I nderuari z. Stringa, pershendetje,
uroj te jeni mire, ne te gjitha drejtimet. Faleminderit per pergjigjen tuaj dhe per sqarimet si ndihme, dhe thene te drejten, une duke shtruar pyetjen pakashume u pata nisur nga e njejta qasje dhe "berthame", e cila ne pergjigjen tuaj tani eshte mbeshtjellur me sqarimet fort te qarta per mua. Ndoshta sepse une dhe kam mesuar, mesoj tani dhe padyshim do mesoj perhere nga Ju, mbetem nxenes per gjithe jeten, sikur qe mbesim te gjithe ne, pa dallime... dikush me pak e dikush me shume.

Pra dhe nje here, per mua eshte me teper se e qarte.
Cilido nga ne krijuesit nese ta kishim guximin "arrogant" te vetequhemi "poete" (dmth. kjo sa per pak shaka;) per hir te "gjuhes se madhe" dhe nese gjithcka ne rregull ne koken tone, do duhej te na ndizen 2 drita, pa perjashtime, edhe gjelberushja edhe e kuqja. Njejte per te gjithe krijuesit; per artistet, poetet etj. E gjelberta qe te ecim tutje, dhe ate shpesh neper mugetire e here neper erresire si xixellonja te flashketa (qyshkur dhe pa na shtyre kush ia mveshim vetes atributet e eksploruesit ;) dhe e kuqja te kujdesemi mire se ku shkelim, si dhe ku e hedhim hapin... e madje, pse jo, dhe cfare pasoja mund te kete hedhja e nje hapi gabim, pa mos te flitet pastaj per çapitjet e gabuara, per çalamanllëqet etj etj.

Per ndonje "nxenes" tjeter nga miqte (qe s'ishte aq mire ne rrjedhe me pyetjen e shtruar), po e thjeshtesoj pakez "shakane" time me thenien tuaj te qarte dhe vetvetiu te thjeshte:
Po-ja i takon një rrafshi të gjerë, “gjuhës së madhe”, ku përfshihen letërsia, stilistika... etj. Në “gjuhën e madhe”, në rastin konkret të poezisë, fjalës "digjital" dhe te tjerave te ngjashme mund t’ia përdorim edhe kuptimet që ajo ka në gjuhët nga ku është marrë, por në “gjuhën e vogël”, duhet të detyrohemi dhe, absolutisht per hir te "pastrimit" si rol paresor, te kufizohemi me "jo"...

Faleminderit dhe nje here, z. Stringa, per ndihmen, pastaj per percjelljen e vjershave te mia si dhe per fjalet e mira, per inkurajimin, per ngrotesine miqesore e per thjeshtesine.

Perzemersisht, e me nderime,
senad guraziu

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - sign- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Great minds discuss ideas. Average minds discuss events. Small minds discuss people. 
-- Eleanor Roosevelt --


I nderuar zoti Guraziu,
në sqarimin tuaj tërheqës zë vend pyetja e stërholluar se a mund të përdoret në gjuhën marrëse një fjalë e huazuar me të gjitha kuptimet ose me kuptimet bazë përkatëse të gjuhës/gjuhëve dhënëse. Them e stërholluar se drejtërsëdrejti këtu kemi të bëjmë me fushën e kulturës së gjuhës, më konkretisht me pasurimin dhe pastërtinë e saj, dukshëm me huazimin e fjalëve, ndërsa tëthorazi pyetja shton çështjen e huazimit edhe të kuptimeve.
Për t’u pozicionuar po them se huazimi, qoftë edhe ai formal, ku ndihet përpjekja e fytyrëzimit shqip (si te digjital krahasuar me dixhital) është një rrugë pasurimi, të kuptohemi nuk po flas për përdorim fjalësh të huaja, të cilat i shikoj si të dëmshme.
Për t’i marrë gjërat me rradhë që më fillim për pyetjen tuaj përgjigjem po dhe jo.
Po-ja i takon një rrafshi të gjerë, “gjuhës së madhe”, ku përfshihen letërsia, stilistika, socio/psikolinguistika, gjeografia, pragmatika, ekonomia, politika etj., ku marrëveshja gjuhësore (me u marre vesh) nuk është kryesore, në raport me figuracionin, stilizimin, socio/idiolektin, dialektin, përfitimin gjuhësor, gjuhën e bukës, e madje edhe me mosmarrëveshjen (mos me u marre vesh). Nëse flasim me termat e Xhuvanit, këtu dukshëm vepron pasurimi, por jo se duhet të mungojë pastrimi.
Jo-ja i takon një rrafshi më të ngushtë, “gjuhës së vogël”, të fondit themelor, ku përfshihet gjuha e shkollës, e administrates dhe e njoftimit të njerëzve, ku marrëveshja gjuhësore është qëllimi kryesor dhe i vetëm. Këtu dukshëm vepron pastrimi, por jo se mungon pasurimi.
Në “gjuhën e madhe”, në rastin konkret të poezisë, fjalës digjital mund t’ia përdorim edhe kuptimet që ajo ka në gjuhët nga është marrë, por në “gjuhën e vogël”, duhet të detyrohemi të përdorim vetëm kuptimim kompjutor, për të cilin fjala e dhënë është thirrur për ndihmë, ndërsa lidhur me kuptimin gishtor p.sh., kur kemi gishtin, pse të përdorim digjit-in.

Faleminderit.

P.S. Te uroj krijimtari te mbare, mua poezia me pelqen dhe jam lexues i kualifikuar edhe asaj tuajes. Nderkohe si nje kultivues modest i saj, edhe pse mik virtual, te fus te poetet qe numerohen me gishtat e dores.


Kind Regards 

Ruzhdi Stringa 

Beijing Foreign Studies University 
School of European Languages 
Albanian Language Department 

Tel Office: 0086 (10) 88816312 
Fax : 0086 (10) 88878618 
Mob: 0086 13611052956

--- On Thu, 1/3/13, S. Guraziu <letrat1@yahoo.com> wrote:

From: S. Guraziu <letrat1@yahoo.com>
Subject: Hierarki Digjitale (nje vjershe)
To: letrat2@yahoo.com
Date: Thursday, January 3, 2013, 10:31 AM

HIERARKI DIGJITALE
S. Guraziu

Ti paske miq por jo më shumë
se gishtat e duarve, kufizim i përkryer,
numër dhe ligj i artë digjital* -
e di, mos insisto, nuk e kemi shpikur
as unë dhe as ti, asnjë urtësi.

Ndërsa qëllimi im qenka t'i miqësoj
gjithë frymorët e planetit, padyshim
ndonjë fiksim ky, kryeneç
në kokën "kozmopolite" prej poeti -
ndërkohë në sy më gradon,
kryevendin e odës ma ofron,
më nderon, qenkam më i shtrenjti,
miku yt më i mirë i "Internetit".

I dashur mik, mos u mërzit,
nëse s'brengosem për hierarkinë,
për privilegjet, gradat ideale,
në Dekagonin e miqësisë tënde
mjafton t'jem i fundit fare,
xhuxhulush, gisht i vockël "picirruk", 
por do doja t'i njoh gishtat e tu,
secilin fantom ta shohë në sy,
dhe ti e di, as kjo urtësi digjitale
nuk është shpikur nga unë dhe ti.


[ Diç si sqarim dhe pyetje se bashku, nga autori S. Guraziu ]

* Digjital(e), fjalë e jona, e shqipes... padyshim me prejardhje nga "digital" (angl), si term me shume kuptime (ndoshta 6-7 sosh) që perdoret në fusha të ndryshme, ndonjëherë dhe me shtresëzime kuptimore -- kjo nga digit = gisht - dhe digit prapë nga latinishtja "digitus", për të vajtur tutje deri tek rrënja indo-evropiane "deik", ndonëse në anglishten e sotme per "digit" krahas kuptimit anatomik si emërtim tjeter për "finger" ose "toe", bashkërreshtohen dhe ai matematik për simbolet e nr. arabikë nga 0 - 9, pastaj kuptimi astronomik etj.

Nuk jam i sigurt nëse definicioni i tanishëm i "digjital" në shqipen tonë na e "lejon" të përdoret së paku në dy kuptimet bazë, ngjashëm siç është në anglisht dhe ne gjuhe te tjera (d.m.th. meqë e gjithë baza e fjalës është e huaj, e huazuar).
Respektivisht, që përveç ekspresionit të formës ndasore numerike (lidhur kjo me shkencën më shumë, me eren informatike-digjitale, me domenin elektronik) të përdoret dhe për procesimin "gishtëror" të diçkaje, pastaj që eshte si perkatesi e gishtave, po ashtu si diç që operohet, kryhet, bëhet me gishterinjte (p.sh. rrotullimi i një monedhe mes gishtash nga një iluzionist etj).

Mbase ndokush nga ekspertet e gjuhes, nga gjuhetaret tane do kishte ndihmuar ne kete drejtim, nuk di... më duket sikur ne listen e emailave ndodhet dhe adresa e z. Prof E. Lafe. Po e shpreh ketu paraprakisht mirenjohjen time nese ai, eventualisht, ta lexojë kete pyetje dhe t'ma kthente nje keshille, kur te kete pak kohe ne dispozicion. Kuptohet, falenderimi im qendron njekohesisht dhe per te tjeret, kushdo që te jete (tani m'u kujtua dhe z. R. Stringa) qe mund te ndihmojne me keshillat dhe sugjerimet e tyre lidhur me kete...