Skip to main content

Si të kundrohet fati i shqiptarëve të Turqisë sot e tutje…?


Fatin e shqiptarëve në Turqi, nuk duhet ndarë asnjëherë nga fati i shqiptarëve që gjenden sot jashtë trungut të Shqipërisë londineze: në Kosovë, Serbi, Mal i Zi, Maqedoni e Greqi.
Deportimi dhe shpërngulja e shqiptarëve në Turqi, ishin pasojë e të njëjtave procese politike-historike, që sollën copëtimin e trojeve shqiptare në Ballkan dhe pengimin që ata të realizojnë të drejtat e tyre historike-kombëtare.

Numri i shqiptarëve në Turqi sot, nga burime të ndryshme, njoftohet ndërmjet 5 milionë minimumi e deri në 20 milionë frymë. Edhe kjo shifra e fundit nuk duket jashtë mendjes së shëndoshë, kur dihet së ne 500 vjet pushtimi nga Perandoria Osmane, numri i rekrutëve shqiptarë si jeniçerë e më vonë si nizamë, ishte shumë i madh. Një numër i ushtarëve të rekrutuar shqiptarë, ra në beteja të ndryshme, ndërsa ata që shpëtuan, mund të kenë ndërtuar një jetë në hapësirat e ish Perandorisë-Turqisë së sotme, pa futur këtu deportimet dhe shpërnguljet masovike e të dhunshme të shqiptarëve nga mesi i dytë i shekullit XIX, e deri në vitet 70-të të shekullit XX.

Ndonëse shqiptarëve në Turqi nuk u njihet identiteti kombëtar formalisht, as gjuha dhe as e drejta e shkollimit të rregullt në gjuhën amtare (nuk u janë njohur asnjëherë këto cilësi themeltare njerëzore gjatë gjithë fazës së pushtimit osman edhe shqiptarëve në trojet etnike të tyre), me afinitetet e veçanta që kanë treguar, kanë dëshmuar se mund të jenë pjesë përcaktuese e modelit qeverisës të shtetit turk, njëkohësisht edhe bartës të një misioni për një rol të caktuar në vendosjen e linjave gjeopolitike në rajon dhe botë.

Disa miliarderë shqiptarë në Turqi, mijëra milionerë, mijëra figura të shquara të politikës, ushtrisë, kulturës e sportit, me origjinë shqiptare, me një koordinim të ndërgjegjshëm, lehtë do të mund të bëheshin ndër faktorët kryesorë të përcaktimit të së ardhmes së Turqisë dhe rrjedhimisht, edhe të rivendosjes së linjës gjeopolitike e gjeokulturore që do të ndalonte brutalitetin e përplasjes së kobshme ndërmjet dy botëve.

Shqiptarët janë shfrytëzuar maksimalisht, shpeshherë edhe brutalisht, për ngritjen e Perandorisë Osmane dhe Turqisë moderne, ndaj, rendi hyjnor e do që tani të fillojnë në mënyrë të organizuar të kërkojnë hisen e tyre në rrjedhat e mëtejme, bashkë me të drejtat kulturore-politike dhe ekonomike të avancuara.

Besim Zymberi-Ferizaj

Comments

Popular posts from this blog

Libra të rinj - Shkarkim falas

Genci Gora NË SHKOLLË TEK SHTRIGA Shkarko falas   Begzat Rrahmani VALËT E GURRËS Shkarko falas   Mehmet Bislimi Ekskluzivisht për   www.sa-kra.ch LIRIKAT E FJETURA Shkarko falas Renato Kalemi DYMBËDHJETË (tregime nga teatri  i absurdit) Shkarko falas   Begzat Rrahmani TROKU I KALIT TË ZI Shkarko falas   Arjan Th. Kallç0 ËNDRRAT THYEHN SHPEJT Shkarko falas   Nase Jani GRUAJA NË KAFAZ Shkarko falas   Rhonda Byrne FORCA Shkarko falas   Adem Zaplluzha Ekskluzivisht për   www.sa-kra.ch KRAKËLLIMAT E NATËS Shkarko falas   Adem Zaplluzha Ekskluzivisht për   www.sa-kra.ch DRURI I PIKËLLUAR Shkarko falas   Adem Zaplluzha Ekskluzivisht për   www.sa-kra.ch LOTI I GOTËS SË DEHUR Shkarko falas   Xhevat Hasani Ekskluzivisht për   www.sa-kra.ch NJË JETË NË SHËRBIM TË LIRISË - KUSHTUAR NASER HANIT Shkarko falas   Adem Zaplluzha Ekskluziv

Ese për Vitin e Ri

Viti i ri, festa ime e preferuar, eshte njera prej diteve me te festuara ne bote. Dita eshte e zbukuruar me kostume te bukura dhe me tradite. Secili popull e feston vitin e ri ne menyren e vet. Ne festojmë Vitin e Ri në 31 dhjetor. Kjo është festë e madhe. Ne blejmë rroba të reja dhe gjëra të reja. Ne e vendosim pemën e Vitit të Ri në një cep të shtëpisë sonë. Prindërit blejne dhurata për ne. Ne vendosim mbulesë tavoline dhe e vënë shumë gjëra të shijshme në të. Të tilla si tortë me fruta të ndryshme dhe përgatisim ushqime të ndryshme. Dhe njeri nga familja ime veshin kostumin e Babadimrit. Ne fikim dritën dhe bërtasim Gezuar Viti i Ri tri herë vetëm për argëtim. Ne këndojmë këngë, luajmë lojra, valle dhe kemi shumë kenaqesi. Në qoftë se bie borë bëjmë dordolec prej dëbore dhe në hundën e tij vëmë karrota ose luajmë me topa bore. Por zakonisht koha është e ngrohtë dhe nuk ka borë. Pastaj ne hedhim fishekzjarre jashtë dhe dëgjojmë tingujt me zë shume te lartë.Tingujt e krismave,

Legjenda e Mujit dhe Halilit

Vërtetësinë e Mujit dhe Halilit në fshatin Marinë nuk e konteston askush. Gurët e këtyre kreshnikëve, që gjenden në këtë fshat, janë krenaria dhe njëkohësisht burimi i një frike të vjetër. Sipas banorëve, ata që janë munduar të ndryshojnë vendin apo formën e gurëve të Mujes dhe Halilit, sot nuk jetojnë më. Legjendat Muji dhe Halili, të cilët kanë jetuar vetëm në imagjinatën e shkrimtarëve, janë ringjallur në një fshat të Drenicës. Në telin e Lahutës, ata edhe më tutje shkulin lisa dhe peshojnë shkëmbinj. Muji dhe Halili kanë qenë dy malësorë që kanë pasur fuqi mbinatyrore. Ata, sipas legjendës, ishin shtatgjatë, muskulorë dhe me mustaqe të gjata. Madje, fshati Marinë i Drenicës ka një lidhje shumë të veçantë me këta dy malësorë. Këtë lidhje e bëjnë më të fortë dhe të prekshme tre gurë të mëdhenj, të cilët qëndrojnë afër shkollës së fshatit. Brez pas brezi në Marinë me rrethinë tregohen legjenda se si këta gurë janë peshuar nga duart e Mujës dhe Halilit. Ndërsa profesor