FYTYRA E KOHËS SË MJERIMIT

(Millosh Gjergj Nikolla - MIGJENI: "LULI I VOCËRR", "Gutenberg", Prishtinë, 2006)

Emri i vërtetë i MIGJENIT, poetit të mjerimit, siç e njohin gjithë brezat e lexuesve dhe siç ka hyrë tashmë në historinë e letërsisë shqipe, është Millosh Gjergj Nikolla. Pra, ai e sajoi pseudonimin duke marrë nga dy shkronjat e para të emrit e të mbiemrit.
Migjeni u lind në Shkodër më 1911. Mësimet e para i mori në qytetin e lindjes, ndërsa shkollën e mesme teologjike e mbaroi në Manastir. Pastaj punoi mësues në katundet Pukë e Vrrakë. Më 1938 u sëmur nga tuberkulozi dhe po këtë vit shkoi për shërim në Torre Peliçe afër Torinos në Itali. Këtu, i mundur nga sëmundja, mbylli sytë përgjithmonë kur s'kish më shumë se 27 vjet.
Sa qe gjallë, Migjeni botoi vetëm vëllimin me poezi "Vargjet e lira" (1936), të cilin menjëherë ia ndaloi censura e atëhershme e mbretërisë shqiptare. Megjithatë, ai vazhdoi të shkruante poezi, skica e tregime gjithnjë derisa vdiq larg atdheut. Pas Luftës së Dytë Botërore, nën përkujdesjen e Skënder Luarasit, krijimet e tij u botuan të plota.
Vëllimi "LULI I VOCËRR" është një përzgjedhje poezish, novelëzash, skicash e tregimesh, që janë më të kapshme për moshën tuaj.
Në hapje të librit është vënë shkrimi përkujtues i Ollgës, motrës së Migjenit, për të vëllanë, ku me një ngjyrim mjaft emocional janë monumentalizuar çastet më shënjuese të jetës së poetit, veçan të fëmijërisë. Ndërkaq, në ciklin "Vjersha", poeti përpush anët më të mugëta të varfërisë e të mjerimit shqiptar në vitet tridhjetë. Në vjershat "TË BIRT E SHEKULLIT TË RI", "ZGJIMI", "SHKËNDIJA", "KANGËT E PAKËNDUEME", "RECITALI MALCORIT", "EKSTAZA PRANVERORE" etj., buçet tërë drama e njeriut shqiptar të asaj kohe duke vulosur epokën me tragjiken e papërsëritshme. Megjithatë, përtej zezonës, poeti vizaton shkulmet e dritës së shpresës për kohën e begatë e të lumtur që do të vijë.
Po kështu në ciklin përmbyllës "Novelëza, skica dhe tregime" ("BUKËN TONË TË PËRDITSHME FALNA SOT", "LULI I VOCËRR", "ZOTI TË DHASHTË", "LEGJENDA E MISRIT" e "BUKURIA QË VRET"), shkrimtari, ndonëse në moshë aq të re, ia doli t'i portretizojë me ngjyra më reale e me gjenialitet të paparë skenat e dhimbjes e të skamjes, përkatësisht fytyrën e një kohe plot klithma e plagë.
Qyshdo që të jetë, ju, mbi të gjitha, në "LULIN E VOCËRR" do të zbuloni të veçantën e kohës së Migjenit, që mbante vulën më të theksuar të mjerimit.

Rushit RAMABAJA