harruan si kapet pushka.

                                   

Ja edhe kullat

Me diellin e madh mbi çati ,

Ato që aq herë, e provuan zjarrin e Trojës

Dhe aq herë u kënduan në rapsodi.

                                    

Në fshatin tim

Kudo mund të zësh një hije

Edhe pse ka kaq shumë diell,

Këtu era është erë,

Askurrë s’e pashë

Të bëhet furtunë,

Kam shëtitur shumë , nëpër qytete dhe shtete,

Por ky është vendi ku më presin më shumë .

Nuk ndodh askund tjetër

Që ardhja ime

Gjithë zemrat t’i ngrohë.

Nga kopshtet me qershi njerëzit më thërresin :

“ Ej Niko, ç’u bëre kaq kohë ? “

                                                                                     

   

Asnjë rrugë s`e kam përkryer

(www.sa-kra.ch)

       Përgatiti: Adem ZAPLLUZHA

ANTOLOGJI E POEZISË MODERNE SHQIPE

QAZIM D. SHEHU

          

             Hyrje

             Qazim D. Shehu u lind në Kostenjë të Librazhdit më 01.12.1962.

            Pas mbarimit të Universitetit të Tiranës më 1985 ka punuar mësues në gjimnazin e Librazhdit, ndërsa tani kryen detyrën e mësuesit në vijimësi në gjimnazin “Ibrahim Rugova”, Kamëz, Tiranë. Merret me krijimtari letrare që herët, poezi, kritikë letrare, publicistikë, tregime, etj.

            Ka botuar këto libra  me poezi:

            Fjalët e mëngjesit,1987,

            Fund shpirti,1994,

            Kush e shpiku dashurinë,1998,

            Përmendore në shpirt,1999,

            Në ndodhtë të duhemi,200,

            Zogu i lumit,2001,

            A isha unë Adami yt,2003,

            Ti më thërret dashuri,2005,

            Pikëllimi i yjeve,2006,

            Fluturputhje,2007,

            Mund të jeshë ti,2011,

            Sytë e ditës,2012.

            Si dhe vëllimet me tregime:

            Sa kushton një legjendë2004

            Një monument në ecje,2005

            Të jetë Ana,2008

            Rusianka,2009

KRESHTA

Bien kambanat e kreshtave mbi male,

Me tinguj drurësh të ngrirë,

Fyejt e barit në livadhe,

I shprushit një mall i lirë.

Si sfungjer mbajnë një re,

Thith tingujt e barit,

Në majë vështrimesh lodrojnë,

Kambanat e mallit…

TRILL

Çukërmimin e kalit tek dheu i shprishur

Ëndërrova.

Ç`kërkonte ky kalë prej tokës,

Mos dashurinë që zbriste jehonës?...

NISJE

Rrëzohet heshtja në supe tingujthyer,

Angullima e qenit shqyen fytin e agimit,

Diku po buron një ngjizje e papëlqyer,

Ditën do ta kemi të përkryer…

SHTEGTIM

Lodhur nga shtegtimi i gjatë midis rrugëve pa mbarim,

Eci.

Asnjë rrugë s`e kam përkryer.

Gishtat e diellit me mjaltë dëshirash,

Ngjyej.

Nuk e di në cilën skutë do i plagosë  ato gishta,

Mbase aty ku kutërbojnë pamjet e trishta...

PËR NE

Mbi kokën tonë hapet qielli,

Zog i ngrirë në fluturim, dielli

Për dashurinë tonë ndrin,

Udhët e kryqta verbon.

Për ne ,tokën me rreze shpon,

Ta gjejë ku guduliset më shumë,

Hapin tonë mos verë në gjumë…

KORDË

Pa pushuar bie hija e trazuar,

Lëkund thumbin e një kambane,

Dhe i vë   një kordë të shtuar

Me një britmë zane.

DY-ZI..M

Marramendje ndjej, vrik çohet,

Një zë i brendshëm.

Hija e trishtimit vërtitet,

Skajit të rrejshëm.

Të hedh një hap në hije,

Josh ajo me tepri,

Në anë të kundërt të shtrihem,

Drita më aty s`rri.

LUG

Lugut të mundimit pikoi djersë e kotë.

Ec tani dhe përfytyro turbinat.

Kanalet gjigande që mbushen të plota,

Mundimit të tokës i mblodhën shirat.

E VERDHË

E verdhë hëna, e verdhë xhelozia.

Pyjet në vjeshtë të verdhë mbeten.

Hëna, vjeshta, xhelozia, të tria,

Pështyjnë të verdhën dhe vetveten…

Dhe më në fund lufta mbaroi.

(www.sa-kra.ch)

       Përgatiti: Adem ZAPLLUZHA

ANTOLOGJI E POEZISË MODERNE SHQIPE

DILAVER GOXHAJ (ALISA SHPËTIM GOLEMI)

          

             Hyrje

          Dilaver Goxhaj ka lindur në Gjirokastër, 2 Janar 1948,ku kreu edhe shkollën fillore dhe më pas ndjek studimet në Shkollën e mesme të përgjithshme Ushtarake “Skënderbej” dhe Shkollën e Bashkuar të Oficerëve, në Tiranë, dhe në vitin 1969 titullohet oficer për artilerinë kundërajrore, kryen specializim për raketat e drejtuara kundërajrore dhe deri ne vitin 1982 ka kryer një sërë detyrash komanduese derisa dërgohet për studime në Akademinë e Shtabit të Përgjithshëm (1982-1984) ku mbahet pedagog taktike për Mbrojtjen Kundërajrore (MKA). Pasi kryen edhe kualifikimet pasuniversitare emërohet shef departamenit i MKA dhe i Aviacionit si dhe anëtar i Këshillit Shkencor të Ushtrisë për strategjinë dhe taktikën si dhe Komandant i Frontit Perëndimor të vendit për rast lufte. Gjate asaj periudhe ka hartuar një seri leksionesh, metodikash dhe tekste mësimorë për procesin mësimor në akademik si dhe një sërë studimesh për MKA të vendit dhe luftërat lokale. Në vitin 1994 lirohet nga ushtria dhe punësohet mësues i gjuhës angleze në shkollat e qytetit Tiranë derisa u angazhua në radhët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ku u ngarkua me detyrën e zëvendës Shefit të Shtabit të UÇK dhe njëkohësisht ai edhe oficeri i mbajtjes së bashkëveprimit midis UÇK-së dhe aviacionit të NATO-s. Gjatë kohës së luftës ka qenë i njohur me emrin Shpëtim Golemi, si dhe ka hartuar edhe strategjinë e afërt e të largët të UÇK-së në rast të angazhimit të NATO-s me forca tokësore. Pas lufte emërohet shef i Kabinetit të Ministrit të Mbrojtjes në Qeverinë e Përkohshme të Kosovës deri në shkrirjen e saj dhe kthehet në Tiranë. Në vitin 2009 riemërohet përsëri pedagog pranë Komandës së Doktrinave Ushtarake dhe Akademinë e Mbrojtjes në Tiranë, ku ka dhënë lëndën e Trafikut Ajror, për të cilën ka hartuar edhe një sërë leksionesh, pasi ishte lëndë e re.

            Dilaveri është autor i disa librave me studime për UÇK-në dhe luftën në Kosovë: “Rruga që më çoi në UÇK”, “UÇK-ja dhe Kadareja”, “Romantika e luftës së UÇK-së”, “Drama e UÇK-së dhe e Adem Demaçit” si dhe e një sërë analizash për luftërat lokale botërore të dekadave të fundit, të cilat janë botuar në Revistën Ushtarak, (botim i Komandës së Doktrinave Ushtarake) si dhe romanin dokumentar biografik “Komandanti i pararojës”. Aktualisht është në pension, me banim në Tiranë.

            Dilaveri lidhjet me Kosovën vijon t’i mbajë përmes Redaksisë “Dëshmorët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës”, pasi është anëtar i saj.

FITIMTARË TË MUNDUR !

Ja,

Më në fund erdhi dhe çasti i provës.

Si një trup i vetëm u ngritëm në këmbë,
të gjithë ne,

që pa hile e deshëm Kosovën,

duke krijuar UÇK-në,

dalëzotësen e saj.

Dhe më në fund

e thyem një armik të egër,
ndaj me të drejtë jemi krenarë

që luftuam dhe fituam.

Për vete e bëmë tërë botën mbarë.

Prapa lavdinë e lamë,

pavarësisht

se u dorëzuam si të mundur

nga një luftë ku dolëm fitimtarë.


 

ZJARRET PARTIZANË

Në netët pas luftimeve,

kur bora dhe thëllimi kurrë s’na u ndanë,

pranë zjarreve

uleshim

të thanim këmbët që kurrë s’na u thanë.

Shpinë më shpinë me shokët shpinët thamë

Pushkët pastronim dhe i mbanim pranë

Të ishim të gatshëm për çdo tramundanë.

Ndaj dhe i ndiznim zjarret partizanë,

Ata ishin për ne shtëpi dhe jorgan.

Kështu ne luftuam nat’e ditë.

Vrapuam ndër luftime me bujë,

duke luftuar me këngë në gojë,

ndaj dhe vdekja s’na sosi dot kurrë.

Sa mot i keq që ishte, sa mot i lig!

Me sa duket

mëria e madhe shumë vjeçare

e motit në Kosovë

kish shpërthyer me vrik

ngaqë robërinë e kishim duruar gjatë

e na kish bërë të liq.

DHE MË NË FUND…

Dhe më në fund lufta mbaroi.

Lajmi mori dhenë:

Serbia u dorëzua.

Shqiptarët ta gëzojnë atdhenë.

Të larguarit u kthyen

tërë salltanete e mburrje!

Ndërkaq

Heronjtë e thjeshtë të UÇK-së

shtrinin nëpër varre

kufomat e përgjakura të shokëve të tyre.

Pastaj dorëzuan armët,

sipas marrëveshjes,

dhe ktheheshin pranë familjeve

me çantat e luftës në krah,

të vetmen pasuri të tyre.

Kurse

Politikanët filluan zanatin e tyre të hershëm

duke bërë mohimin e luftës,

përçarje,

intriga

dhe grindje.

NËNAT ATYRE QË LUFTUAN!

Të gjithë ata

që në luftë shkuan vullnetarë e luftuan,

pas lufte,

çfarë nuk u punuan !

I denigruan.

Të gjithë ata

që në luftë nuk shkuan,

por u larguan

dhe matanë kufirit qëndruan  e panë,

pas lufte

u shpallën luftëtarë

dhe u bënë ministra, administratorë, politikanë

dhe i urdhëruan:

Nënat atyre që luftuan!

DO TË VIJË AJO DITË

Do të vijë ajo ditë,UÇK,

do të vijë

Kur shqiptarët e mirë

do të nderojnë

Jo vetëm emrin tënd,

por edhe lavdinë,

Edhe shpresat e tua,

Edhe betimin tënd,

do të vijë.

Do të vijë, UÇK,

do të vijë.

Pikturon shumëçka nga pamja ime

(www.sa-kra.ch)

       Përgatiti: Adem ZAPLLUZHA

ANTOLOGJI E POEZISË MODERNE SHQIPE

SHAHBAZE VISHAJ - GRAJÇEVCI

         

            Hyrje

            Shahbaze Vishaj Grajçevci (Pejë, 27.6.1963), ka kryer stu­­dimet për Gjuhë dhe Letërsi Shqipe në Uni­­ver­sitetin e Pri­shtinës. Punon në Shko­llën e Mesme të Ulët: ''Hasan Prishtina'', në Milloshevë -  Kastriot. Për punën edukati­vo-arsimore për një çerek shekulli si pe­dagoge e gjuhës dhe e letërsisë shqi­pe ka marrë disa mi­rë­­njohjeje në mesin e të ci­lave edhe atë ’’Mësim­dhënës i da­llu­ar’’.

            Me shkrime filloi të merret qysh si nxë­nëse e shkollës fillore. Botoi në ga­zeta dhe re­vista që dalin te ne, Shqipëri dhe Ma­qedo­ni. Është laureate e shu­më shpër­bli­me­ve letrare. Shkruan poezi e prozë për fëmijë dhe të rri­tur, si dhe kritikë letrare, ese, publicis­tikë etj. Është anëtare e Lidhjes së Shkrim­ta­rë­ve të Kosovës, si dhe anëtare e redaksisë së revistës letrare për fëmijë ’’Pionieri’’.

            Deri më tash ka botuar këto vepra let­rare: ’’She­një dhe vragë’’ 2000, (poezi për të rritur); ’’Shtjellë dhe vurratë’’ 2004, (poezi për të rri­tur); ’’Shend e verë’’ 2006, (poezi për fëmijë);  ’’Shiu i harresës’’ 2007, (poezi për të rri­tur);  ’’Shtrezë në ve­tulla’’ 2010, (poezi për të rri­tur); ’’Shegë vje­shte” 2010, (poezi për fëmijë); ’’Shtatori me vio­linë’’ 2010, (tregime për fë­mijë); “Shtigje va­shërie” 2011, (roman për të rritur); “Shfletim vep­rash” 2011, (kri­tika let­rare); “Shpalim vlerash” 2011, (kritika letra­re); “Letërsia si art dhe inter­pretim poetik” (me H. Hasanin) 2011.

            Libri me poezi për fëmijë “Shporta me vi­sh­nje” është li­bri më i ri dhe i dymbëdhjeti me radhë i kësaj autoreje.

            Shahbaze Vishaj  Grajçevci jeton dhe vepron në Pri­­­­shtinë.

LUMTURIA HESHT

Kur ti nuk je

Lumturia hesht

Jeta merr formë tjetër

Në shpirtin e lënduar

Rrezja e diellit çdo mëngjes

Pikturon shumëçka nga pamja ime

Dhembja mbetet dhembje

Heshtja heshtje

Vitet kalojnë

E ti nuk ndryshon

Shpresa mbetet shpresë

Por pritja pritje

Jeta të thërret

E ti udhëton

Në rrugën tënde të panjohur

Ti prapë jeton

MOS MË PYET

Flokët më janë lagur

Trupi më digjet nga zjarrmia

Mos më pyet

Pse më avullon koka

Këtu

Ëndrra është lodhur

Harresa e ka zhdukur buzëqeshjen

Sytë më janë zvogëluar

Nga bryma e vetmisë

Lulet kanë harruar të çelin

Në ëndrrën time të fshehur

ËNDRRA IME

Vjeshta...

Vajzat i vesh me unaza

Pemët i zhvesh nga gjethet

Ëndrra ime

Pret unazë këtë Pranverë

Po ndjej aromën e saj

Kur t’më buzëqesh Ëndrra

Hënës i shtohet një yll

E diellit një rreze

NATA HARRON

Kur nata harron të zhduket

Dita harron të kthehet

Në shtratin ngjyrë blu

Zjarrmia djeg

Vetmia zbehet

Pritja numëron degët e thara

Në Kopshtin Magjik

Vetmia është borë e ftohtë

Sikur brymë vjeshte

LOTI I PEMËVE

Kur hyra në oborrin

e shtëpisë sime

vetëm oxhaku kishte

mbetur në këmbë

para sysh m’u rishfaqen

shumë korba

çdo hap e laga me lot

edhe loti i pemëve

u bashkua me lotin tim

mërzia e dhimbja

nuk ma kthyen kurrë shpinën

LULET PIKOJNË LOT

Çdo natë

daja flet me hënën

eshtrat e Yllit

edhe pas 10 vitesh

nuk ia solli Liria

më fal o Zot

as ty nuk po të shoh

në sytë e mi fle Dimër i Zi

Shpresa ia ka mbyll derën shpresës

lulet mbi varr pa eshtra

pikojnë lot

NË DHOMËN E GJUMIT

Kudo sytë e nënës

kërkojnë hijen e Luanit

në dhomën e gjumit

ende s’ka hyrë liria

ëndrrat shumë herë

ua bashkojnë duart

në shtratin e tij

kujtimet janë shndërruar

në lotore ngashërimi

nëna e dëshpëruar

ende kërkon ilaç

për zemrën e copëtuar