‘Kosova nuk mund të krahasohet me Krimenë’

Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Bujar Nishani mori pjesë në Samitin e 6-të të Këshillit Atlantik për Energjinë dhe Ekonominë, i cili po mbahet në Stamboll në prani të përfaqësuesve të lartë të shteteve, me qëllim përballimin e sfidave energjetike, ekonomike dhe politike.

Në fjalën e tij, Nishani tha se krahasimi midis aneksimit të Krimesë nga Rusia dhe shpalljes së pavarësisë së Kosovës është i papranueshëm.

“Aneksimi brutal i Krimesë nga Rusia, që u realizua duke zbatuar politikën e ‘faktit të kryer’ nëpërmjet përdorimit të shantazhit dhe forcës, në shkelje të marrëveshjeve të nënshkruara nga vetë Rusia, si dhe të drejtës ndërkombëtare përbën një precedent të rrezikshëm, që mund të ndikojë në qëndrueshmërinë afatgjatë të hapësirës evropiane dhe rreth saj”, nënvizoi Nishani

ÇETA E BRUKSELIT, 2

Keto ditë doli nga shtypi libri;”Çeta e Brukselit, 2” i autorit Halit Elshani. Libri ka tetë kapituj nga gjithsejt 433 faqe. Autori Halit Elshani vjen më këtë libër të dytë më qellim qe të vejë bazat e shendosha dhe të argunentuara më fakte dhe më intervista nga mergimtarët qe kanë pasë fatin të jetojnë dhe veprojn më Heroin Enver Hadri i cili u ekzekutue më 25. 02. 1999 në Bruksel afër shtepise se vet nga dora gjakatare e sherbimeve sekrete ish jugosllave të porositur nga vet satrapi Millosheviq.

Mirpo sipas gjitha gjasave dhe shkrimeve të Bozhidar Spasiqit ish-kryeudbash famë keq, Vendimi për vrasjën e Enver Hadrit ishte marr në Prishtinë. Shi për këtë Xhavit Nimani, kryetar i Kryesis se KSAK, kishte porosit siq shkruën më poshtë.

NJË POHIM PËR ENVER HADRIN

Nga Prof dr. Zllatko Cërniq

Sa i përket Enver Hadrit dëshiroj të shpalos vetëm një kujtim të shkurtër, pohoi poeti dhe publicisti i mirënjohur, sot mbase penda më e ndritur shqiptare, z. Adem Gashi, gjatë një bisede të përzemërt në mes tjerash theksoi:
- Viteve të dymijta isha bursist i një fondacioni në Dyren të Gjermanisë. Nga kjo kohë e kam në dorëshkrim librin ”Portali i fshehtë” (me eseistetikë e dokumentar) në të cilën gjendet një mendim për Enver Hadrin dhënë nga prof. dr. Zlatko Cërniç, me origjinë kroate, profesor ky i atomistikës. Ai e kishte të ndaluar të dalë jashtë, e tash është në pension. Para kësaj telefonate unë kurrë më parë nuk kisha dëgjuar për të. Po ky njeri më thirri një ditë me telefon. E lamë një takim në stacionin e trenit, meqë unë nuk e njihsha qytetin. Kur erdhi ai në vendin e caktuar insistoi që me çdo kusht unë të shkoja me të tek ai në shtëpi. Ashtu edhe u bë. Tek ai bëmë një bisedë të gjithanshme.
- Nga radhët e shqiptarëve që kam njohur, nga përshtypjet e veçanta që më ka lënë, mbaj mend mikun tim z. Enver Hadri. Mendoj se ai është një nga njerëzit e rrallë me një shpirt të pastër prej demokrati, më tha në mes tjerash dr. Zlatko Cërniçi.



PORTALI I FSHEHTË I JETËS

Nga prof. Adem Gashi

Kisha edhe një orë për takimin me të panjohurin. Gjeta menjëherë “Dollomitin”, bëra një surveim dhe porosita një kafe. Zura ta pija me babëzi duke parë hyrje- daljet nga restoranti. I përcillja sidomos të sapoardhurit. Figura të çuditshme, gjysmëhije, gjysmënjerëz.Vallë nga këta është vrasësi im? Ja ai me xhaketë lëkure. Çfarë shikimi e çfarë lëvizjesh! Po më shikon. Çfarë sysh! Ku mund të ketë revolverin, në xhepin e majtë, në xhepin e djathtë, në brez? Eh në brez e mbajnë vetëm shqiptarët duke imituar koburën e Ali Pashait. Po Ali Pashanë, si e vranë? O jo, jo atë e therën. Po edhe ky vrasësi im mund ta ketë thikën në vend të revolverit. U kujtova të shija orën. S`kishin ikur as dhjetë minuta. Kur ngrita shikimin “vrasësi” ishte avulluar. Pagova nxitimthi dhe dola në ajër të pastër. Se si m`u kujtua ”Vdekja në ajër të pastër” e Ymer Shkrelit. Rugovasi, më kanë thënë, ka gjetur përngjasimin e bjeshkëve të veta në një mal të lartë në Zvicër dhe hedh në pluhur dallëdinë e ngjyrave, atë pjesë të shpirtit që nuk e shfaq dot letërsia. Tashti zura vetë një pikë vrojtimi nga larg, ku kapja hyrjn e restorantit dhe prisja minutat e takimit. Edhe pesëmdhjetë minuta,.. Edhe dhjetë, edhe pesë… U nisa. Sa u dhashë në erë pashë siluetën e gjatë të njeriut me mjekërr që më zgjati dorën duke u prezantuar. Ja sam…Idemo! Po ne sikur u morëm vesh se do të pinim nga një kafe! Thashë. Oh, jo, shtoi tjetri, deri këtu ishte pushteti yt. Tani jam unë që i vendos gjërat, i fola pastaj për Ludvigën…Ai erdhi me mua deri te makina e Ludvigës (e njihte), bëri një shënim sllavisht (për mua) dhe gjermanisht, ku i linte edhe numrin e telefonit, dhe e vuri në xhamin e makinës.

Zelko Cërniç ishte një burrë rreth të shtatëdhjetave (unë di t`ia jepja pesëdhjetë), një kroat nga Lika e Kroacisë, profesor i fizikës nukleare. Iku që kur nga Jugosllavia një veprimtar i palodhur i kauzës kroate. E shoqja e tij, Vera, soliste në operën kroate ishte shndërruar në këngëtare kori në një kishë katolike. Ajo kishte një rol edhe në shfaqjen “Romeu dhe Zhuljeta” të Kaqa Celanit, në premierën e së cilës më kishte parë Zeljkoja, derisa po bisedoja me vajzën e tyre. Cërniqët bënë një drekë për shtatë palë qejfe dhe ne e tundëm me verë dalmacie. Në Maqedoni sapo kishte nisur luftën Ushtria Çlirimtare Kombëtare nga miku im Ali Ahmeti. Zhelkoja nxori një hartë të Ballkanit dhe më kërkonte t`ia vizatoja trojet shqiptare në Maqedoni. Dikur u përmend më një tis mallëngjimi në fytyrë: Unë kam njohur pak shqiptarë këtej në perëndim. Po e mbaj në mend një mikun tim që e vranë, Enver Hadrin. Ai kishte një shpirt të mirëfilltë prej demokrati. Ke dëgjuar për të? Më pyeti. Ç`është ajo fjalë? Thashë. Disa herë kam qenë në Bruksel dhe e kam vizituar m`u vendin e vrasjes së tij në kryqëzimin e rrugëve, tek semafori.

Se ku lëshoi tingull një telefon. Zeljkoja po fliste me dikë dhe pa u vonuar ma zgjati: Është për ty? Hajde,-thashë me vete-si duket më gjetën! Pas zërit ngrohës krejt alt të Ludvikës u dha basi i Faruk Tashollit: A kështu i pret ti miqtë, a?

Pa e zgjatur, u ngritëm. Zeljkoja i kërkoj të shoqes ta ngiste makinën se e kishte trashur paksa me verën, sikur edhe unë. Më bënë ca dhurata, po midis tyre, krejt e sheshuar, një shishe verë dalmatine e shtëpisë. Në shtëpinë “time” dhoma ishte dendur me mysafirë edhe Cërniqët ju shtuan këtij kori për nja dy orë të mira.. kur ikën ata, terri tashmë kishte rënë. Unë së bashku me vetminë e ngremë dollinë e kotë. Krejt i babëzitur po e prisja “vrasësin” gjum.”
Marrë nga “Portali i fshehtë i jetës” i Adem Gashit, faqe 121,122,123, LSHK, Prishtinë, 2007.
Këtë do ta keni së shpejti në librin tim të lartpërmendur, tha në fund z. Adem Gashi.
Pra, Enveri që nga vitet e gjashtëdhjeta merret me shkrime, me poezi, prozë, tregime, poezi të rangut të Ali Podrimjes, me prozë të nivelit që për atë kohë ka lënë të shpresohet shumë. Citohen ca vargje të tij:

"… Gjak janë tue pi.
I ndruaj tash plumbat,
Lugetnit e kësaj nate
Që me shuejtën shtëpinë.”

Paralajmërim, një vizion që do ta kishte lakmi çdo njeri mendjelart si ai.
Shquhet edhe si satirist të quajtur prej meje si Fishta i vogël në Bruksel.

“Paskan ik, thanë për punë kombëtare
Sa me qit vehten fare
Janë përzi shumë kapuça,
Shumë kapuça e papuça.
Se je ba me të kajt një shka…
Me të kja shkau e me të kja shkina
Çfar rrebelash po çojka Prishtina
në Europë me u kujdes për njerëz:"

SHKRIMI NË “NOVA HRVATSKA”

Të vlerësosh intelektualizmin e një njeriu me një diapazon të gjerë njohurish si politolog, si editor, si njeri që i ka njohur gjashtë gjuhë të huaja, si arkitekt, si poet dhe si satirist, etj., duhesh të keshë njohuri më të larta, dhe mbi të gjitha, duhet njohur mirë veprimtarinë e tij të ndritshme!
Lidhur me tërë këtë në vazhdim shkëpusim dy mendime që flasin për Enver Hadrin.
Në fillim të vitit 1990 në Redaksinë e Gazetës “Nova Hrvatska” kemi organizuar në fshehtësi të plotë një takim dyditor me përfaqësuesit udhëheqës të Këshillit për të Drejtat e Njeriut në Kosovë, me seli në Bruksel: Erdhi Enver Hadri (1940-1990), kryetar i këtij Këshilli, me tre bashkëpunëtorë të vet. Kishte shumë arsye për mbledhje, kurse arsyeja kryesore kishte të bëjë me nevojën e bashkëpunimit rreth paraqitjeve të përbashkëta para Parlamentit Evropian, ku më 15 shkurt pritet votimi i Rezolutës mbi situatën në Kosovë, rezolutës së dytë të tillë brenda gjashtë muajve, për të cilën në masën më të madhe duhet t’i falënderohet angazhimit e lidhjeve të Enver Hadrit.
Ai pesëdhjetëvjeçar dinamik, me shpirt e paraqitje të pastër, e përfitonte njeriun gjatë minutave të para të njoftimit. Me profesion arkitekt, shpirtpastër dhe shumë i sigurt, zbulonte gjatë bisedës njeriun me inteligjencë të jashtëzakonshme çfarë rallë haset në rrethet politike e aq më pak në ato emigrante. Ai plotësisht me siguri ka qenë njëri nga njerëzit më të aftë që shqiptarët kanë pasur në botë, e me siguri edhe në vendin e tyre.
Për ndryshim nga shumica e madhe e emigrantëve shqiptarë, por edhe tanë (kroatë, vërejtja ime H. E.), ai plotësisht u përjetësua me mendimet perëndimore dhe saktësisht ka ditur të zgjedhë metodat e punës përmes së cilave ka fituar përmbajtjet më të mëdha mes parlamentarëve evropianë dhe në administratën evropiane. Bisedat dhe marrëveshjet tona kanë qenë me të vërtetë jo vetëm politike por edhe përjetime intelektuale. Mendoj se të gjithë njëlloj jemi kënaqur në takimin tonë, me bindje të fortë se jemi në një fillim të një lidhjeje jo të zakonshme dhe të një bashkëpunimi afatgjatë. Plumbat e vrasësit, para dritës së kuqe të semaforit, jo fort larg nga banesa e tij në Bruksel, e vranë këtë vizion.

Shkrimi në Gazetën ”Nova Harvatska”, Kosovo se ne predaje
Grupi i shqiptarëve në bisedë me kroatët



Me njërin nga dy plumbat e vrasësit profesional, është ndërprerë më 25 shkurt 1990 rruga e premtuar e Enver Hadrit. Kjo ka qenë vetëm disa javë pas takimit tonë dhe gati në të njëjtën kohë kur kemi pritur fotografitë e takimit tonë të përbashkët në Redaksinë tonë. Kjo ndodhi pak prej nesh nuk na ka tronditur aq shumë, si ky në vitin e fundit të daljes së “Nova Hrvatska.”

Pregaditi per shtyp
Shaban Shkupi

Bruksel, 10. 11. 14

Në vend të përkujtimit:Prof. Dr. XHAVIT AHMETI

(25.10.1952 - 21.11.1996)

Sot u bënë 18 vite pa pedagogun, Burrin e madh të Republikës së Kosovës 

Të kujtojnë shokët  që  gjithmonë janë të pikëlluar  për TY i dashuri Profesor !

Ishe krenaria e Popullit shqiptar. 

Me krenari të përkujton Stafi i redaksisë Floripress

Vlerësime të Ullmar Qvick te Forumi Shqiptar

Konvencionale nuk është ajo, Ilire Zajmi. Guximtare jo nga ana formale, por në përmbajtje. Ajo u lind në Prizren më 1971 dhe ka botuar Këmbana e mëngjezit (1991), Fashitje e ëndrrave rebele (roman), Un treno per Blace (1999) dhe Baladë e bardhë (2000).

Ankand publik

Bëjnë tregti me ëndrrat e mia
I stërvisin aftësitë
Bëjnë Pazar me gjakftohtësinë time
E ujisin durimin
Lidhen me kusht për gjoksin tim
I masin epshet
Pinë për shëndetin tim
Duhen në llogari të vet
Nuk vënë gjumë në sy
I brengosin problemet e mia
Angazhojnë detektivë privatë
Përpilojnë biografinë time të zezë
I numërojnë dashuritë e mia
Gjatë tërë kohës për ta
Jam në ankand publik
E mundohen të ma vjedhin syrin
Të ma ndalojnë hapin
Të më katrandisin në humbëtirë
E të luajnë të luajnë me mua.

Fund i ëndrrës

Ky është fundi miku im
Fundi I ëndrrës I agmisë
Ky është fundi I stories
Që ende s’ka filluar
Ky është fundi I tundimit
I mëkatit të pashijuar
Ky është fundi I dështimit
Netëve pa dëshmitarë
Ky është fundi I erotikës
Puthjeve të vonuara
Ky është fundi I dashurisë
Që ende s’ka lulëzuar
Ky është fundi miku im
Fundi I pafund I jetëvdekjes
E ti pret syhapur
Fundin e lojës

Valsi i mesnatës

Sonte aq më bën për Botën
Dritat e fikura solitereve
Për lavdinë kuartin e lavireve
Kësaj nate aq më bën për Artin
Boemët artistët darkerët
Që përjetojnë traumë artistike
Në katin e pestë të çmendisë
Sonte dua të dridhem
Si gjethet në pemë
Ti rrëshqas njalë duarve tua
Të më duash çmendurisht
Të më marrësh në shtrat
Adonis i sirtarit tim magjik
Kësaj nate dua të digjem e gjallë
Para pasqyres lakuriq të vallëzoj
Sonte aq më bën për të tjerët
Dua ta hedh valsin e pafund të lumturisë
.................................................. .....................
Dhe me këtë vals, i cili me një gjuhë pak më vullgare do të këndohej ”love me tonight and let the devil take tomorrow” përfundojmë pjesën e parë të prezantimit të poezisë së Ilire Zajmit.




Kur do të jem përfundimisht e lirë
Jetoj e s’bëhem e gjallë
Dehem e alkooli nuk më zë
Bredh e s’bëhem so po bredh
Shkruaj e s’bëhem Ginsberg Prever
Këndoj e s’bëhem Lenon Xhoplin
Kur do të jem përfundimisht e lirë
Për mua të tjerët jetojnë
Inkuizitorët modernë vlerësojnë
Më duan e unë s’e di pse më duan
I dua ata që s’më duan
Kur do të jem përfundimisht e lirë
Paragjykime luftë mendimesh
Tërmet emocionesh eufori
Ku është vetëliria çka është vetëliria
Bërtas çirrem gjer në çmendi
I urrej njerëzit pa personalitet
Falsifikatet kopjet e stërkopjuara
Kur do të jem përfundimisht e lirë
Unë nuk dua të bëhem si ti ai ajo

Zot i vetes
Betejën do ta humbësh përgjithmonë
Një Vatrlo e tmerrshme
Pësim mbi pësime
Nëse ndihmë nga të tjerët pret
Ngrihu në këmbët tua
Mendo me kokën tënde
Mos u përul para çdo barbari
Bëhu Zot i vetes
Mos u dorëzo lehtë Ti
Gjithçka bëje vetë
Betejën do ta fitosh përsëri
Lufto për të drejtat e tua
Zot i vetes Njeri

Zoti

Zoti është njëri nga ne
I maskuar me parukë syze dielli
Shëtit në të njëjtat rrugë e bulevarde
Vesh minifund e blu xhins të grisur
Zoti (a) i flet të gjitha gjuhët e botës
Pa përkthyes pa pejxher pa telefon GSM
Shkruan poezi postmoderne
Aktron Godotë teatrove të absurdit
Vallëzon dans pa muzikë
Imiton Prisllin Pavarotin
Zoti (a) është njëri nga ne
Rokerë njeri i urtë profet vagabond
Flokëgjatë mjekërrzi tullac vetulltrashë
Jezu-Krisht Muhamed Moisi
Vete herë në kishë sinagogë e xhami
E shpall veten heretik e rebel
I kundërshton kultet perënditë
Beson në frymën e shenjtë
Bibël e Kuran
Vete në shtëpi publike konsumon marihuanë
Përkëdhel xhelatët e ngushëllon viktimat
Vret dhunon dehet deri në dëlir
Zoti i burgosur lëshohet me kusht
Mbrohet në liri
Zoti është ai jam unë je ti
Zoti është njëri nga ne
A nuk është zoti njëri nga ne?!
……………………………………………..
Me këto poezi Ilire Zajmi tregon një lloj panteizmi, ajo e bën Zotin universal ose së paku identik me njerëzimin. Kush ka parë ambientet disi të mykura të Prizrenit, nuk do të habitet se si poetesha kundërshton këtë atmosferë teokratike, që mund të bëhet mbytëse për rininë. Për Prizrenin mund të thuhet si për Gjirokastrën në romanin e Kadaresë Kronikë në gur:„Ishte e vështirë të ishe fëmijë në këtë qytet..“


Ullmar Qvick

Rjetet sociale – Jeta private në ankand publik

Ilire Zajmi-Rugova


Rrjetet sociale në internet kanë shënuar një zhvillim marramendës viteve të fundit. Prej paraqitjes së tyre në vitin 1995 ato janë shumëfishuar duke u shndërruar në hapësirat më të vizituara të internetit.
Në thelb, rritja e këtij fenomeni ka më tepër rëndësi cilësie e jo sasie.
Ato janë tregues i një bote materialiste në të cilën jemi duke jetuar, dhe ambivalencës së kohës që po kalojmë. Përkundër rolit të shtirur të neutralitetit, rrjetet sociale janë një arenë betejash.
Përmbajtja që postohet në rrjetet sociale është bioritmi me të cilën ne jetojmë: gjuha e komunikimit, mendimet e vlerësimet tona, shijet, çështjet që na preokupojnë.
Emëruesi i përbashkët i të gjitha këtyre është padyshim vetë jeta jonë.



Kjo po ndodh me dy rrjetet më të popullarizuara sociale në botë, Facebook e Twitter.
Në rrjetin social Facebook, vërehet se aktiviteti parësor i pjesës dërrmuese të përdoruesve është në krijimin e një tregimi multimedial të jetës së tyre.
Jeta private bëhet jetë publike, dhe të gjitha përmbajtjet e plasuara shndërrohen në konkurrencë joformale për gjërat vitale. Numërohet numri i “pëlqimeve “ të marra nga miqtë virtual, numërohen komentet e postuara.
Në rrjete sociale me miliona njerëz shpenzojnë kohën e tyre duke publikuar të dhëna të detajuara të ngjarjeve nga jeta e tyre. Kontaket e krijuara me miqtë virtual paraqiten si trofe të një jete intensive të fituar nga interaktiviteti, të cilat maten jo bazuar në shkallën e cilësisë së raporteve të krijuara, por në sasinë e lidhjeve që grumbullohen.
Dhe këtu duhet kuptuar, se në realitet duke u lidhur me të tjerët, ne vazhdojmë të flasim për vetveten. Sa më afër aq më larg jemi. Është një formë shoqërimi që na mbyll në një paradoks, pasi gjithë komunikimi sillet rreth një rrjeti virtual i cili individualizon.
Fenomeni i globalizimit kështu po tret edhe jetën tonë private, përmes rrjeteve sociale.
Ato po shfrytëzojnë jetën private të përdoruesve në internet.
Rrjeti tjetër social Twitter, u lejon 50 milionë përdoruesve të komunikojnë përmes postimeve të shkurtëra. Twitter menaxhohet nga një ndërrmarrje private e cila nga momenti i themelimit ka përfituar 55 milion dollarë nga fondet e investimeve. Deri kohë më parë Twitter ka funksionuar në gjuhën angleze dhe japoneze. Ndërsa, së fundi ka parajmëruar funksionimin në versione të gjuhëve të tjera. Kjo do të jetë fare e thjeshtë si procedurë, pasi vetë përdoruesit do të punojnë në përkthimin e versioneve të reja në mënyrë vullnetare, pra do të angazhohen falas.
Sipas këtyre të dhënave, Twitter nuk ka teknologji e as infrastrukturë, pasuria e saj e vërtetë janë përdoruesit si kapital njërezor.
Pra, kështu angazhimi vullnetar i përdoruesve është vetë jeta e tyre sociale. Nuk ka nevojë të kërkohen përdoruesit, ata janë në të gjitha anët e botës, dhe vënë në dispozicion tërë kohën e tyre. Kjo pjesërisht ndodh ngase një pjesë e madhe e përdoruesve të rrjeteve sociale, janë të papunë, dhe komunikimin në rrjete e përjetojnë si punë me orar të plotë.
Shumica e rrjeteve sociale janë të thjeshta, aplikacionet shumë të lehta për përdorim, qasja të pakufishme në grupe të ndryshme shoqërore të të gjitha fushave, për të gjitha interesimet.
Kjo të bën të kuptosh se kategoria e të qënit përdorues të cilët navigojnë në internet e popullarizojnë rrjetet sociale, janë në realitet prodhuesit apo krijuesit e rrjeteve, pra nuk janë shfrytëzues të një shërbimi. Prandaj rrjetet sociale janë një lloj bashkëprodhimi me përdoruesit, pasi pikërisht përdoruesit janë pjesë aktive,ndërsa krijuesit e tyre janë pjesa pasive. Besoj se pronarët e rrjetit social Twitter kur lansuan rrjetin e tyre online, gjashtë vjet më parë kishin paraparë këtë gjë. Rrjeti u krijua që klientët e tyre të komunikojnë mes veti, përmes të ashtuquajturve “tweets”, komunikime në formë teksti të kufizuara deri në 140 fjalë. Ajo që është më interesante të potencohet është se krijuesit e rrjetit s ‘kanë fare gisht këtu, ishte inteligjenca kolektive e përdoruesve ajo solli inovacion.
Por, në esencë çka ndodh me jetët e përdoruesve të rrjeteve sociale­­?
Konceptit i kuptimit të miqësisë ndërthuret në logjikën e funksionimit të rrjetit, miqësia vihet në kalkulator dhe propozohet pa fërkime. Paradoksalisht kjo miqësi nuk ka vlerë por vlerëson ata që e posedojnë, dhe e demonstron si kapital simbolik.
Ky kapital vazhdimisht gjendet pëballë problemit të njejtë: përbën një formë të re të ndikimit. Sepse “shoqëritë online” në botën bashkëkohore janë shndërruar në një instrument për shtrirjen e ndikimit dhe konfliktet sociale.
Shumë zhvillime të ngjarjeve në botë u kualifikuan si “revolucion Twittter”,pasi luajtën një rol të rëndësishëm në organizimin e protestave, përhapjen e lajmeve me shpejtësi rrufeje, ndërkombëtarizimin e dhunës që ushtrohej në ato vende. Duke shfrytëzuar lirinë e plasimit të informacioneve në twitter, përdoruesit e këtyre vendeve, arritën të informojnë njerëzit në mbarë botën në kohë reale për ngjarjet që kishin përshkuar, duke iu shmangur cenzurës së hekurt qeveritare. Ngjarjet në Iran e Siri janë dy nga rastet e fundit të “revolucionit Twitter”.
Tani, vijmë edhe te një fakt tjetër për rrjetet sociale. Përveç për ndikime e përfitime individuale, del që këto rrjete përdoren shumë edhe për qëllime politike. Rrjetet sociale janë ideale për këto veprimtari, pasi janë “territor i mbipopulluar” për të thithur informacionet që postohen.
Fenomeni i “fansave” apo adhuruesve është ideal për përhapjen e ndikimeve, qoftë edhe atyre politike. Përvojat e fansave, shërbejnë për të hapur diskutime. E një “fans” nuk është thjesht një adhurues entuziast i dikujt apo diçkajes, ai apo ajo rrit dhe zgjeron në mënyrë sociale botën e fenomeneve që e rrethojnë. Një fans i ndonjë aktori, për shembull, nuk rri vetëm duke shikuar filmat e tij në kinema apo televizion, por ai shpërndan informacione për të në internet, u kërkon miqëve të tij t’a pëlqejnë, duke shumëfishuar popullaritetin për idhullin e tij. Një botë e tërë e fansave që postojnë, shpërndajnë lajme, fotografi, video për idhujt e tyre në internet.
Pasoja më e rëndësishme e dukurisë së globalizimit, është krijimi i një bote të cilën e ndajmë me të gjithë. Një botë që ka futur miliona njerëz në kurthin e saj të brendshëm. Gjithçka luhet brenda saj. Një botë që për shumëkend ka krijuar botëra të reja. Një hapësirë që gjithkujt i jep mundësi të marrë pjesë. Me profile reale, faqe e grupime të ndryshme të vërteta apo të trilluara. Me postime të pacensuruara. E çka është më e rëndësishmja, që tregojnë për pavarësinë e individit për t’u sjellur, kontribuar, e shpërndarë informacione të pakontrolluara apo diktuara nga të tjerët.
Por sigurisht, kjo i pengon dikujt. Shumë qeveri kanë ndaluar e censuruar rrjetet sociale, duke u munduar të kontrollojnë ndikimin dhe përhapjen e informacioneve në botë.
Këto masa nuk kanë sjellur rezultate, përkundrazi janë treguar kontraproduktive. Qeveri të verbëra nuk janë të vetëdijshme se rrjetet sociale janë log betejash që i shërbejnë emancipimit të individit, i kontribuojnë dinamizimit të ngjarjeve aktuale, rritjes së lirisë së diskutimeve të shtruara, por edhe i shërbejnë një radikalizmi të ri demokratik. Kështu, përdoruesit e rrjeteve sociale, shndërrohen në një lloj të opozitës joformale për qeveritë e tyre. Logjika e rezistencës përmes rrjeteve sociale dëshmon për zhvillimin e “ një inteligjence kolektive” e cila mishërohet e brymoset nga aktivitetet e veprimet tona si kapital relevant në internet.
Ky kapital e kjo inteligjencë kolektive e grumbulluar rreth rrjeteve sociale nuk ka transformuar vetëm jetën e njerëzve, por edhe gjithë botën brenda e jashtë saj.

@ ilirezajmi botuar tek "Koha ditore" shtojca e kulturës

Identiteti evropian dhe shqiptarët

Viteve të fundit jemi dëshmitarë të debateve dhe polemikave të shumta mbi identitetin kombëtar e kulturor të shqiptarëve në përgjithësi. Në veçanti po debatohet për ekzistencën dhe krijimin e një identiteti kosovar, mbi raportet e mundshme që mund të ndërtohen në shtetin më të ri në botë, me simbole e Kushtetutë të re, e mbi të gjitha për raportet që do të krijohen mes popullatës shumicë shqiptare dhe pakicave kombëtare. Debatet nuk mungojnë as në rrafshin e identitetit fetar dhe atij politik apo kombëtar, midis identitetit politik dhe atij kulturor. Por një temë e veçantë më intrigon pa masë, pas shpalljes së Kosovës shtet i pavarur e Sovran. Identiteti evropian i Kosovës. Është e natyrshme që aspiratat politike të shqiptarëve e në veçanti të kosovarëve për integrim në Bashkimin Evropian, kërkojnë një debat serioz mbi çështjet e lidhura me identitetin evropian, shpirtin evropian, me aspektet kulturore dhe politike, me diversitetin dhe unitetin e tij. Kjo para së gjithash implikon analizën e nocionit të identitetit në vetvete.
Çka nënkuptojmë me identitet evropian? Aurel Plasari e përkufizon identitetin evropian thelbësisht dhe rrënjësisht me krishterimin latin e shpëtimin e shqiptarëve e shikon në rizbulimin dhe në përvetësimin e këtij identiteti rrënjësor.
Sipas tij identitetit evropian i takojnë sa luftërat fetare e inkuizicioni aq edhe krijimi i shtetit laik i cili, duke e ndarë fenë nga politika, ofron kushte për liritë fetare; i takojnë totalitarizmat dhe kampet e përqendrimit por edhe zbulimi i demokracisë dhe të drejtave e lirive të njeriut, dogmatizmat fetare e ideologjike por edhe rishqyrtimi dhe rivlerësimi i themeltë i të gjitha të vërtetave dhe vlerave.
Por në të vërtetë çfarë përfaqëson identiteti evropian? Duke qëndruar larg çdo pretendimi empirik, në këtë ese do të përpiqem të ndriçojë të paktën disa aspekte të kësaj çështje, që është kthyer në temë debati e polemikash, si dhe ka ndezur pasionet e elitave gjithandej në Evropë, e veçanërisht në Shqipëri e Kosovë.
Identiteti evropian në radhë të parë duhet të jetë cilësi thelbësore e të gjithë banorëve të Evropës. Tekefundit çfarë përfaqëson Evropa, të paktën nga pikëpamja gjeografike, deri ku shtrihet ajo? Në një anketë zhvilluar kohë më parë në disa metropole evropiane, shumë të anketuar përgjigjeshin kështu: jam evropian, e pastaj italian, ndihem evropian e më pas francez, etj. Së pari Evropa, pastaj kombi. Apo qytetarë të Evropës, me dy nënshtetësi, evropiane si dhe italiane, apo franceze, çeke, sllovene e pse jo edhe shqiptare. Dyshtetësi për banorët e 27 vendeve anëtare të Bashkimit Evropian, mund të quajmë edhe kështu.
Përkundër këtyre deklarimeve optimiste në terren që pasqyrojnë ndjenjat e qytetarëve evropianë dhe krijimin e identitetit, referendumi për Kushtetutën Evropiane ka vënë në pah dallimet e ndryshme sa i përket idesë së evropianizimit. Shumë qytetarë të Evropës edhe pse gjeografikisht janë pjesë e Evropës, votuan kundër Kushtetutës. A do të thotë kjo se koncepti gjeografik në përmbajtje nuk është aq i rëndësishëm, sa është e madhe frika nga humbja e identitetit kombëtar e politik, heqja dorë nga sovraniteti shtetëror vetanak dhe shkrirja e kulturave në një konglomerat trashëgimish, gjuhësh, kombesh e kulturash - të quajtur Bashkim Evropian.
Pavarësisht këtyre tendencave për “shmangie” nga erërat e ndryshimeve që po fryjnë në Evropë, të gjitha rrugët të shpien në Bruksel!
Ata që sot e ndiejnë veten evropianë, e perceptojnë identitetin evropian si diçka ku secili mund të shprehet lirshëm, mund të flasë gjuhën e vet, ndërkohë që çdo grup sheh pasqyrimin dhe realizimin e interesave të veta në një identitet kolektiv. Bile mund të pagëzohet edhe identitet social .
Për të zbërthyer më mirë çështjen, mendoj se ky identitet ka nevojë të nyjëzohet në elementet e tij.
Vaclav Havel, mendon se identiteti evropian paraqet një bashkësi fati ose jetese solidare, një bashkësi e zgjedhur që lejon përmbushjen e idealeve shpresëndjellëse, një bashkësi vlerash abstrakte – pluralizëm, tolerancë, barazi, drejtësi, jo-diskriminim - që në fund të fundit përbëjnë bazën e një shoqërie civile.
Përkufizime të këtij lloji mund të shkruajmë pa hesap por në qoftë se identiteti evropian ende nuk është përcaktuar si koncept, kohëve të fundit të paktën është paraqitur nevoja të përcaktohet si i tillë.
Për të fuqizuar konceptin mbi identitetin evropian duhet të kontribuojë edhe vetë Bashkimi Evropian. Ndoshta detyra më e rëndësishme që vihet sot përballë BE-së është të reflektojë qartë lidhur me atë çka quhet identitet evropian, një masë e re e përgjegjësive evropiane, një interes i shumëfishuar ndaj thelbit të integrimit evropian me të gjitha implikimet e mundshme në botën bashkëkohore. Të reflektosh për identitetin evropian nuk do të thotë që vetëm elitat, ekspertët apo qytetarët duhet të mendojnë për këtë çështje. Ka ardhur koha që përmes shprehjes së identitetit, Bashkimi Evropian të krijojë karizmin e tij identifikuese.
Në fazën që ndodhet, është më e thjeshtë që identiteti evropian të krahasohet me kaleidoskopin që ndryshon në mënyrë të vazhdueshme, nëpërmjet përzierjes së perceptimeve të të kaluarës, në kërkim të një të ardhme koherente.
Nëse të gjitha rrugët na shpien drejt trashëgimisë së përbashkët shpirtërore dhe morale, që konkretizohen nëpërmjet “hapësirës së përbashkët evropiane” elementet më të qenësishme duhen kërkuar në kulturën evropiane.
Padyshim se ky identitet evropian është amalgamë e larmive që popujt e ndryshëm përfaqësojnë në vetvete dhe që ata sjellin në gjirin e Bashkimit Evropian.
Identiteti evropian gjithsesi paraqet një shkritore të kulturave të ndryshme, të bartura nëpërmjet qytetërimeve që kontinenti ka parë .
E konsideruar si një « dinamikë e bashkësisë që lidh të shkuarën, të sotmen dhe të ardhmen », kultura evropiane i ngjan atij shkëmbit konglomerat, të shtypur nga pesha e kohës, por që lejon të shihet ndërthurja e shtresave të ndryshme kronologjike.
Identiteti evropian mund të kuptohet edhe si kryqëzim i një vargu lëvizjesh të gjëra ndërkulturore të natyrës morale, politike dhe ideologjike, të cilat kanë mundur të realizojnë këtë bashkësi që lidh të gjitha kohërat.
Sipas shumë autorëve, feja e krishterë është nga elementët kryesorë të këtij vargu, pasi ndërton dhe vendos bazamentin e mendimit dhe shndërrohet në faktor të njësimit të besimeve, të organizimeve sociale dhe të mjeteve të të shprehurit.
Në këtë vazhdë hyjnë edhe praktikat politike si dhe përvojat administrative sikundër Principatat, Mbretëritë dhe Perandoritë. Në këtë mënyrë u vendos rendi dhe u formua trupi social, u ndërtuan aleancat dhe u krijuan familjet, kështu edhe u diferencuan elitat.
Cili nga këto elemente i mungon hapësirës shqiptare ? Praktikisht asnjë nga këto elemente nuk i mungojnë. Hapësira shqiptare ka bërë pjesë me mish e me shpirt në botën evropiane, duke u shkrirë në të nëpërmjet zakoneve dhe sjelljeve, dokeve dhe ligjeve, duke ndarë me të të mirat dhe të këqijat.

Aventura e vërtetë evropiane filloi në shekullin e XV -të dhe të XVI- të, në atë moment kur viset shqiptare u shndërruan në pjesë përbërëse të Perandorisë otomane. Dhe për sa i përket aventurës, otomanët nuk kanë ndarë të njëjtin fat me Evropën, nuk kanë marrë pjesë në të njëjtat dinamika sikundër dhe evropianët e krishterë. Evropa autentike përmbledh Rilindjen, Ngadhënjimin, Inkuizicionin, Reformën, Dritëzat, Romantizmin e lëvizje të tjera.
Megjithatë, kapitali i përbashkët i kulturës si dhe historia e popujve, nuk janë gjë tjetër veçse një emërues i përbashkët që quhet identitet evropian. Duhet menduar njëkohësisht për elementë të tjerë sikundër etika politike, qytetaria, arsimimi – pa harruar gjithashtu edhe ato « ngjashmëri mënyrash » që karakterizojnë praktikën shoqërore, sikundër dhe normat dhe rregullat e përbashkëta që racionalizojnë sistemin ekonomik. Përveç këtyre evropianët kanë të përbashkët edhe projektet institucionale dhe tregojnë një vullnet përkatësie. Dhe pikërisht, janë konceptet e mënyrës së trajtimit të përbashkët si dhe të shpirtit të bashkëpunimit që përcaktojnë identitetin evropian pasi nuk mungojnë as principet që i veçojnë as edhe praktikat kundërshtuese: mjafton të përmenden identitetet kombëtare të margjinalizuara, nacionalizmat agresivë, ideologjitë primitive , pushtetet diktatoriale. Këtij kapitulli të fundit i përkasin luftërat e mëdha botërore, shfarosja e çifutëve si dhe episode të tjera të llahtarshme që nuk harrohen lehtë në historinë e njerëzimit.

Në çfarë distance, identiteti shqiptar qëndron përkundrejt identitetit evropian ?
Nga pikëpamja historike, shqiptarët nuk ishin të vetmit që ju bashkëngjitën perandorisë otomane. Në atë kohë i tërë Ballkani ishte një rajon i ndërmjetëm, i gjendur mes Perëndimit e Lindjes, ku identitetet kombëtare u ndërtuan sipas shembullit të disa modeleve njëkohësisht perëndimore dhe lindore.
Elementet e para të një diferencimi rajonal shfaqen në planin socio-politik, nga momenti i vendosjes së kufijve dhe të institucioneve të pushtetit. Në këtë mënyrë, identiteti rajonal, bile dhe kombëtar, paraqitet i pajisur me funksione të reja – individ dhe pushtet, shoqëri dhe elita, gjë e cila implikon një diskriminim të njohurive, të principeve dhe të vlerave, qëllimi i të cilave është prodhimi i stereotipave që ushqejnë të sotmen.
Pa dyshim në këtë mes, Perëndimi përfaqëson modelin që duhet ndjekur dhe kopjuar ndërkohë që Ballkani mbetet shembulli që duhet harruar.
Megjithatë, evropianët nuk mund të neglizhojnë faktin që konstruksionet identitare funksionojnë gjithandej në mënyrë analoge : në hapësirën perëndimore evropiane, në hapësirën lindore , bile edhe në atë ballkanike. Evropa e parë – ajo e kombeve dhe e shteteve - deri në pragun e luftës së dytë botërore, ja la vendin Evropës së dytë – thuajse të padukshme, pasi ish ndarë nga Perdja e Hekurt dhe ish tretur brenda dy blloqeve antagoniste. I vetmi zë në shkretëtirë që guxonte të përmendte realitetin evropian si një bashkësi vlerash nga Atlantiku në Ural ishte ai i Sharl de Golit në fillim të viteve 60’. Nën frymëzimin socialist lindi një vizion i ri – Evropa si një forcë e tretë, mes kapitalizmit dhe komunizmit, e cila pas shembjes së Murit të Berlinit u konkretizua në Evropën e tretë : forcë e re e integruar politike, ekonomike dhe përfundimisht kulturore në sferën perëndimore, konkurrente e denjë në tregun liberal botëror. Në këtë stad të zhvillimit, Evropa « e Re » e shtyrë nga pragmatizmi, i besoi intuitës dhe në radhë të parë arsyes. Ajo ndërkohë e kish kapërcyer barrierën e « përplasjes mes qytetërimeve » të konfirmuar nga Huntingtoni duke pranuar në gjirin e vet fillimisht një Greqi që i përkiste jo vetëm botës ballkanike po edhe asaj ortodokse ; ajo e përforcoi gjestin e saj nëpërmjet pranimit të një varg vendeve të « botës sllave » - Poloni, Çeki, Slloveni ose Sllovaki, ndoshta e nxitur nga referencat e tyre katolike. Përfundimisht, ajo recidivoi me rastin bullgar, ndërsa me agjendën e vitit 2014 parashihet që edhe vendet e Ballkanit Perëndimor të bëhen pjesë e familjes së madhe evropiane.

Margaritari që do të “flasë shqip” në katër gjuhë të botës

Libri “Fjala poetike - Antologjia e poezisë shqipe në Kosovë”, që është botuar së fundi në Kosovë, botim i “Balkan Free Press dhe Jalifat Publishing”, prezanton krijimtarinë poetike në poezi të brezit të vjetër dhe të ri të poetëve të gjallë në Kosovë, të cilët tashmë kanë ndërtuar identitetin e tyre artistik jo vetëm brenda Kosovës, por edhe jashtë kufijve të saj
“Fjala poetike - Antologji e poezisë shqipe në Kosovë” është strukturuar si një margaritar poetik, duke prezantuar me vargjet e tyre, por edhe me biografi me fotografi një numër të madh poetësh.
Në këtë libër prezantohen gjithsej 45 poetë nga Kosova, por edhe poetë kosovarë nga diaspora, duke nisur nga poeti Musa Ramadani, Agim Vinca, Ramadan Mehmeti, Sabri Hamiti, Agim H. Berisha, Adem Gashi, Milazim Krasniqi, Ibrahim Berisha, Bardh Franku, Arif Kutleshi, Ismet Aliu, Abdullah Konushevci, Sali Bashota, Hajdin Abazi, Ragip Syla, Basri Çapriqi, Halil Matoshi, Radije Hoxha-Dija, Izet Abdyli, Sarë Gjergji, Aziz Mustafa, Xhevat Latifi, Sali Beqiraj, Gjelbrim Hoxha, Lulëzim Tafa, Ilire Zajmi, Fahredin Shehu, Sevdije Rexhepi, Bujar Salihu, Shefqet Bylykbashi, Kujtim M. Shala, Ballsor Hoxha, Ndue Ukaj, Jeton Kelmendi, Donika Dabishevci, Blerina Rogova-Gaxha, Ag Apolloni, Astrit Veliqi, Avni Rudaku, Linditë Ramushi, Kreshnik Berisha, Ervina Halili, Alketa Gashi-Fazliu, Alban Nuredini dhe Ndriçim Ademaj.

Botuesi i kësaj antologjie, Faton Bislimi nga “Balkan Free Press”, në fjalën hyrëse të librit thekson se pikënisje e tij dhe stafit redaktorial ka qenë që fillimisht ky libër të nxirret në shtyp në gjuhën shqipe për të vazhduar tutje me përkthimin e tij edhe në gjuhë të tjera, si anglisht, suedisht, gjermanisht dhe frëngjisht. Bislimi thotë se përmes shtëpisë botuese ndërkombëtare “Balkan Free Press dhe Jalifat Publishing” me seli në Hjuston të Teksasit në SHBA, do të botohet në edicion ndërkombëtar kjo antologji në gjuhët e lartpërmendura.

Sipas tij, në ketë formë dashamirët e fjalës poetike anekënd botës do të mund të njihen nga afër me vlerat e poezisë shqipe të Kosovës, duke theksuar se pas botimit ndërkombëtar kjo antologji do të jetë në shitje nëpër botë, nga “Vancouver” në Tokio, nga “Toronto” në Hjuston në Mexico City, nga “New York” në Londër, Cyrih, Berlin dhe Paris. Kjo pra është antologjia e parë e këtij lloji dhe këtyre përmasave letrare, veçanërisht nga perspektiva e botimit ndërkombëtar. “Kjo antologji e vënë para lexuesit e prezanton krijimtarinë e përzgjedhur të disa gjeneratave poetike, të cilët frymojnë dhe numërohen ndër të gjallët deri me sot, duke u përpjekur të përfshijnë varietete vargjesh, sensibilitetesh, stilesh, llojesh e nënllojesh poetike të poezisë, si dhe duke u përpjekur t’i ofrojë një mundësi me të madhe lexuesve të kuptojnë për zhvillimin e poezisë në Kosovë, sepse autorët e vargjeve janë krejtësisht nga Kosova”, thotë në fjalën e tij hyrëse kryeredaktori i kësaj antologjie, Flamur Maloku. Sipas tij, përmes kësaj antologjie të poezisë do të njihet me mirë njeriu i Kosovës, sepse lexuesi do ta kuptojë ç‘është dashuria për të, se si ai dashuron, do ta kuptojë se ç‘është urrejtja për të , se si ai urren…etj. Në ketë antologji, këshilli redaktorial ka provuar të mbledhë me të mirën, margaritarin apo ajkën e vargjeve të këtyre poetëve të shquar në Kosovë. Lexuesi në ketë antologji mund të hasë në kode të mëdha, që prehen rehatshëm me ‘urtësinë e ligjeve universale’, sikundër mund të hasë edhe përsiatje të thella, lëkundur e puhatur mes ëndërrimeve poetike, por që pasqyrojnë sërish një fytyrë të re të ligjeve të universit, të ndërtuar me një urtësi krijuese. (A. Veliqi)