Ata që lanë gjurmë në shkencë dhe atdhetarizëm:Ali Hadri Akademik (1928-1987)




Lindi më 3 mars 1928 në Lushnjë. Shkollën fillore dhe të mesmen i mbaroi në Gjakovë. U diplomua në vitin 1956 në Fakultetin Filozofik të Beogradit dhe pastaj po aty u magjistrua në vitin 1960. Disertacionin e doktoratës Lëvizja nacionalçlirimtare në Kosovë 1941-1945 e mbrojti në Fakultetin Filozofik të Prishtinës në vitin 1970. Ishte dekan i Fakultetit Filozofik të Prishtinës, profesor ordinar i Universitetit të Prishtinës dhe drejtor i Institutit të Historisë të Kosovës. Ishte drejtor i revistës “Përparimi”, kryeredaktor i revistës “Gjurmime albanologjike” (seria historike) dhe kryeredaktor i revistës “Kosova”. Për shumë vite i drejtoi studimet pasuniversitare dhe udhëhoqi shumë magjistrantë dhe doktorantë.
Ishte delegat i Kuvendit Krahinor të Punës Shkencore, anëtar i Këshillit të Koordinimit të Shkencës dhe të Teknologjisë të Jugosllavisë, anëtar i Këshillit Ekzekutiv të shoqatës jugosllave Shkenca dhe shoqëria, kryetar i Lidhjes së Shoqatave të Historianëve të Jugosllavisë dhe bashkëpunëtor i një numri revistash historike.
Në fushën e shkencës së historisë botoi, duke filluar nga viti 1957, qindra punime. Botoi dhjetë vepra monografike dhe shumë tekste të historisë së popullit shqiptar për shkollën fillore dhe për shkollën e mesme. Ka marrë pjesë me referate e koreferate në simpoziume dhe në tubime të tjera shkencore.
Në pjesën më të madhe të punimeve të tij trajtohen probleme të historisë së popullit shqiptar, të historisë së Lëvizjes Nacionalçlirimtare të Kosovës, të historisë së Kosovës midis dy luftërave, po ka edhe punime që janë kontribut në historinë e përgjithshme dhe në metodologjinë e historisë.
Për punën e tij shkencore e kulturore-shoqërore iu dha dy herë Shpërblimi Krahinor i Dhjetorit; u dekorua me Urdhrin e Meritave për Popull me Rreze të Argjendta dhe me Urdhrin e Punës me Flamur të Kuq. Ishte pjesëmarrës i Lëvizjes Nacionalçlirimtare nga gjysma e dytë e vitit 1941, një herë si pionier e pastaj si skojist.
Vdiq në Pejë, më 2 dhjetor 1987.

BIBLIOGRAFIA

I. LIBRA

Pasqyrë e historisë nacionale shqiptare (bashkautor Milan Perkaj), Prishtinë 1960.
Autonomna Pokrajina Kosovo (bashkautor Dushan Pejanoviq), Beograd, 1967.
Đerđ Kastriot Skenderbek i njegova epoha, Shkup, 1968.
Lëvizja nacionalçlirimtare në Kosovë 1941-1945, Prishtinë, 1971.
Narodnooslobodilački pokret na Kosovu 1941-1945, Beograd, 1973.
Kritikë historiografike I, Shkup 1973.
Gjakova në Lëvizjen nacionalçlirimtare, Prishtinë, 1974.
Këshillat nacionalçlirimtare në Kosovë 1971-1945, Prishtinë, 1974.
Narodnooslobodilački odbori na Kosovu 1941-1945, Prishtinë, 1975.
Đakovica u NOP-u, Prishtinë, 1976.
Ali Kelmendi (1900-1939), Prishtinë, 1984.
Marrëdhëniet shqiptaro-jugosllave, ASHAK, 2003.

II. PUNIME TË TJERA

Pjesëmarrja e popujve të Kosovë-Metohisë në Luftën Nacionalçlirimtare dhe në revolucionin popullor të Jugosllavisë, Përparimi, 1957, nr. 6, f. 357-374.
Pjesëmarrja e popujve të Kosovë-Metohisë në Luftën Nacionalçlirimtare dhe në revolucionin popullor të Jugosllavisë, (vazhdim), Përparimi, 1957, nr. 7-8, f. 456-467.
Beteja e Sutjeskës, Përparimi, 1958, nr. 6, 7. 380-385.
Lufta iliro-romake dhe kryengritja e madhe e ilirëve, Përparimi, 1958, nr. 7-8, f. 491-496.
Lëvizja nacionalçlirimtare e Gjakovës, Përparimi, 1958, nr. 9, f. 604-617.
Lëvizja nacionalçlirimtare e Gjakovës (vazhdim), Përparimi, 1958, nr. 10, f. 679-692.
Mbledhja II e Këshillit Antifashist të Çlirimit Nacional të Jugosllavisë –AVNOJ-it, Përparimi, 1958, nr. 11-12, f. 739-745.
Lëvizja punëtore në vendet jugosllave në fund të qindvjetëshit të shek. XIX, Përparimi, 1959, nr. 2, f. 95-104.
Partitë dhe organizatat socialdemokrate në vendet jugosllave, Përparimi, nr. 3-4, f. 169-180.
Partia Komuniste e Jugosllavisë prej vitit 1919-1929, Përparimi, 1959, nr. 5, f. 288-302.
Partia Komuniste e Jugosllavisë prej vitit 1919-1941, Përparimi, 1959, nr. 6, f. 371-384.
Partia Komuniste e Jugosllavisë – organizuese dhe udhëheqëse e Luftës Nacionalçlirimtare dhe e revolucionit popullor, Përparimi, 1959, nr. 7-8, f. 451-464.
Demonstratat e përgjakshme të majit në Pejë, Përparimi, 1959, nr. 9, f. 577-584.
Këshillimi i Komitetit Krahinuer të PKJ për Kosovë-Metohi, Përparimi, 1959, nr. 10, f. 659-674.
Konferenca e pestë dhe organizata e PKJ në Kosovë-Metohi, Përparimi, 1959, nr. 11, f. 731-739.
Aradhat e para partizane në Kosovë-Metohi, Përparimi, 1960, nr. 1-2, f. 15-27.
Dy vllaznit Zajmi, Përparimi, 1960, nr. 5, f. 324-331.
Dy çashtje nga historia e Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, Përparimi, 1960, nr. 9, f. 578-586.
Këshillimi i Komitetit Krahinuer të PKJ për Kosovë-Metohi në korrik 1942, Përparimi, 1960, nr. 12, f. 837-853.
Këshillimi i dhetorit i Komitetit Krahinuer të PKJ për Kosovë-Metohi, Përparimi, 1961, nr. 1-2, f. 3-17.
Kushtet dhe përgatitjet për LNÇ të popujve të Jugosllavisë, Përparimi, 1961, nr. 4, f. 211-222.
Lëvizja nacionalçlirimtare në Jugosllavi në gjysmën e dytë të vitit 1941, Përparimi, 1961, nr. 6, 7. 317-382.
Këshillimet e Komitetit Krahinor të PKJ për Kosovë-Metohi në vitin 1941, Përparimi, 1961, nr. 10, f. 659-671.
Këshillimi i Nandorit, Përparimi, 1961, nr. 11, f. 739-754.
Roli i PKJ në zgjidhjen e çështjeve themelore të revolucionit tonë socialist, Përparimi, 1961, nr. 12, f. 827-839.
Këshillimi Krahinuer i Gushtit, Përparimi, 1962, nr. 7-8, f. 496-500.
Prilog rasvetlavanju Skenderbegove epohe, Gjurmime albanologjike, 1962, nr. 1, f. 119-147.
Kosovë-Metohija në luftën mbrojtëse të prillit, Përparimi, 1963, nr. 3, f. 152-166.
Politika e frontit popullor, Përparimi, 1963, nr. 5-6, f. 325-378.
Lëvizja klasore sindikale në Kosovë e Metohi, Përparimi, 1963, nr. 8, f. 522-530.
Formimi dhe roli i Këshillit nacionalçlirimtar për Kosovë-Metohi, Përparimi, 1963, nr. 9, f. 587-601.
Formimi dhe roli i Këshillit nacionalçlirimtar për Kosovë-Metohi, Përparimi, 1963, nr. 10, f. 685-700.
Veprimtaria e Këshillit nacionalçlirimtar për Kosovë-Metohi, Përparimi, 1963, nr. 11-12, f. 766-777.
Puna në vijën ushtarake dhe terorizmi i komunistëve në Kosovë-Metohi gjatë kohës së Jugosllavisë së vjetër, Përparimi, 1964, nr. 4, f. 219-228.
Zanafillet e lëvizjes puntore, veprimtaria legale dhe përtrimja e Organizatës së PKJ në Kosovë e Metohi, Përparimi, 1964, nr. 5, f. 309-321.
Konsolidimi, zgjanimi dhe forcimi i organizatave të PKJ në Kosovë-Metohi (1937-1941), Përparimi, 1964, nr. 7-8, f. 431-442.
Marrëdhaniet agrare dhe lufta e PKJ në Kosovë-Metohi kundër reformës agrare të padrejtë të Jugosllavisë borgjeze, Përparimi, 1964, nr. 9-10, f. 589-599.
Sistemi okupues në Kosovë-Metohi, Përparimi, 1964, nr. 11-12, f. 678-704.
Rrethanat ekonomike-shoqnore, politike, nacionale dhe kulturore në Kosovë-Metohi në kohën e Jugosllavisë së vjetër, Përparimi, 1965, nr. 1-2, f. 27-40.
Rrethanat shoqnore, politike, nacionale e kulturore në Kosovë-Metohi në kohën e Jugosllavisë së vjetër, Përparimi, 1965, nr. 3-4, f. 162-185.
Rrethanat shoqnore, politike, nacionale e kulturore në Kosovë-Metohi në kohën e Jugosllavisë së vjetër, Përparimi, 1965, nr. 5, f. 278-294.
Nacionalno ugnjetavanje šiptarske narodnosti i stav KPJ za nacionalna prava šiptara za vreme stare Jugoslavije, Gjurmime albanologjike, 1965, nr. 2, f. 145-168.
Vështrim mbi njisitë kronologjike për LNÇ të Kosovë-Metohisë në librin “Hronologija oslobodilačke borbe naroda Jugoslavije 1941-1945”, Përparimi, 1965, nr. 6, f. 412-429.
Vështrim mbi njisitë kronologjike për LNÇ të Kosovë-Metohisë në librin “Hronologija oslobodilačke borbe naroda Jugoslavije 1941-1945”, Përparimi, 1965, nr. 7-8, f. 510-536.
Okupacioni sistem na Kosovu i Metohiji, JIČ, 1965, nr. 2, f. 39-60.
Primedbe na hronološke jedinice o NOB-u na Kosovu i Metohiji, Vjetari i Arkivit Shtetëror Krahinor, 1965, I, f. 198-225.
Orientimi i PKJ dhe aktiviteti i saj politik n’organizimin e LNÇ në Kosovë e Metohi më 1941, Përparimi, 1966, nr. 8, f. 650-660.
Disa çashtje nga historija nacionale shqiptare, Përparimi, 1966, nr. 9-10, f. 749-763.
Lufta e PKJ më 1941 për unitetin e masave në Kosovë e Metohi, Përparimi, 1966, nr. 11-12, f. 896-901.
Kosovo i Metohija u Kraljevini Jugoslaviji, “Istorijski glasnik”, 1967, nr. 1-2, f. 51-84.
Kontribut për ndriçimin e epokës së Skënderbeut, Përparimi, 1967, nr. 3. f. 241-273.
Kontribut për ndriçimin e Lidhjes së Prizrenit 1878-1881, Përparimi, 1967, nr. 4, f. 413-444, nr. 5, f. 555-580.
Prilog rasvetljavanju Prizrenske lige 1878-1881, Përparimi, 1967 (numër jubilar në serbokroatisht), f. 23-69.
Jehona dhe ndikimi i Revolucionit të madh socialist të tetorit në Kosovë e Metohi më 1917-1941, Përparimi, 1967, nr. 9-10, f. 1106-1131.
Partija komuniste e Jugosllavisë në Kosovë e Metohi deri në luftën e prillit të vjetit 1941, Përparimi, 1967, nr. 11-12, f. 1318-1338.
Pokret otpora u Albaniji 1939-1944, Pokreti otpora u Evropi, Beograd, 1968, f. 17-32.
Pozita dhe gjendja e Kosovës në Mbretërinë e Jugosllavisë (1918-1941), Gjurmime albanologjike, 1968, nr. 2, f. 163-194.
Politika Narodnog fronta i aprilski rat na Kosovu i Metohiji, Bul. i Fak. Filozofik në Prishtinë, 1968, V, f. 423-446.
Pasqyrë e lëvizjes çlirimtare shqiptare në epokën e Gjergj Kastriotit Skënderbeut (1443-1468), Përparimi, 1968, nr. 2, f. 189-265.
Pasqyrë e historisë së PKJ në Kosovë (1941-1945), Përparimi, 1969, nr. 2-3, f. 123-153.
Nacionalni pokret albanskog naroda od 30-ih godina XIX veka do kraja 1912. godine, Beograd, 1969, f. 127-152.
a) Nacionalni pokret albanskog naroda 30-tih godina XIX veka do kraja 1912.
b) Albanska narodnost u Jugoslaviji od 1918. do 1941. godine i njeno učešće u NOB Jugoslaviji (187-210).
c) Narodnosolobodilačka borba u Albaniji i prve godine posle ratnog razvitka (211-232).
Rrethanat historike në kohën e Kongresit të Manastirit, Gjurmime albanologjike, 1969, nr. 1, f. 7-12.
Rëndësi historike e lëvizjes çlirimtare në epokën e Gjergj Kastriotit Skënderbeut, Simpoziumi për Skënderbeun, 1969, f. 9-22.
Stvaranje, razvoj i karakteristike narodnooslobodilačkih odbora na Kosovu, 1970, nr. X, f. 183-257.
Periodizimi i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, Gjurmime albanologjike –Seria e shkencave historike, nr. I, 1971, f. 23-32.
Formimi, zhvillimi dhe karakteristikat e KNÇ në Kosovë, KPJ dhe pushteti revolucionar në Kosovë, Prishtinë, 1971, f. 11-86.
Savetovanje oblasnog komiteta PKJ za Kosovo i Metohiju u toku NOP, KPJ i revolucionarna vlast na Kosovu, 1971, f. 143-181.
Politika Kombëtare e PKJ në Kosovë 1918-1944, Përparimi, 1971, nr. 2, f. 89-110.
LNÇ dhe qëndrimet e PKJ rreth çështjes kombëtare në Kosovë më 1943, Përparimi, 1971, nr. 3, f. 197-204.
Një vështrim kritik mbi memoaret e Svetozar Vukmanoviq-Tempos, Përparimi, 1971, nr. 7, f. 586-606, nr. 9, f. 857-876, nr. 12, f. 1134-1152.
Historiografia jugosllave mbi shtetin ilir, Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave historike, 1972, nr. II, f. 29-38.
Gjakova prej themelimit deri më 1941, Kosova, 1972, nr. 1, f. 371-456.
Kritički osvrt na memoare Svetozara Vukmanovića Tempa, Kosovo, 1972, nr. 1, f. 457-504.
Fraksionizimi dhe lufta antifraksioniste në Kosovë 1937-1941, Buletin i Muzeut të Kosovës, 1972, nr. XI, f. 301-320.
Specifika e Lëvizjes nacionalçlirimtare të Kosovës 1941-1945, Kosova, 1973, nr. 2, f. 3-23.
Borba za jedinstvo masa na Kosovu u vreme Narodnooslobodilačkog pokreta 1941-1945, Kosovo, 1973, nr. 2, f. 3-23.
Rëndësia e vendimeve të Seancës së Dytë të KAÇKJ për zhvillimin e Lëvizjes nacionalçlirimtare në Kosovë, Përparimi, 1973, nr. 11-12, f. 979-993.
Značaj odluka Drugog zasedanja AVNOJ-a za razvitak Narodnooslobodilačkog pokreta na Kosovu, “Obeležja”, 1973, nr. 6, f. 11-26.
Istorijska dimenzija autonomije na Kosovu, Studia Humanistica, 1974, nr. I, f. 137-139.
Rëndësia historike e Lëvizjes Çlirimtare në epokën e Gjergj Kastriotit Skënderbeut, Seminari i Kulturës Shqiptare për të Huaj, Prishtinë, 1975, nr. 1, f. 13-29.
Kosovo u ratu i revoluciji, Srbija u ratu i revoluciji 1941-1945, Beograd, 1976, f. 415-460.
Kosovo – Istorija, činjenice o Kosovu, Beograd, 1976, f. 18-25.
Formimi i Komitetit Krahinor të PKJ dhe puna e tij në përgatitjen e KPJ në Kosovë për misionin revolucionar, Përparimi, 1977, nr. 6, f. 636-653.
NOB na Kosovu, Ustanak i revolucija naroda i narodnosti Jugoslavijie, Beograd 1977, f. 127-140.
Lufta Nacionalçlirimtare në Kosovë 1941-1945, Jehona, 1977, nr. 9-10, f. 1241-1253.
Specifika e Lëvizjes nacionalçlirimtare të Kosovës, Horizontet e historisë, 1977, nr. 1, f. 111-127.
Lidhja e Prizrenit në Historiografinë Jugosllave, Përparimi, 1978, nr. 4, f. 446-473.
Lidhja e Prizrenit 1878-1881 (kryereferat në Konferencën e 100-vjetorit të Lidhjes së Prizrenit).
Filip Filipoviqi për shqiptarët (referat në Simpoziumin për Filip Filipoviqin).
Sistemi i pushtimit fashist në Kosovë (1941-1944), Kosova, 1978, f. 3-78.
Zajedno s Živko Avramovskim i Miloradom Vavićem, Okupacioni sistem u Kosovskoj Mitrovici i okolini, Kosova, 1978, f. 209-297.
Okupacioni sistem u Djakovici i okolini, Kosova, 1978, f. 429-457.
NOB na Kosovu, Horizonti istorije, Prishtinë, 1978, f. 75-87.
Rëndësi historike e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, Seminari i Kulturës Shqiptare për të Huaj, Prishtinë, 1978, nr. 4.
NOP na Kosovu 1941-1945, Beograd, 1978.
Tito për Kosovën – Kosova për Titon, në librin: “Tito për Kosovën-Kosova për Titon”, Prishtinë, 1979, f. 35-49.
Tito o Kosovu – Kosovo o Titu, në librin: “Tito për Kosovën-Kosova për Titon”, Prishtinë, 1979, f. 51-64.
Gjendja organizative dhe vija e PKJ në Kosovë gjatë LNÇ 1941-1945, Përparimi, 1979, nr. 2, f. 155-189.
Së bashku me Zhivko Avramovskin – Redaktimi dhe njësimi i tekstit të monografisë “Mitrovica dhe rrethina”, Mitrovicë, 1979, f. 442.
Zajedno s Živko Avramovskim – Redaktura i ujednačavanje teksta monografije “Kosovska Mitrovica i okolina”, Mitrovicë, 1979, f. 430.
Së bashku me M. Vaviqin, Rrethanat shoqërore-ekonomike, politike, kulturo-arismore dhe shëndetësore në Kosovë në periudhën midis dy luftërave botërore, në librin: Mitrovica dhe rrethina, Mitrovicë, 1979, f. 113-126.
PKJ dhe lëvizja punëtore revolucionare më 1934-1941, Po aty, f. 204-255.
Së bashku me M. Vaviqin, Lufta e prillit, Po aty, f. 255-262.
Së bashku me M. Vaviqin, Organizimi i Lëvizjes Nacionalçlirimtare dhe i kryengritjes së armatosur, Po aty, f. 111-139.
Së bashku me M. Vaviqin, Zhvillimi i Lëvizjes nacionalçlirimtare, Po aty, f. 339-382.
Së bashku me M. Vaviqin, Mitrovica dhe rrethina në Lëvizjen nacionalçlirimtare 1943-1945, Po aty, f. 382-431.
Së bashku me M. Vaviqin, Društveno-ekonomske, političke, kulturno-prosvetne i zdravstvene prilike, në librin: Kosovska Mitrovica i okolina, Mitrovicë, 1979, f. 107-119.
Së bashku me M. Vaviqin, PKJ i revolucionarni radnički pokret 1934-1941, Po aty, f. 196-247.
Së bashku me M. Vaviqin, Aprilski rat, Po aty, f. 247-253.
Së bashku me M. Vaviqin, Organizovanje NOP i oružanog ustanka, Po aty, f. 301-327.
Së bashku me M. Vaviqin, Razvoj NOP-a, Po aty, f. 327-370.
Së bashku me M. Vaviqin, Kosovska Mitrovica i okolina u narodnooslobodilačkom pokretu 1943-1945, Po aty, f. 370-419.
Rëndësia historike e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, në librin: Konferenca Kombëtare e 100-vjetorit të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, Tiranë, 1979.
Klasa punëtore e Mitrovicës dhe e rretheve të saj në revolucionin socialist, Mitrovicë, 1979, f. 273-291.
Radnička klasa Kosovske Mitrovice i okoline u socijalističkoj revoluciji, Mitrovicë, 1979, f. 291-307.
Linja e PKJ-së në formimin e fuqive të armatosura revolucionare të LNÇ-së dhe zbatimi i saj në kushtet specifike të Kosovës, Kosova, 1980/81, nr. 9-10, f. 19-29.
Lëvizja punëtore dhe PKJ në Kosovë gjer në Luftën e Prillit 1941, Seminari për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, Prishtinë, 1980, nr. 6, f. 45-69.
Pushteti ushtarak në Kosovë më 1945, Kosova, 1980/81, nr. 9-10, f. 569-572.
O NOR-u na Kosovu, Leksikon NOR-a i Revlucije u Jugoslaviji 1941-1945, Beograd, 1980.
O radničkom pokretu i KPJ na Kosovu, Hronologija radničkog pokreta i SKJ 1919-1979, Beograd, 1980.
Titov doprinos teoriji i praksi rešavanja nacionalnog pitanja u Jugoslaviji, Tito i revolucija, Beograd, 1980.
Lëvizja nacionalçlirimtare në Kosovë më 1941, Përparimi, 1981, nr. 5, f. 365-386.
Gjakova në LNÇ më 1941, Përparimi, 1981, nr. 5, f. 387-405.
Djakovica u NOB 1941, Vjetari, 1981, Numër jubilar, f. 85-109.
Përgjigje vërejtjeve lidhur me tekstet historike të njësive “Shqiptarët” dhe “Marrëdhëniet shqiptaro-jugosllave” në Enciklopedinë e Jugosllavisë, Kosova, 1982, nr. 11, f. 217-259.
KPJ NA Kosovu 1919-1941, Studime, Prishtinë, 1983, f. 47-127.


Në këtë bibliografi nuk janë përfshirë tekstet e historisë për shkollat fillore dhe të mesme, si dhe artikujt e shumtë të botuar në “Rilindja”, “Fjala”, “Zëri i rinisë”, “Jedinstvo”, etj.

Comments

Popular posts from this blog

Libra të rinj - Shkarkim falas

Ese për Vitin e Ri

Poezi të zgjedhura nga GJERGJ FISHTA (23 tetor 1870 - 30 dhjetor 1940)