Nga Flori Bruqi Nijazi Halili " Ekonomi Politike ndërkombëtare"

Nijazi Halili, është profesor i rregullt i Kolegjit "Iliria"në Prishtinë. Ai këto ditë  nxorri nga Shtypi   librin e tij të radhës më titull :  "Ekonomi Politike ndërkombëtare".

Akademik Prof.Dr.Nijazi Halili,Ph.D

Libri  është universitar me theks të veçantë për ekonominë politike ndërkombëtare. Ky libër na  ofron një prezantim gjithë përfshirës dhe i kuptueshëm i temave  të nduardurta te përditshmërisë  së   sotme të ekonomisë politikë ndërkombëtare i mbështetur  në teoritë e shkencore të ekspertëve  eminent në vend,rajon dhe botë në sferën e ekonomisë .

Struktura e librit është  intuitivë , i lehte për t’u lexuar i kapshëm për t'u studiar nga gjeneratat e reja.

Është i ndarë në disa kapituj  themelorë teorikë, duke filluar me historikun e më vonë në kapitujt tjerë vijon të qartësohen dhe zbërthehen temat për  çështjet kryesore të ekonomisë politike botërore.

Qëllimi kryesor i këtij libri është që studentëve , profesorëve të ekonomisë, diplomatëve etj., t’ju mësohen njohuritë themelore për integrimet dhe politikat ekonomike evropiane, botërore, sistemet dhe politikat makroekonomike etj.

Në këtë libër ai ka vënë në spikamë historinë politike të vendeve të Ballaknit dhe ka pasqyruar marrëdhëniet mes shteteve të këtij gadishilli, të cilin e ka quajtur “Gadishulli që prodhon kriza”.

Tezat kryesore e librit është analizimi dhe hulumtimi i historisë politike të Ballkanit, në kontekst të gjerë, të zhvillimeve ndërkombëtarë nga viti 1500 deri në fillim të Luftës së Parë Botërore.

Pra, gjeografia dhe fuqitë e mëdha , duke përfshirë Osmanët, Habsburgët e më vonë të gjitha fuqitë evropiane të Koncertit të Evropës (1815), të cilët nuk ishin në gjendje për të parandaluar dhe më pas, për të menaxhuar krizën Lindore si dhe rritjen e nacionalizmit ballkanik nga luftërat ballkanike si dhe Luftën e Parë Botërore.

Interesimi i autorit të librit ishte fokusuar në analizën e rivaliteteve të fuqive të mëdha në fund të shekullit XIX, bashkëpunimi i përbashkët në zgjidhjen e krizës, duke argumentuar se diplomacia e shekullit nëntëmbëdhjetë ishte e tipit lart-poshtë, konspirative, aristokratike dhe për këtë arsye lindën tri lëvizjet kryesore revolucionare: nacionalizmi, liberalizmi dhe rivalitetet imperialiste.

Si pasojë, Koncerti i Evropës përfundoi si funeral i cili prodhoi zgjidhje kontradiktore dhe joreale për Ballkanin. Pasojat më shqetësuese ishin ngecjet ekonomike të vendeve tani të quajtura Ballkani Perëndimor, që sot nuk po mund të integrohen si pasojë e proceseve politike dhe ekonomike në Bashkimin Evropian.

Tezat kryesore e këtij libri është analizimi dhe hulumtimi i historisë politike të Ballkanit, në kontekst të gjerë, të zhvillimeve ndërkombëtarë nga viti 1500 deri në fillim të Luftës së Parë Botërore. Pra, gjeografia dhe fuqitë, duke përfshirë Osmanët,

Habsburgët e më vonë të gjitha fuqitë evropiane të Koncertit të Evropës (1815), të cilët nuk ishin në gjendje për të parandaluar dhe më pas, për të menaxhuar krizën Lindore si dhe rritjen e nacionalizmit ballkanik nga luftërat ballkanike si dhe Luftën e Parë Botërore.

Interesimi i autorit të librit ishte fokusuar në analizën e rivaliteteve të fuqive të mëdha në fund të shekullit XIX, bashkëpunimi i përbashkët në zgjidhjen e krizës, duke argumentuar se diplomacia e shekullit nëntëmbëdhjetë ishte e tipit lart-poshtë, konspirative, aristokratike dhe për këtë arsye lindën tri lëvizjet kryesore revolucionare: nacionalizmi, liberalizmi dhe rivalitetet imperialiste.

Si pasojë, Koncerti i Evropës përfundoi si funeral i cili prodhoi zgjidhje kontradiktore dhe joreale për Ballkanin. Pasojat më shqetësuese ishin ngecjet ekonomike të vendeve tani të quajtura Ballkani Perëndimor, që sot nuk po mund të integrohen si pasojë e proceseve politike dhe ekonomike në Bashkimin Evropian.

Kush është Nijazi Halili ?

Nijazi Halilii u lind me 01 mars 1964 në Tërstenik të komunës së Vitisë(Kosovë).

Në vitet 1971-1979, kreu shkollën 8-Vjeçare “Liria” në Sllatinë e Epërme,Kosovë.

Më pas vijoi mësimet në shkollën e mesme “Bora e Ramizi”, në qytetin e Vitisë.

Në vitet 1983-1987 vijoi studimet në shkollën e lartë Pedagogjike Bajram Curri në Gjakovë.

Përveç kësaj, në vitet 2004, kreu dhe studimet në Fakultetin e Edukimit në Universitetit e Gjakovës, pa shkëputje nga puna. Ka studiuar në Fakultetin Filologjik, Departamenti i Gjuhës dhe Letërsisë Gjermane në Universitetin e Prishtinës nga viti 1992-93 pa shkëputje nga puna.

Me 13.10.2010, ka marr titullin shkencor: Magjistër i shkencave, me profil shkencat politike në Marrëdhënie Ndërkombëtare dhe Diplomaci, mbrojtur pranë Universitetit Ndërkombëtar të Strugës, vlerësuar me “shkëlqyeshëm” disertacioni me temën “Personalitet e shquara shqiptare dhe roli i tyre në diplomacinë botërore.

Në periudhën shkurt 2012 – dhjetor 2013, ka fituar titullin shkencor: Kandidat për Doktor në Shkencat Politike dhe Marrëdhënie Ndërkombëtare nga Universiteti Emuni në Slloveni.

Ky titull u mor, pasi kreu dhe studimet Euro-Mesdhetare 2012 (program intensiv) organizuar nga Universiteti Euro-Mesdhetar dhe institucioni partner (në bashkëpunim me Akademinë Diplomatike Shqiptare në Tiranë).

Në datën 1 prill 2015, ka marrë titullin shkencor: Doktor në Administrim Biznesi në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, që vlerësoi me “shkëlqyeshëm” disertacionin me temë “Ballkan Peninsula of Crisis –feilure of diplomatic managment”.

Ka kryer kursin e Parë Intensiv Akademik–Marrëdhëniet Ndërkombëtare Euro-Mesdhetare, 27 Shkurt -13 Mars 2012, mbajtur në Portorozh, Sloveni.

Ky kurs është vlerësuar me dhënien e provimeve të lëndëve 20 ECTS kreditë akademike.

Në provimin përfundimtar është marrë sistemi i vlerësimit të notave (Klasa B) - shumë mirë.

Është pjesëmarrës i shumë konferencave shkencore, sesioneve shkencore, simpoziumeve si brenda ashtu edhe jashtë vendit. Po ashtu është autor i shumë publikimeve nëpër revista të ndryshme shkencore ndërkombëtare. Është aktiv në fushën e publicistikës në cilësi e analistit politikë.

Aktualisht është emëruar: Anëtar i rregullt i Alumnit të Asocionit të Universiteteve të Kalifornisë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Anëtar i Aluminit të Universitetit Europian të Tiranës në Shqipëri, Anëtar i Bordit në Institutin për Studime Ligjore Demokratike në Gjilan, Zv.Kryetar i Shoqatës së Intelektualëve të Kosovës me seli në Prishtinë, Anëtar i Asociaconit të Atlantikut të Rinisë së Kosovës KYATA me seli në Prishtinë, Anëtar i Shoqatës së Shkrimtarëve të Vitisë.

Anëtar i Akademisë Shqiptare-Amerikane të Shkencave dhe Arteve me seli në New York,USA. Tani i emëruar anëtar i Këshillit Shkencore “Shkencat ekonomike dhe sociale” në Departamentin e Arsimit të Lartë, në MASHT,Prishtinë, Kosovë, me nr.e vendimit 475/01-3. Dt.02.10.2019.

Eksperienca, ka filluar të punoi në shkollën fillore nga shtatori i vitit 1989 dhe atë fillimisht në Stubëll të Epërme dhe Viti, kurse në vitin 1995/1997 në shkollën fillore “Liria” në Sllatinë të Epërme dhe paralelen e ndarë në Tërstenik.

Nga viti 2012 ishte i angazhuar në Institucionet e arsimit të Lartë, fillimisht në Kolegjin Humanistika në Ferizaj, pastaj profesor i rregullt në Kolegjin “Iliria” në Prishtinë.

Është autor i shumë librave universitare si dhe qindra punimeve shkencore me impakte ndërkombëtare .

LIBRAT  E BOTUAR  :

1.Deshtimi i diplomacisë në Ballkan(Libër) Ferizaj : Shtëpia Botuese:Star Graf, 2018. – VI, 282 f. ; me harta ; 21 cm. ISBN 978-9951-682-18-3

2.Reflektime Diplomatike në shtetndërtimin e Kosovës (Libër)Prishtinë, Shtëpia Botuese: Lena Graphic, 2019 .ISBN 978-9951-769-96-9

3.BALKANS, PENINSULA OF CRISIS FAILURE OF DIPLOMATIC MANAGEMENT (Libër i botuar në formë elektronike në gjuhë angleze) LAMBERT Academic Publishing,2019 www.omniscriptum.com

4.BALKANS, PENINSULA OF CRISIS FAILURE OF DIPLOMATIC MANAGEMENT në gjuhën angleze. Prishtinë, Shtëpia Botuese: Lena Graphic, 2019. 5.Ekonomi Politike Ndërkombëtare në proces të botimit.

5.Ekonomi Politike ndërkombetare ,2020.

Etj.

Veprimtaria shkencore dhe botimet

1.Punimi shkencor: Kontributi i Klementit XI në Diplomacinë Evropiane, Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, MASHT, Java e Shkencës 2012

2.Punimi shkencor: Gjeopolitika e Shqipërisë në periudhën e marrëdhënieve me Kinën (1961-78). ADSH Tiranë,2012

3.Punimimi shkencor:Kontributi i Papë Klementit të XI në diplomacinë Evropiane. ADSH Tiranë,2012

4.Punimi shkencor :Sfidat e Institucioneve Kosovare integrimi i veriut të Mitrovicës. ADSH Tiranë 2012

5.Punimi shkencor:Roli i diplomacisë shqiptare në zgjidhjen e krizës së Kosovës gjatë 2004. ADSH Tiranë.2013

6.Punimi shkencor: Kriza e Kosovës në shek. XIX dhe Platformat serbe. ADSH Tiranë,2013

7.Punimi shkencor:Negociatat Kosovë-Serbi, Universiteti Ndërkombëtar i Strugës, 2014

8.Punim shkencore: Menaxhimi i Krizave dhe Konflikteve Ndërkombëtare, ISLD Gjilan, 2014

9.Punimi shkencor: Definicioni krizë, konflikt në Marrëdhenie ndërkombëtare në Universitetin Shtetror të Tetovës në Tetovë, 05 juli 2014

10.Punimi shkencor: Dimensioni i të drejtave të njeriut me të drejtën ndërkombëtare, Revista Diskutime, Tetovë, 2014

11.Punimi shkencor:Ndarja e murit të Berlinit, Europen Institucion of Menagment Law and Diplomacy, Skopje 2014

12.Punimi shkencor:Negociatat për menaxhimin e zgjidhjes së krizës, ISLDGjilan 2015.

13. Punimi shkencor: Gjenologjia e Negociatave, Minsitria e Arsimit, Shkences dhe Teknologjisë, MASHT, Java e Shkencës 2015

14.Punimi shkencor:Një vështrim mbi teorinë e integrimit evropian. ISLD Gjilan 2016

15..Punimi shkencor: Shtetet e dobëta, regjimet në tranzicion dhe sistemet totalitare – kërcënim për sigurinë,ISLD Gjilan 2015

16.Punimi shkencor:Integrimi në BE - Sfidë e Kosovës. ISLD Gjilan 2018

17. Punimi shkencor: Luftërat Ballkanike 1911-1913, Shoqata e Shkrimtarëve të Vitisë, Malli i Shtampës, Revistë Historike,2018

18.Punimi shkencor: The Progres of the european Integration process in the vestern Balkans. Germany.

19.Punimi shkencor:BALKANS, PENINSULA OF CRISIS-FAILURE OF DIPLOMATIC MANAGEMENT. June 2018, Czech-Republik.

20. Punimi shkencor Enlargement of the EU towards the Western Balkans in the light of the Treaty of Lisbon, ISSN 2286-4822, Impact Factor,Volume 6/ Issue 12, March 2019 21.International Ekonomic Politik, Rumania, 2020 në proces të botimit.

1.Konferencë Shkencore: Minsitria e Arsimit, Shkences dhe Teknologjisë, MASHT, Java e Shkencës 2012, Me punimin shkencor: Kontributi i Klementit XI në Diplomacinë Evropiane.

2.Konference e parë shkencore, Punimi shkencore ” Menaxhimi i Krizave dhe Konflikteve Ndërkombëtare, ISLD Gjilan,20 shtator 2014

3. International Conference of the Philosophic Fakulty, SICPHF 2014 Stat of University Tetovo, me punimin shkencor: Menaxhimi i krizave dhe konflikteve ndërkombëtare ,2014

4. SCFSD ‘14 International Scientific Conference “SCIENTIFIC CHALLENGES FOR SUSTEINABLE DEVELOPMENT” Struga, 19-20, September 2014, (Me punimin shkencor Negociatat Kosovë-Serbi).

5 (Konference e 3 Ndërkombëtare mbi Integrimet Evropiane në BE-Integrimi i Evropes Juglindore-Sfidat, Tetovë, 05 juli 2014) . Punimi shkencor: Dimensioni i të drejtave të njeriut me të drejtën ndërkombëtare, Revista Diskutime, Tetovë, 2014

6. For Perticipating in the Conference of the 25 Th Anniversary of fall of Berlin Wall,, organized by European Institute of Management, Law and Diplomacy and Albanian Diplomatic Academy, 02 Novembar 2014, - Skopje of MACEDONIA, me punimin shkencor:Ndarja e murit të Berlinit.

7.Konferenca e dytë shkencore “Sundimi i ligjit dhe siguria publike faktor ndikues për bashkëpunim ekonomik rajonal” Me Punimi shkencor:Negociatat për menaxhimin e zgjidhjes së krizës, ISLDGjilan 2015. -Gjilan, 07 Mars 2015

8. KONFERENCA SHKENCORE “JAVA E SHKENCËS NË KOSOVË – 2015”me punimin shkencore, Gjenologjia e Negociatave, 2015.

9. Konferenca e III-të Shkencore Regjionale (Kosovë, Shqipëri, Maqedoni, Serbi, Mali i Zi) Me temë: “Të arriturat dhe sfidat e shteteve të Ballkanit në rrugën e integrimit evropian”-Gjilan.Me punimin shkencor: Shtetet e dobëta, regjimet në tranzicion dhe sistemet totalitare –kërcënim për sigurinë,ISLD Gjilan 2015

10. Konferenca e V-të Shkencore Regjionale (Kosovë, Shqipëri, Maqedoni, Serbi, Mali i Zi) me temë: “Rëndësia e MSA-së dhe liberalizimit te vizave për rajonin dhe perspektiva integruese evropiane”-Me punimin shkencor: Një vështrim mbi teorinë e integrimit evropian. ISLD Gjilan me 17 Shtator 2016

11. Konferencën e VII-të Shkencore Rajonale me temë:“Bashkëpunimi komunal rajonal në funksion të qeverisjes lokale mod. Punimi shkencor:Integrimi në BE - Sfidë e Kosovës. ISLD Gjilan 09.06.2018

1. Citime:

AKADEMIA E SIGURISË. KONFERENCA E II-të SHKENCORE NDËRKOMBËTARE, nëntor 2017, Tiranë: Shkencat ligjore dhe sfidat bashkëkohore tësigurisë.https://issuu.com/policimi.d…/…/konference_nderkombetare_201 7_v_1

2.Citim, Ju lutem mund të lexoni "Toleranca tek Shqiptaret: mit apo Realitet" F.138 Halili, Nijazi. 7 January 2017.

1.Participim: Mediterranean Sommer School 2015 is organsend by Internation School for Social and Business Studies, Slovenia, and EMUNI University,Slovenia from 22 June to 3 July 2015

2.Mirënjohje:Nga ASOCIACIONI I PAKTIT ANTLANTIK I RINISE SE KOSOVE(KYATA), Prishtinë, Dhjetor 2017

3.Participimi: The Challenges of Changing Politics and schifting Alliances, hedld from May 11-13/2017 in Budva, Montenegro.

4. Mirënjohje nga Akademia Shqiptare Amerikane për Shkencë dhe Arte në SHBA.

Etj.

Dezinfektimi ,Dezinsektimi,Deratizimi i banesave, ndërtesave kolektive,depove - kundër infeksionit bakterial, viral , dëmtuesit.

Gjendja sanitare e çdo objekti , ndërmarrje duhet të përputhet me standarde të caktuara sanitare nga OBSH,BE dhe Kryeinspektorati Sanitar i QEverisë së Kosovës.

Nëse nuk i plotëson kërkesat, atëherë duhet të merren disa masa për të eleminuar shkeljet.

Dezinfektimi i dhomës

Ky është një grup masash që synojnë shkatërrimin e patogjenëve të sëmundjeve infektive. Në këtë rast, duhet të përdorni disa speciale dezinfektues për dhoma ose disa mjete.


Ka disa mënyra për të kryer dezinfektimin. 
Ata janë:

Kimike;
Fizike;
Mekanike;
Një kombinim i disa mënyrave.

Dezinfektimi i ambienteve mjetet kimike përfshijnë trajtimin e ambienteve me substanca të ndryshme antiseptike që janë të dëmshme për organizmat e dëmshëm. Këto përfshijnë klorin, fenolet dhe të tjerët.Dezinfektimi me preparate :Deconex 50 AF,Deconex 50 FF, Terralin protect,Mikrosid sensitive liquid,Deconex solarsept etj.

Një metodë efektive e dezinfektimit fizik është dhoma kuarci. Quartzing është përpunimi i hapësirës duke përdorur mënyrën e rrezatimit ultravjollcë të instaluar në pajisje speciale.

Dezinfektoni dhomën mund të jetë mekanik. Për ta bërë këtë, kryhet pastrimi i lagësht. Më shpesh, dezinfektimi mekanik është i kombinuar me lloje të tjera të përpunimit për efektivitetin maksimal.

Llojet e dezinfektimit

Dezinfektimi i instituconeve ( ndërmarrjeve)   dhe dhomave të ndryshme mund të bëhen prej llojeve të ndryshme. Ekzistojnë tre lloje të përpunimit:

Dezinfektimi parandalues (u200b;u200b)i lokaleve;
aktuale;
E fundit.

Trajtimi parandalues(u200b)përfshin masa të planifikuara paraprakisht për pastrimin e ambienteve dhe eliminimin e baktereve të mundshme të dëmshme. 

Dezinfektimi rutinë kryhet në rast të një epidemie. Trajtimi përfundimtar është faza përfundimtare e dezinfektimit, e cila kryhet pas disa trajtimeve në vazhdim.

Dezinfektimi i dyqanit

Mikroorganizma të ndryshëm të dëmshëm mund të grumbullohen në ambientet e dyqaneve në sasi të mëdha. Kjo për shkak të trafikut të lartë të njerëzve, pranisë së pluhurit në kuti me mallra dhe karakteristika të tjera specifike.

Dezinfektimi i dyqanit ka disa veçori. Është kryer si më poshtë:

Nuk duhet të ketë njerëz në katin e tregtisë ose në depo; mallrat gjithashtu do të duhet të hiqen;

Është e nevojshme të merrni mostra për të përcaktuar llojin dhe natyrën e infeksionit;

Nëse kërpudhat dhe viruset nuk u zbuluan gjatë studimit të mostrave, atëherë vetëm pastrimi i lagësht mund të kryhet duke përdorur mjete konvencionale;

Kur zbuloni baktere të ndryshme,viruse, kërpudhat dhe myku do të kërkohet përdorimi i dezinfektuesve të veçantë për përpunim(Deconex 50 AF,Deconex 50 FF,Mikrosid sensitive liquid,Terralin protect etj).

Vetëm produktet e autorizuara që janë të padëmshme për njerëzit duhet të përdoren.

Dezinfektimi i depove

Dezinfektimi i depove është një mënyrë e shkëlqyeshme për të ruajtur pastërtinë në një dhomë me një qëllim të caktuar funksional. Shtë shumë e rëndësishme për ndërmarrjet dhe shmang vështirësitë me organet shtetërore të inspektimit.

Dezinfektimi i depove kryhet sipas skemës standarde të zakonshme. 

Para së gjithash, inspektimi ekzaminon praninë e dëmtuesve - brejtësve, insekteve dhe baktereve, kërpudhave, viruseve, mykut. Pas kësaj, procedura e dezinfektimit dhe zgjedhja e metodave të nevojshme formohen, në varësi të rezultateve të studimit. 

Tjetra është ekzekutuar Dezinfektimi i SES.Dezinfektimi i depove zakonisht kryhet me metodat e mëposhtme:

ujitjes;

fshirë;

ulje;

Trajtimi me avull;

Përdorimi i aerosoleve, etj.

Nëse është e nevojshme, përpunimi mund të përsëritet. Pas kryerjes së të gjitha masave, depoja duhet të mbyllet për 3-6 orë, dhe pas kësaj - ventilimi duhet të kryhet gjithsesi.

Dezinfektimi me preparate të lejuara nga OBSH dhe Inspektorati sanitar :Deconex 50 AF,Deconex 50 FF,Mikrosid sensitive liquid,Terralin protect etj.

Faza e fundit është dorëzimi i ambienteve të përpunuara dhe pranimi i dokumenteve. Duhet të kihet parasysh se dezinfektimi dhe dezinfektimi i ambienteve të depozitimit është një kërkesë e detyrueshme, pavarësisht nëse lokalet i përkasin ndërmarrjes private ose i përkasin objekteve publike.

Kompania e Dezinfektimit,Dezinsektimit,Deratizimit dhe Repelimit të zvarranikëve dhe shpezëve në Kosovë është edhe  FLOMED SHPK Prishtinë

Për të kryer dezinfektim me cilësi të lartë, duhet të kontaktoni një kompani të besueshme në Kosovë.

Flomed SHPK Prishtinë    ofron shërbimet e saj në zbatimin me përgjegjësi të dezinfektimit të lokaleve të ndryshme, përfshirë depot, ndërmarrjet, dyqanet dhe të tjerët.

Ne përdorim vetëm pajisje moderne dhe të reja për punë, insekticide mjaft efektive, për shkak të të cilave arrihet një cilësi e lartë e punës. Objektet e ndryshme të çfarëdo qëllimi dhe zone do të përpunohen brenda një kohe të shkurtër.


Kompania Flomed SHPK Prishtinë ka përparësi të shumta:

Profesionalizëm i lartë dhe përvoja e gjerë e punonjësve;
Përgjigje e shpejtë ndaj aplikacionit;
Qasja individuale, përzgjedhja e metodës dhe lehtësive të nevojshme për dezinfektim, bazuar në llojin e ndërmarrjes dhe qëllimin e lokaleve.


Përdorni vetëm dezinfektues të dëshmuar me cilësi((Deconex 50 AF,Deconex 50 FF,Mikrosid sensitive liquid,Terralin protect,Perform  etj).

Çmime të arsyeshme;

Dezinfektimi i çdo kompleksiteti;

Pajtueshmëria me të gjitha normat sanitare sipas OBSH-së  dhe rregullat  sanitare dhe epidemiologjike gjatë kryerjes së punës.
Dezinfektimi i lokaleve - çmimi do të jenë të ndryshme, varësisht nga lloji i punës së kryer, madhësia dhe qëllimi i lokaleve, urgjenca e përpunimit dhe karakteristikat e tjera individuale.


Normat sanitare ndryshojnë disi në detaje në varësi të specifikave të secilës zonë të prodhimit, por thelbi i çdo procesi pastrimi nga kjo nuk ndryshon dhe domosdoshmërisht përfshin pikat e mëposhtme:

Kontrolli i dëmtuesve

Dezinfektimin

Dezinfektim

Sterilizimi (në disa raste)

Pastrimi ditor i të gjitha dhomave dhe pajisjeve

Plotësimi dhe paraqitja e dokumentacionit raportues për sjelljen dhe rezultatin e të gjitha procedurave të mësipërme

Është logjike të dezinfektohet pas eleminimit të minjve, minjve, kacabeteve, molave \u200b\u200bdhe pastrimit të plotë.

 Disa gabimisht besojnë se vrasja e baktereve dhe largimi i ndotësve të dukshëm janë një dhe e njëjta. 

Pa dyshim, ato janë të lidhura, por edhe nëse i keni sjellë të gjitha sipërfaqet për t'u shkëlqyer, kjo nuk do të thotë që nuk ka mikrobe që kanë mbetur mbi to.

 Syri i njeriut nuk sheh mikroorganizma patogjenë, prandaj, sasia e tyre mund të përcaktohet vetëm me ndihmën e pajisjeve speciale. Për të hequr qafe bakteret patogjene, duhet të përdorni kimikate speciale.

Dezinfektuesit në industrinë e ushqimit

Dezinfektues të pranueshëm  janë renditur në Shtojcën 1 të rregullave për përdorimin e larësve dhe antimikrobikëve në industrinë e ushqimit. Redaktorët e PS 2.3.3.006-98 përfshijnë pikat e mëposhtme:

Deconex 50 AF,Deconex 50 FF,Deconeex solarsept ,Mikrosid sensitive liquid,Terralin protect,TRN5225 Terralin,Perform etj.
 (Schulke dhe Mayer, Gjermani)etj(Borer chemie AG Zvicër,Schülke + Gjermani .

Khlortab (Eslana LLC, Rusi)

Sokrena (Bode Chemie GmbH & Co., Gjermani, deklaroi: A.K. HAAZE, Gjermani)

Nika-2 ("Genix", Yoshkar-Ola)

Veltonen (CJSC Velt, Orenburg)

Septabic (ABIK, Izrael)

Aquatabs (Medentech LTD, Irlandë)

Fogucid (bimë farmaceutike, Usolye-Sibirsky)

Msta (VID A) (Triada LLP, Torzhok, Tver Oblast)


MD-1 (VNIMI, Moskë)

Sanitect-128 (Likva-Tech Industries Inc., SH.B.A., furnizuesi i burimit natyror LLP)


Belen (OJSC "Plastpolymer", Rusi)

PVC (Sinteza SHA, Moskë, NIIPTiD)

Zgjidhje Bromosept 50% ("ABIK", Izrael)

Silva-Dez (IAO "Movek", Estoni, përfaqësuese në Rusi "Company Phobos S")

Presept (Johnson-Johnson Medical, USA deklaroi: Johnson-Johnson, Rusi)

Anoliti Neutral ANK (VNIMI, Moskë)

Performoni (Schulke dhe Mayer, Gjermani)

Microbak Forte ("Bode Chemie GmbH & Co.", Gjermani, deklaroi: "A.K. HAAZE", Gjermani)

Sanitect-128 (Likva-Tech Industries Inc., USA, deklaroi: SH.A. "Excort", Moskë)

МДЖ-1 dhe МДЖ-2 (OJSC Plastpolymer, Rusi)

Tepsichlor 70A (PFH Pettens Kimi, Francë, deklaroi: RASTER LTD, Yekaterinburg)

Damisept (DAMI OJSC, deklaroi: Procesi i shërbimit AOZT, Rusi)

Biskar (Plastpolymer OJSC, Rusi)

Catamine AB

Sepodor (Dorvet LTD, Izrael)

Katril-D (VNIMI, Moskë)

Alaminol (Qendra Shtetërore e Kërkimit të Federatës Ruse "NIOPIK", Moskë, NIID GKSEN RF, Moskë)

Të gjithë këta antimikrobikë dhe dezinfektues konsiderohen optimale për prodhimin e ushqimit. Në ndërmarrje është e mundur të përdorni mjete të tjera sipas gjykimit tuaj, përveç atyre që rekomandohen në listën e mësipërme, por ato duhet t'i nënshtrohen regjistrimit shtetëror dhe procedurës së lëshimit të një certifikate konformiteti në sistemin standard të GOST.



Anydo kimikate për dezinfektimin e ndërmarrjeve ndahet në neutral, acid dhe alkalik. Secili prej llojeve është i përshtatshëm në situata të ndryshme dhe ka qëllimin e vet. Trajtimi higjienik i lëkurës së personelit, pastrimi i njësisë së furnizimit me ushqim dhe pajisjet, dezinfektimi i mjeteve të transportit, pajisjeve, dhomave administrative dhe shërbimeve kërkon mjete të dizajnuara posaçërisht. Për më tepër, disa esenca janë të destinuara për përdorim në një zonë të veçantë të prodhimit, për shembull, vetëm në qumështore ose ekskluzivisht në industrinë e mishit.

Para se të filloni të përdorni ndonjë produkt në prodhimin e produkteve, këshillohuni me specialistë të shërbimeve sanitare profesionale. Një gabim në zgjedhjen tuaj, konkluzione të nxituara ose një dëshirë e pamenduar për të kursyer para mund të luajë një shaka mizore me ju dhe të sjellë pasoja të rënda si për ju personalisht ashtu edhe për konsumatorët e produkteve tuaja. Specialistët e një shërbimi sanitar profesional gjithmonë do t'ju këshillojnë për të gjitha çështjet e shqetësimit absolutisht falas dhe, nëse është e nevojshme, ofrojnë asistencë eksperte që do t'ju mbrojë nga humbjet dhe do të kontribuoni në prosperitetin dhe zhvillimin e biznesit tuaj.

Shëndeti i punonjësve, cilësia dhe siguria e produkteve dhe shërbimeve të ofruara varen nga gjendja sanitare e ndërmarrjes. Dezinfektimi i ndërmarrjeve të llojeve të ndryshme bëhet nga punonjës të ndërmarrjes ose përfaqësues të një shërbimi të specializuar. Në Kosovë shërbime të tilla ofrohen Flomed SHPK Prishtinë me preparate speciale të prodhuesve Borer chemie AG dhe Schülke- Mayer GmBH.

Kërkesat themelore të dezinfektimit

Procedura e dezinfektimit përfshin përpunimin e lokaleve, pajisjeve, mobiljeve, enëve, rrobave dhe zonave të hapura nga viruset, mykët, bakteret, aromat e pakëndshme dhe objektet e tjera të dëmshme biologjike.

Zyrat, depot, pajisjet e prodhimit, dyqanet e shitjes me pakicë, objektet e industrisë ushqimore dhe hotelieria publike dezinfektohen në mënyra të tilla si:

fshij;

ujitjes;

trajtimi i aerosolit dhe avullit;

zhytja dhe të tjerët.

Ndërmarrjet praktikojnë disa lloje të dezinfektimit. Zakonisht ky është një trajtim parandalues \u200b\u200bdhe fokal.

Parandalimi duhet të bëhet rregullisht, brenda afateve kohore të përcaktuara në dokumentet rregullatore.

Lloji i dezinfektimit zgjidhet bazuar në llojin e ndërmarrjes. Në secilin rast, një plan pune zhvillohet dhe zbatohet individualisht. 

Procedura përbëhet nga hapat:

zhvillimi i një skeme dezinfektimi duke marrë parasysh specifikat e ndërmarrjes;

zgjedhja e ilaçit dezinfektues  ;

llogaritja e sasisë së koncentratit - dezinfektuesve;

dezinfektimi  i  subjekteve (lokaleve)për dezinfektimin jo parcial të  zonave të jashtme si dhe  atyre të brendshme ;
dokumentacioni mbi dezinfektim.

Dezinfektimi në ndërmarrje është rregulluar rreptësisht. 

Ekziston një llogari e rreptë e preparateve  për dezinfektimin e dhomave dhe kohën e punës. 

Të gjitha të dhënat regjistrohen në "Fletëpalosje për shërbimin e kryer ".

Dezinfektimi industrial

Dezinfektimi i ndërmarrjeve industriale kryhet duke përdorur dezinfektues të lejuar nga OBSH dhe BE.  Dezinfektuesit modernë bëjnë të mundur që të bëhet një trajtim kur identifikohet një burim ndotjeje.

Metoda e aplikimit zgjidhet duke marrë parasysh karakteristikat e objektit dhe kompleksitetin e ndotjes biologjike. 

Për të arritur efektin maksimal, merren parasysh vetitë e mikroorganizmave të dëmshëm dhe mënyra e përdorimit të ndërmarrjes.

Përdorimi i pajisjeve të teknologjisë së lartë, e cila furnizon zgjidhje dezinfektuese në formën e pezullimeve të shpërndara imët, lejon që substancat aktive të depërtojnë në vende me vështirësi të tilla si ventilimi, komunikimi, çarje.

Flomed SHPK Prishtinë, përdor më sukses (mbi 20 vjet) preparatet më të njohura dezinfektuese për sipërfaqe(hapësira të brendshme dhe të jashtme) si fjala vjen : Deconex 50 AF,Deconex 50 FF,Deconeex solarsept ,Mikrosid sensitive liquid,Terralin protect,TRN5225 Terralin,Perform etj. (Schulke dhe Mayer, Gjermani)etj(Borer chemie AG Zvicër,Schülke + Gjermani .

Dezinfektimi i hotelierisë

Dezinfektimi rutinor në ambientet e hotelierisë kryhet çdo ditë. Regjimi i ndërmarrjes duhet të parashikojë një ditë sanitare për trajtimin e dezinfektimit të lokaleve, depove, pajisjeve dhe inventarit.

Dezinfektimi i punonjësve në ambientet e gatimit duhet të marrë trajnime speciale.

Vetëm fondet me një çertifikatë të regjistrimit shtetëror dhe një çertifikatë konformiteti janë të përshtatshme për përpunim. Kur zgjidhni një dezinfektues specifik, merrni parasysh:

efekt antimikrobik i një dezinfektuesi;
përqendrimi i nevojshëm;
koha e ekspozimit për shkallën e nevojshme të dezinfektimit;
shkalla e tretshmërisë së agjentit në ujë;
shumësia e trajtimeve dhe metodave të aplikimit;
toksiciteti (mjetet e përshtatshme të klasës së 4);
ndikimi në gjendjen e sipërfaqeve të trajtuara.

Preparatet që përdorën në Flomed SHPK Prishtinë :

Deconex 50 AF,Deconex 50 FF,Deconeex solarsept ,Mikrosid sensitive liquid,Terralin protect,TRN5225 Terralin,Perform etj.
 (Schulke dhe Mayer, Gjermani)etj(Borer chemie AG Zvicër,Schülke + Gjermani .

Dezinfektimi në industrinë e ushqimit

Dezinfektimi në ndërmarrjet ushqimore është një masë e rëndësishme veterinare dhe sanitare-higjienike. 

Detyra e saj është të eliminojë dhe parandalojë përhapjen e infeksioneve si brenda ndërmarrjeve ashtu edhe më gjerë. Vështirësia qëndron në nevojën për një qasje kritike për zgjedhjen e fondeve.

 Ata duhet:

dezinfektohet në mënyrë të besueshme;
Mos i jepni erë produktit;
të jetë në gjendje të përdorë pa ndaluar prodhimin.

Dezinfektimi sistematik i pajisjeve në një ndërmarrje ushqimore është një parakusht për funksionimin e sigurt të dyqaneve dhe ndërmarrjes në tërësi.

Ai përfshin dezinfektimin e rezervuarëve të prodhimit, rezervuarëve, pajisjeve për prerje dhe paketim, kontejnerë për ruajtje dhe transport të produkteve.

Dezinfektimi i mishit

Të gjitha objektet që bien në kontakt me kafshët dhe produktet që vijnë nga therja e tyre janë subjekt i përpunimit. Dezinfektimi në industrinë e mishit është sistematik.

Dezinfektimi i detyruar kryhet kur identifikohet një burim infeksioni në vendin e punës. Zakonisht këto janë kafshë të sëmurë ose kufomat e tyre.

Një gamë e gjerë mjetesh përdoret për përpunimin e pajisjeve, lokaleve dhe transportit. Kjo zbardhues, natrium kloramine ose kalium, sode sode, sulfate, acide dhe formaldehide.

Në përfundim të përpunimit, hartohet një akt, i cili tregon:

qëllimi i dezinfektimit;
emri i dezinfektuesit dhe përqendrimi i tij;
të dhënat e objektit të dezinfektimit;
efektivitetin e punës.

Dezinfektimi në industrinë e qumështit

Nëse dezinfektimi në impiantet e përpunimit të mishit kryhet duke përdorur mjete më agresive për përpunim, atëherë për enët me qumësht dhe zbatimet keni nevojë për fonde që nuk ndikojnë në shijen dhe erën e produktit të përfunduar. Qumështi reagon ndjeshëm ndaj substancave të huaja.

Cilësia e produkteve të qumështit varet drejtpërdrejt nga sa mirë organizohet dezinfektimi në ndërmarrjet e qumështit.

Vëmendje e veçantë duhet t'i kushtohet rezervuarëve për ruajtjen e lëndëve të para, ndarësve dhe pajisjeve të tjera metalike. Rezultatet e mira tregohen nga dezinfektimi i avullit. Për këtë, përdoren gjeneratorë të fuqishëm me avull që largojnë mbetjet e qumështit dhe bakteret patogjene.

Flomed SHPK Prishtinë  kryen një dezinfektim gjithëpërfshirës të ndërmarrjeve. Pas përfundimit të punës, klienti merr një paketë të plotë të dokumenteve.



Pse është e nevojshme të bëhet dezinfektimi i objekteve ,  dezinfektimi i depove - lokaleve?

Dezinfektim i sigurt i objekteve i depove 

dhe lokaleve

Përvoja  33 vjeqare e kompanisë Flomed SHPK Prishtinë  tregon se objektet publike , depot  etj., janë më shumë të prekura jo vetëm nga kërpudhat ose myku, dhe shkelin jetën idilike të ruajtjes së produkteve në ambiente të mbyllura, dëmtuesve në formën e insekteve dhe brejtësve. 

Bazuar në ato produkte që ruhen në depo, dezinfektuesi zgjidhet për të shkatërruar insektet, duke marrë parasysh përpunimin e sigurt të  objekteve(lokaleve) me mjete të klasit të lartë, duke përfshirë (deratizimin), masat e shfarosjes së brejtësve. Shërbimi i unifikuar i dezinfektimit kryen përpunime që janë të sigurta për njerëzit dhe mjedisin (produktet e ruajtura në magazinë).

Dezinfektimi i depove dhe legjislacioni

Mirëqenia sanitare dhe epidemiologjike e popullatës sigurohet nga dezinfektimi i hapësirave të depozitimit, ligji detyron të kryejë përpunim në rastet e kontaminimit të territorit, dhe u miratua nga Ministria e Shëndetësisë -Shteti i Kosovës më  Legjislacionin që  ndjek një qëllim, ndikimin e faktorëve të dëmshëm mjedisorë te njerëzit, identifikimin e pushtimeve, eliminimin dhe dezinfektimin e territorit nga mikrobet, kërpudhat, mykët, viruset, insektet dhe brejtësit. Kjo ju lejon të  ruani shëndetin e popullsisë , kafshëve , të kurseni mallra dhe produkte në cilësinë e duhur, sepse e siguroni  konsumatorin gjegjësisht poullësinë e Kosovës dhe më gjërë ..

Përgatitja e objektit për punë

Përgatitja për kryerjen e këtyre punimeve nënkupton lirimin e pasazheve dhe të gjithë objektin nga pengesat që bllokojnë hyrjen. 

Mbyllja e pajisjeve elektrike nga lagështia, në mënyrë që të shmangen prishjet dhe dëmtimet e pajisjeve. 

Izolimi i personelit, kafshëve, masat e sigurisë. Këto janë masa të përgjithshme që duhet të merren; po merren masa shtesë për përgatitjen e territorit, në varësi të specifikave të lokaleve. 

Varësisht prej objekteve që dezinfektoni me preparatet:
Deconex 50 AF,Deconex 50 FF,Deconeex solarsept ,Mikrosid sensitive liquid,Terralin protect,TRN5225 Terralin,Perform etj.,
në përfundim të punës(dezinfektimit) , dhoma është e mbyllur për 1 orë (objekte të banueshme) , depo të ndotura 2-3 orë, pas së cilës bëhët ajrimi.

Mënyrat e deponimit dhe lokaleve sanitare

Dezinfektim me cilësi të lartë, të objekteve të banueshme , efektive të depove dhe ambienteve të tjera, të kryera në disa mënyra, duke përdorur efekte mekanike dhe kimike. 

Kjo përfshin metodën e përdorimit të dezinfektuesve të nduardurshëm si fjala vjen :Deconex 50 AF,Deconex 50 FF,
Deconeex solarsept ,Mikrosid sensitive liquid,Terralin protect,TRN5225 Terralin,Perform ; përhapjen e ozonit, llampat UV, plus kjo metodë ju lejon të mos boshatisni depon, ato përdoren gjithashtu pa llamba UV me ozon, me rrezatim të fortë ultravjollcë, të cilat lejojnë të shkatërrojnë mikroorganizmat. 

Metodat kimike; përdorimi i pajisjeve që prodhojnë mjegull të nxehtë dhe të ftohtë; sterilizimi i ambienteve me mjete të specializuara. Si rezultat, metodat komplekse të kontrollit garantojnë një rezultat shumë  të lartë.

                Prof.Dr.Flori Bruqi,Ph.D.

Prishtinë, 6 prill 2020.

Lexoni :

Rabie Berisha : Policia e Kosovës e para në Kosovë ,si masë parandaluese kundër COVID -19 është në përfundim të dezinfektimit në të gjitha stacionet policore në Kosovë

https://floripress.blogspot.com/2020/03/rabie-berisha-policia-e-kosoves-e-para.html

Lexoni : 

Dezinfektuesit dhe sapuni me sukses zhduk koronavirusin Covid-19.

https://floripress.blogspot.com/2020/04/dezinfektuesit-dhe-sapuni-me-sukses.html

Lexoni :

Dezinfektimi ,Dezinsektimi,Deratizimi i banesave, ndërtesave kolektive,depove - kundër infeksionit bakterial, viral , dëmtuesit.

https://floripress.blogspot.com/2020/04/dezinfektimi-dezinsektimideratizimi-i.html


Lexoni :

Ç'ËSHTË PROGRAMI D.D.D.NË KOMPANINË FLOMED PRISHTINË?

http://floripress.blogspot.com/2013/06/ceshte-programi-dddne-kompanine-flomed.html

Lexoni :

SHËRBIMI PËR KONTROLL I GJARPËRIJVE(ZVARRANIKËVE)

http://floripress.blogspot.com/2015/06/sherbimi-per-kontroll-i.html

Lexoni : 

Sa jemi afër zbulimit të vaksinës ose ilaçit kundër Covid-19?

http://floripress.blogspot.com/2020/04/sa-jemi-afer-zbulimit-te-vaksines-ose.html

Lexoni:

Çfarë po bën OBSH-ja në kohën e koronavirusit SARS CoV-2

http://floripress.blogspot.com/2020/04/cfare-po-ben-obsh-ja-ne-kohen-e.html

Lexoni :

Takeshi Kasai, drejtor rajonal i OBSH-së: Virusi nuk do të zhduket

http://floripress.blogspot.com/2020/04/takeshi-kasai-drejtor-rajonal-i-obsh-se.html

Dezinfektuesit dhe sapuni me sukses zhduk koronavirusin Covid-19.

A do t’ju mbrojë përdorimi i dezinfektuesit për duar nga koronavirusi COVID- 19?

                                  Nga Flori Bruqi 


Që nga shpërthimi global i koronavirusit COVID-19 , dezinfektuesi i duarve ka fluturuar jashtë rafteve në disa zona dhe është shënuar në mënyrë drastike në disa të tjera.

Por a është dezinfektimi i duarve vërtet duke ndaluar përhapjen e mikrobeve?

Përgjigja e shkurtër është po, por gjithnjë duhet të jetë një mundësi e dytë.


Sunrise GP Ginni Mansberg shpjegoi praktikën më të mirë për ndalimin e përhapjes së mikrobeve që është gjithmonë t’i lani duart tuaja plotësisht me  dezinfektues ose  me sapun  më  ujë për të paktën 30 sekonda.

Kjo përfshin mbajtjen e duarve nën ujë për të gjithë 30 sekondat. Dezinfektimi i duarve me dezinfektues(Decosept,Decosept HA,Desmanol,Esemtan WL,S-M WL etj) si dhe larja e duarve tuaja me sapun dhe ujë ose përdorimi i fërkimit të dorës me dezinfektues eliminon virusin SARS-COV-2  nëse është në duart tuaja.

Një mënyrë tjetër për të mbrojtur veten nga përhapja e ndonjë virusi është duke praktikuar higjienën e frymëmarrjes.

Kjo përfshin mbulimin e gojës tuaj kur kollitni ose teshtini dhe hidhni menjëherë indet e përdorura.

Struktura molekulare e  dezinfektuesve  dhe e sapunit është në gjendje të vrasë me sukses pjesëzat e koronavirusit sipas disa studimeve të ndryshme shkencore .

Distributor Flomed SHPK Prishtinë

Molekulat e dezinfektuesve dhe e  sapunit të cilat janë të krijuara nga një kokë hidrofile, e cila tërhiqet nga uji, dhe nga një bisht hidrofobik që lidhet me lëngun, arrijnë të sulmojnë veshjen e jashtme të koronavirusit COVID 19.

                            Distributor Flomed SHPK Prishtinë

Koronavirusi SARS-Cov-2 (Covid 19) është një virus që përshkohet nga struktura të tjera që i japin dhe pamjen tipike të kurorës dhe është i veshur nga një shtresë e dyfishtë.

Distributor Flomed SHPK Prishtinë

 I përbërë nga dy unaza kokash hidrofile që rrethojnë bishtat hidrofobikë.

Distributor Flomed SHPK Prishtinë

Molekulat e dezinfektuesve dhe e sapunit destabilizojnë virusin sepse arrijnë të depërtojnë në shtresën e dyfishtë. 

Duke i ndarë dhe i futur në disa bulëza dhe duke shkatërruar membranën.

 Molekulat e  dezinfektuesve  dhe e sapunit ndërpresin dhe lidhjen që kanë së bashku elementet përbërëse të SARS-Cov-2( Covid-19.).

Lexoni edhe :

Rabie Berisha : Policia e Kosovës e para në Kosovë ,si masë parandaluese kundër COVID-19 është në përfundim të dezinfektimit në të gjitha stacionet policore në Kosovë

https://floripress.blogspot.com/2020/03/rabie-berisha-policia-e-kosoves-e-para.html

Sa jemi afër zbulimit të vaksinës ose ilaçit kundër Covid-19?

Koronavirusi SARS CoV- 2  po përhapet në të gjithë botën, por ende nuk ekziston ndonjë ilaç që do të mund ta mposhtte virusin apo një nga vaksinat që mund të mbronte njerëzit kundër tij.

Pra, sa larg jemi nga zbulimi i këtyre ilaçeve që shpëtojnë jetën?

Hulumtimet janë duke u bërë me shpejtësi të madhe dhe ka më shumë se 20 vaksina që janë aktualisht në zhvillim.

Testimi i parë te njerëzit për një vaksinë u bë i ditur gjatë muajit të kaluar, nga shkencëtarët në një laborator në qytetin amerikan Seattle. Ata kanë ndërmarrë hapin e pazakontë për të anashkaluar çdo hulumtim që përfshinte kafshët për të testuar sigurinë ose efektivitetin e vaksinës.

Shkencëtarët australianë kanë filluar testimin e dy vaksinave të mundshme.

Është prova e parë gjithëpërfshirëse paraklinike për të kaluar në fazën e testimit të kafshëve, dhe studiuesit kanë thënë se shpresojnë që të kalojnë në fazën e testimit te njerëzit deri në fund të prillit.

Testet si këto po zhvillohen shumë më shpejt nga sa do të ndodhte normalisht dhe në disa prej tyre po përdoren qasje të reja për vaksinat. Nga kjo rrjedh se nuk ka garanci se gjithçka do të shkojë pa probleme. Por edhe nëse këto - ose ndonjë provë tjetër - rezultojnë të suksesshme, nuk pritet që prodhuesit të jenë në gjendje të prodhojnë një vaksinë për njerëzit deri në gjysmën e dytë të 2021. Ekzistojnë katër koronaviruse që qarkullojnë tashmë mes qenieve njerëzore. Ato shkaktojnë ftohjen e zakonshme dhe nuk ka vaksina për asnjë prej tyre.

A munden ilaçet ekzistuese të trajtojnë koronavirusin?

Mjekët janë duke i testuar ilaçet aktuale antivirale për të parë nëse ato funksionojnë kundër koronavirusit. Kjo përshpejton kërkimin, derisa të dihet nëse janë të sigurta për t'ua dhënë njerëzve.

Testimet po zhvillohen në Angli dhe Skoci për një numër të vogël të pacientëve me një ilaç antiviral të quajtur “Rremdesivir”. Ky ilaç fillimisht u zhvillua si një lloj kure për virusin e Ebolës, por gjithashtu duket efektiv kundër një larmie të gjerë patogjenësh.

Teste të ngjashme tashmë janë kryer në Kinë dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe rezultatet priten që të dihen gjatë javëve të ardhshme. Kishte shumë shpresë se një nga ilaçet kundër HIV-it (“Lopinavir” dhe “Ritonavir”) do të ishin efektive, por të dhënat e testeve janë treguar zhgënjyese.

Edhe në rast se do të zhvillohet një vaksinë, atëherë furnizimi do të jetë i kufizuar, të paktën në fazat e hershme. Punëtorët e kujdesit shëndetësor që vihen në kontakt të drejtpërdrejtë me pacientët, të cilët janë të prekur nga virusi pandemik Covid-19, do të ishin në krye të listës për të marrë ilaçin.

Sëmundja është më vdekjeprurëse tek personat e moshuar, kështu që ato do të kishin përparësi po qe se vaksina del të jetë efektive për këtë grupmoshë. Sidoqoftë, mund të jetë më mirë të vaksinohen ata që jetojnë ose kujdesen për të moshuarit.

Si krijohet një vaksinë?

Vaksinat i trajtojnë në mënyrë të padëmshme viruse ose baktere (apo edhe pjesë të vogla të tyre) në sistemin imunitar. Mbrojtjet e trupit i njohin ato si një pushtues dhe mësojnë se si t'i luftojnë. Më pastaj, nëse trupi është ekspozuar ndonjëherë realisht, vaksina tashmë e di se si ta luftojë infeksionin.

Metoda kryesore e vaksinimit për dekada me radhë ka qenë ajo e përdorimit të vetë virusit origjinal. Vaksina e fruthit, shytave dhe rubeolës (MMR) u bë duke përdorur versione të dobësuara të atyre viruseve që nuk mund të shkaktojnë një infeksion të plotë. Ndërsa disa shkencëtarë po heqin pjesë të vogla të kodit gjenetik të koronavirusit dhe po e vendosin atë në viruse të tjera, plotësisht të padëmshme.

Grupe të tjera janë duke përdorur copa të kodit gjenetik të papërpunuar (qoftë të ADN-së apo ARN-së, varësisht prej qasjes), të cilat, pasi të injektohen në trup, duhet të fillojnë të prodhojnë copa të proteinave virale që sistemi imunitar përsëri mund të mësojë t’i luftojë.


*****

Tetëdhjetë milionë qytetarë anembanë Gjermanisë po mundohen ta mbrojnë veten nga një virus, me dhjetëra-mijëra qytetarë tashmë të prekur prej tij – një numër që po ngrihet dita-ditës në ekonominë më të madhe të Evropës.

Faza e dytë është mbyllja e jetës publike, që tashmë ka filluar në pjesën më të madhe. Të gjithë po dëgjojnë shkencëtarët duke u lidhur për fjalët e epidemiologëve dhe virologëve. 

Krejt puna po bëhet me qëllim që të sheshohet lakorja. Nëse sëmuren shumë njerëz njëherësh, paralajmërojnë ata, nuk do të ketë mundësi për ofrimin e shërbimit intensiv dhe numër të mjaftueshëm shtretërish nëpër spitale.

Sa mund të frenohet përhapja?

Por, sa infeksione mund të frenohen duke mbyllur shkollat? Deri në çfarë mase mund të ndihmojë mbyllja e kufijve? 

Askush nuk është i sigurt, shkruan revista gjermane “Der Spiegel”. Efikasiteti i rregullave të strehimit strikt, si ato që po vihen tashmë në Spanjë dhe Itali, gjithashtu nuk ofrojnë siguri të madhe.

Dhe me mungesë njohurish shkencore për këtë virus, e vetmja punë e sigurt që mund të bëjnë politikanët është të eksperimentojnë. 

Gjatë javëve të ardhshme, duhet të monitorohen strikt masat që janë marrë me qëllim të frenimit të përhapjes së sëmundjes COVID-19, dhe nëse është e domosdoshme, ata do t’i ashpërsojnë ato masa. 

Por, herët a vonë, do të ngrihet pyetja se sa gjatë masat e tilla të jashtëzakonshme mund të ndihmojnë që situata të mbahet nën kontroll. Dhe, mbi të gjitha, çfarë ndodh pastaj?

Në Kinë, që të jeni të sigurt, masat e ashpra kundër epidemisë tani kanë nisur të zbuten me shpresë se numri i rasteve të infektuara nuk do të fillojë të shënojë ngritje të përnjëhershme.

Optimistët besojnë se COVID-19 mund të frenohet nëpërmjet këtij reagimi të menjëhershëm dhe se virusi do të mbahet nën kontroll në planin më afatgjatë me numër të ulët të infektuarish.

Betejë e gjatë

Hulumtuesit e tjerë presin se beteja do të jetë më e gjatë. Ata druajnë se pandemia do të përhapet pavarësisht të gjitha masave të ndërmarra.

Por, të gjitha parashikimet bazohen në kalkulime të modeluara sipas të cilave mund të dalin edhe faktorë të panjohur. Sa mund ta përhapë virusin një person i prekur? Sa persona do të sëmuren pasi të preken prej virusit? Dhe, në fund të fundit, sa prej atyre që janë sëmurë do të vdesin?

Shkencëtarët mbështeten në vlera të besueshme kur bëjnë parashikime. Normalisht, ata lënë gjithashtu të kuptohet se sa të pasakta mund të jenë parashikimet e tyre. 

Por, margjinat e tilla nuk janë kushedi sa të dobishme për politikanët në këtë moment, për shkak se ata duhet të marrin vendime konkrete. Dhe aktualisht duket se ata po bëjnë çmos që të përgatiten për rastin më të keq të pandemisë.

Një studim i shumëcituar, i përpiluar prej një ekipi të prirë prej epidemiologut Neil Ferguson në Kolegjin Perandorak të Londrës, mbështet pesimizmin e tyre. 

Kalkulimet e ekipit të Fergusonit sugjerojnë se lufta kundër virusit me gjasë do të marrë vite në disa faza të serta. Kriza nuk do të përfundojë, sipas kësaj pikëpamjeje, derisa të gjendet vaksina.

Ky këndvështrim për të ardhmen bazohet në kalkulime të ndërlikuara.

 Ekipi i Fergusonit ka përdorur modele matematikore për ta zhvilluar një botë të simuluar, të populluar me shtëpi, shkolla, biznese të përmasave të ndryshme, krejt të bazuara në të dhëna prej regjistrimit të fundit britanik. 

Dhe shpërndarja e moshës së banorëve korrespondon me regjistrimin.

Dhe kjo botë virtuale lejon që të studiohet përhapja e pandemisë. Më e rëndësishmja, megjithatë, është se studimi ua mundëson shkencëtarëve të simulojnë masa të ndryshme për frenimin. 

A është e mjaftueshme që të izolohen personat më të cenueshëm, personat më të moshuar se shtatëdhjetë vjet? Dhe deri në çfarë mase mund të kontribuojë mbyllja e shkollave?

Rekomandimet shkencore

Të dhënat e raportit nuk ishin fort shpresëdhënëse. Masat gjysmake duket se nuk bëjnë punë, tregoi studimi. E vetmja gjë që tregoi sukses ishte zhvillimi i një arsenali masash, përfshirë kërkesat për distancim social në krejt segmentet e shoqërisë.

 Ndryshe, virusi do të mund të vazhdonte të shumëfishohej në përmasa të sëmundjes serioze duke vështirësuar edhe trajtimin mjekësor. Madje mund të mos shkohej fare me trajtim mjekësor. 

Në Britani, kjo do të nënkuptonte më shumë se 250 mijë vdekje, përderisa në SHBA do të kishte më shumë se një milion viktima.

Gjermania nuk ishte përfshirë në kalkulimet e studimit. Por, edhe pse në Gjermani ka shumë shtretër të kujdesit intensiv krahasuar me shumë shtete të tjera, kapacitetet me siguri se do të shtereshin, nëse do të merreshin parasysh kalkulimet e studimit. Natyrisht nëse merren të qëndrueshme pretendimet shkencore.

Por, mbyllja radikale nuk mund të jetë e pakufishme. Kështu, Fergusoni sugjeron zbutjen e ngadalshme të masave në një pikë kur mendohet se virusi ka nisur ta ngadalësojë përhapjen.

Studimi i Kolegjit Perandorak ka rrokur vëmendje të theksuar ndërkombëtare. Në Britani shihet si katalizator për vendimin radikal për masa të ashpra nga politika. Ekipi i Fergusonit përbëhet nga shkencëtarët më të mirë në botë në këtë fushë. Por, edhe simulimet më të përafërta zor se mund të krahasohen me realitetin e ashpër në terren. Dhe kritikët kanë kritikuar disa prej pretendimeve shifrore.

Qasje premtuese

Kundërshtimi më serioz erdhi nga hulumtuesit në Institutin e Sistemeve të Ndërlikuara të Anglisë së Re në Kembrixh. Ata kanë hedhur poshtë pretendimin se përhapja e virusit do të rishfaqet vazhdimisht. Ata pretendojnë se Fergusoni ka dështuar të marrë parasysh kundërmasat e stimulimit të tij: përcjelljen e personave të kontaktuar me personat e infektuar. Në këtë instancë, kur këta njerëz futen në karantinë, atëherë këputet zinxhiri i personave që mund ta përhapin virusin.

Megjithatë, fillimisht duhet të ketë reduktim të numrit të bartësve të virusit poshtë një pragu të caktuar si minimal – mbase në mijëra sosh. Vetëm atëherë do të mund të flitej për masat që do të merreshin në raste individuale.

Fatmirësisht, sjellja e këtij virusi mund ta bëjë këtë qasje më premtuese. Duket se virusi po përhapet në rrethe më të ngushta: anëtarë të familjes, miq dhe kolegë pune që shpesh infektojnë njëri-tjetrin. Kjo nënkupton se edhe rrethi i afërt mund të ketë ndikim të fuqishëm.

Në Korenë Jugore vullnetarët po i vizitojnë kontaktet e personave që janë sëmurë me sëmundjen COVID-19, duke u mbështetur në të dhënat e siguruara nga përgjimi i telefonit. Njëherësh, vendi po teston gjithnjë e më shumë njerëz. Kjo ia ka mundësuar Koresë Jugore që të mbajë lakoren të sheshtë, duke mbajtur shifrat e rasteve me fatalitet poshtë kulmit të lakores.

Epidemiologu amerikan, Trevor Vedford, beson se pandemia do të mund të frenohej kudo nëse do të ndiqej modeli koreano-jugor.

Ai ka këshilluar gjithashtu që të testohen sa më shumë njerëz që është e mundshme për prani të antitrupave kundër SARS-CoV-2, emri zyrtar i virusit që shkakton COVID-19. 

Testet e tilla prodhojnë rezultate vetëm disa ditë pas infektimit, duke e bërë të padobishëm testimin në fazën fillestare për detektim të virusit. Por, mund të përdoret për të gjetur njerëzit që tashmë kanë marrë veten nga infeksioni me koronavirus pa e ditur se e kanë pasur. Kjo do të dëshmonte se ata ishin imunë ndaj sëmundjes.

Dy përparësi

Kjo do të kishte dy përparësi: do të mund të hidhte dritë se si virusi është përhapur pa u detektuar, që mbetet një prej çështjeve më të mistershme për shkencëtarët deri tani; dhe do të tregonte numrin në ngritje të personave të cilët i rezistojnë virusit. Ata më nuk mund të sëmuren dhe nuk mund t’i infektojnë të tjerët, që do ta bënte ideale që ata të punojnë në spitale dhe të ndihmojnë ata që janë në rrezik më të madh prej simptomave të ashpra të COVID-19.

Bedford nuk e mohon se plani i tij kërkon mund të madh dhe se suksesi nuk është i garantuar. “Ky është një program Apollo për kohën tonë”, ka shkruar së fundmi në një postim. Pavarësisht të gjitha dallimeve e kundërthënieve, shkencëtarët pajtohen në një pikë: së pari duhet të ketë sheshim të lakores dhe të reduktohet numri i të infektuar me qëllim që të blihet kohë. Gjatë kësaj kohe, shpresojnë ata, do të punohej bashkërisht për t’i zgjidhur të gjitha dilemat.

Janë dy skenarë. Është një grup njerëzish që beson se do të ketë përhapje, por shpresojnë të ketë sa më shumë njerëz që mbijetojnë dhe kështu të krijohet tufa shoqërore imune ndaj virusit.

I dyti pretendon se ju duhet t’i zbatoni të gjitha masat e mundshme për parandalimin e përhapjes. Pak njerëz do të infektoheshin, por ju nuk do të shënonit ndonjë përparim në zhvillimin e imunitetit të tufës. Virusi do të kishte pak vështirësi që të përhapej përsëri kur të zbuteshin masat dhe shkalla e lartë e kujdesit do të duhej të ruhej.

Çfarë po bën OBSH-ja në kohën e koronavirusit SARS CoV-2

 Me 7 prill 1948 është themeluar Organizata Botërore e Shëndetësisë. Si shihet roli i saj deri më sot, në kohën e virusit korona?

Si shihet puna e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH)?

Në mendjen e njerëzve kthehet roli i OBSH-së në veçanti në kohërat e sëmundjeve të rënda, epidemive dhe pandemive, si për shembull në vitin 2009 me rastin e përhapjes së gripit të derrave, 2014 dhe 2019, për shkak të Ebolës dhe tani kur bota po përballet me pandeminë e rëndë të virusit korona. Por detyrat dhe fushëveprimi i OBSH-së është shumë më i gjerë. Qëllimi është që në mbarë botën të ofrohet një shërbim sa më i mirë shëndetësor dhe që në veçanti në kohërat e krizave dhe katastrofave të ofrohet një ndihmë sa më e shpejtë dhe e mirë. OBSH-ja mbikëqyr zhvillimet në shëndetësi në mbarë botën, gjendjen me ushqimin dhe kushtet sanitare. OBSH-ja ka 194 vende anëtare dhe mbështet hulumtimet në shëndetësi, përcaktimin e normave dhe standardeve në këtë fushë.

Themelimi i OBSH

Ideja e autoriteteve shëndetësore është paraqitur me rastin e themelimit të Kombeve të Bashkuara, pak pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore me 1945. Ato e kishin të qartë se mbajtja e paqes dhe sigurisë në botë nuk është e mundur pa mirëmbajtjen e shëndetit dhe pa zgjidhjen e problemeve të mëdha të asaj kohe në këtë fushë. Kushtetuta e OBSH-së është miratuar dhe nënshkruar në vitin 1946 nga 61 vende të ndryshme në New York, shkruan DW. Me 7 prill 1948, pra në ditën që sot konsiderohet si dita e themelimi të OBSH, është futur në fuqi. Selia e OBSH gjendet në Gjenevë të Zvicrës, e ajo ka rreth 150 zyra rajonale në botë. OBSH pohon se ajo ka rreth 7000 bashkëpunëtorë.

Financimi

Buxheti i OBSH për periudhën 2020-2021 ka rreth 4.8 miliardë dollarë amerikanë, pra rreth 4.2 miliardë Euro. Rreth një e pesta e buxhetit sigurohet nga kontributet e 194 vendeve anëtare. Por nuk paguajnë të gjitha vendet shumën e njëjtë. Pagesat varen nga fuqia ekonomike e vendeve anëtare.

Pjesa më e madhe e sasisë tjetër të buxhetit varet nga kontributet vullnetare të vendeve anëtare si dhe donacionet e fondacioneve, institucioneve të OKB, por edhe personave privat. Kjo pjesë e financimit është rritur në mënyrë permanente në dekadat e fundit, e njëkohësisht janë shtuar edhe kritikat për mungesë pavarësie të OBSH. Shoqata Gjermane për Kombet e Bashkuara (DGVN) pohon për shembull se në periudhën 2010 -2011 kanë qenë ndër vendet me pagesat më të mëdha (me mbi 60 % të buxhetit): SHBA, Japonia dhe Gjermania. Ndërsa në vitet 2012-2013 paguesi më i madh ka qenë Bill & Melinda Gates Foundation, pra para SHBA dhe vendeve të tjera.

Roli i OBSH-së në krizën koronavirusit SARS CoV-2 

Në luftën për parandalimin dhe zvogëlimin e pasojave të virusit korona, OBSH ka një rol qendror. Tek infektimet me viruset e sëmundjeve si AIDS, Malaria apo COVID-19, OBSH koordinon aktivitetet ndërkombëtare, ndër to edhe bashkëpunimin për hulumtimet në fushën e virusit korona, për teste, medikamente dhe vaksina. OBSH ka iniciuar edhe një studim klinik për testimin e medikamenteve ekzistuese në luftën kundër Covid-19. Ajo është edhe pjesë e programeve të tjera në luftën kundër virusit, ku ndahen edhe sasi të konsiderueshme parash. Ekspertët e saj kanë bërë edhe programe emergjente për veprime të caktuara, si për shembull, masat e karantinës, ndalimi i udhëtimeve etj. Sugjerimet e OBSH-së nuk janë obliguese, por respektohen në të shumtën e rasteve. OBSH-ja e ka shpallur virusin korona si pandemi në fillim të marsit, që do të thotë se përmasat e rrezikut dhe përhapjes së saj janë përmasa botërore. Drejtori i përgjithshëm Tedros Adhanom Ghebreyesus tha se vet shpallja e pandemisë nuk paraqet ndonjë ndryshim esencial në punën e OBSH dhe vendeve anëtare.

Si shihet roli i OBSH-së në kohën e virusit koronavirusit SARS CoV-2 ?

OBSH është lavdëruar kohët e fundit për shkak të përhapjes së njohurive për rrezikun dhe veprimit në kohën e krizës së virusit korona. Në kohën e krizës së pandemisë me gripin e derrit (2009) apo Ebola (2014 dhe 2015) ka pasur kritika ndaj punës së OBSH. Kjo ka bërë që OBSH të ndërrojë punën e saj në kohën e krizave. Suksesi i tanishëm global lidhet edhe me emrin e shefit të ri të OBSH Tedros, i cili nuk heziton fare që të paraqitet në opinion. Por Tedros është kritikuar për lëvdatat e tij ndaj Kinës, në rastin e luftimit të pandemisë atje, sepse Kina fillimisht ka heshtur për krizën në Wuhan e pastaj vendosi masa shumë rigoroze atje.

Takeshi Kasai, drejtor rajonal i OBSH-së: Virusi nuk do të zhduket

Dr.Takeshi Kasai

Pandemia e Covid-19 nuk është një luftë e lehtë dhe nuk do të zhduket lehtë. Ky parashikim i frikshëm vjen nga një zyrtar i Organizatës Botërore të Shëndetësisë. Sipas tij, kurba rënëse e virusit në botë nuk ka gjasa të shkojë drejt fundit tani shpejt dhe se vendet duhet të fokusohen në ngadalësimin e transmetimit të virusit.

“Ne ende nuk dimë se sa do të vazhdojë lufta me Covid-19. Njerëz në të gjithë botën po luftojnë me të 24 orë në 24 dhe po japin maksimumin e tyre, por nuk ka të ngjarë që ai të zhduket në javët apo edhe muajt e ardhshëm”, nënvizoi  Dr.Takeshi Kasai, drejtor rajonal i OBSH-së

Nga ana tjetër, ai shtoi gjithashtu në një konferencë për shtyp të zhvilluar online se ende nuk ka një mjekim të caktuar apo vaksinë kundër Covid-19. Virusi ka infektuar mbi 800 mijë persona në mbarë botën dhe prej tij kanë humbur jetë 38 mijë të tjerë. Pasojat më të mëdha i kanë patur Shtetet e Bashkuara, Italia dhe Spanja, duke ia Kinës me numrin e rasteve të konfirmuara, vend ku lindi virusi në fund të vitit 2019.